Aktualizacja Nowe: przeglądarka monitoringu płac — 1 358 placówek

EN

Analizy

Jak działa tajwańska ochrona zdrowia — i co w niej jest jawne.

Jeden płatnik, budżet globalny i punktowa wycena świadczeń. Pacjent dostaje rachunek z każdej wizyty, sprawozdania szpitali są jawne — zarobki pojedynczych lekarzy już nie.

Publikacja
Opracowanie
Redakcja
Czas czytania
13 min

W polskich rozmowach o ochronie zdrowia Tajwan wraca jako przykład systemu z jednym płatnikiem, w którym do specjalisty idzie się bez skierowania, dopłatę w okienku zna się z góry, a każda wizyta zostawia elektroniczny ślad. Opisujemy, jak ten system działa według tajwańskich ustaw i danych rządowych, i sprawdzamy, co w nim jest jawne. Pacjent dostaje rachunek z kwotą zgłoszoną do ubezpieczyciela, sprawozdania szpitali są publikowane, a państwo wie, gdzie pracuje każdy lekarz. Tego, ile zarabia konkretny lekarz, Tajwan nie ujawnia.

Jeden płatnik, składka od dochodu

Powszechne ubezpieczenie zdrowotne (National Health Insurance, NHI) działa na Tajwanie od 1995 r. Prowadzi je jedna publiczna instytucja — National Health Insurance Administration (NHIA). Według ministerstwa zdrowia ubezpieczonych jest ponad 99,9% osób, które mają do tego prawo.1

>99,9%

osób uprawnionych jest objętych ubezpieczeniem NHI

DokładnaMOHW, 2025

5,17%

zadeklarowanego wynagrodzenia — tyle wynosi od 2021 r. składka podstawowa

Pracownik firmy pokrywa 30% składki, pracodawca 60%, a państwo 10%. Ta sama składka obejmuje członków rodziny na utrzymaniu, ale za każdego z nich — najwyżej za trzy osoby — pracownik płaci swoją część jeszcze raz. Przy pełnej rodzinie płaci więc cztery razy więcej niż osoba samotna.2 Od 2013 r. istnieje też składka uzupełniająca, dziś 2,11%, pobierana od premii, honorariów, dywidend, odsetek i najmu.3

Na świadczenia przeznaczono w 2023 r. 836,4 mld TWD — po średnim kursie NBP z tego roku ok. 112,8 mld zł — przy 23,4 mln mieszkańców.4

Budżet globalny i punkty zamiast cen

System opiera się na budżecie globalnym, który wprowadzano kolejno w poszczególnych sektorach: od stomatologii w 1998 r. po szpitale w 2002 r.5 Placówki rozliczają świadczenia w punktach z jednego krajowego cennika. Ile wart jest punkt, okazuje się dopiero po rozliczeniu: budżet sektora dzieli się przez sumę punktów zgłoszonych przez wszystkie placówki.6

Punkt z cennika nie ma stałej ceny. Ile jest wart, wychodzi dopiero po rozliczeniu kwartału.

wartość punktubudżet sektora w regioniepunkty zgłoszone przez wszystkie placówki

  • Wartość nominalnaleki i część świadczeń w szpitalach — stała1,00 TWD
  • Szpitale, średniośrednia roczna 2023–20250,95–0,98 TWD
  • Przychodnie, region TajpejIV kw. 20230,813 TWD
  • Medycyna chińska, region PółnocnyIV kw. 20230,694 TWD
Wartości pływających punktów usług ogólnych. Punkty o stałej wartości (leki, zabiegi operacyjne, część świadczeń ratunkowych) płaci się 1:1.Źródło: MOHW/NHIA, zestawienia wartości punktu 2019–2025

Wartość punktu liczy się oddzielnie dla każdego sektora — szpitali, przychodni, stomatologii i medycyny chińskiej — oraz dla każdego z sześciu regionów. Jeśli w regionie wykonano więcej świadczeń, niż zakładał budżet, tracą wszystkie placówki sektora, bo każdy ich „pływający” punkt jest wart mniej. W szpitalach średnia roczna wartość punktu wynosiła w latach 2023–2025 od 0,95 do 0,98 TWD,7 ale w niektórych sektorach i regionach bywa wyraźnie niższa: w IV kw. 2023 r. punkt przychodni w regionie Tajpej był wart 0,813 TWD, a punkt medycyny chińskiej w regionie Północnym — 0,694 TWD.8 W szpitalach blisko połowa punktów (w IV kw. 2024 r. 47%) ma stałą wartość — to m.in. leki, operacje i część świadczeń ratunkowych — więc wahania obejmują resztę.9

Od 2025 r. doszedł kolejny poziom. W pilotażu prowadzonym we wszystkich regionach każdy szpital dostaje własny budżet, uzgodniony z góry. Bazą jest przychód szpitala z tego samego kwartału rok wcześniej, przeliczony po wartości punktu ustalonej z góry na dany kwartał. Punkty ponad budżet są płacone coraz gorzej — w regionie Centralnym kolejno po 0,75, 0,5 i 0,25 TWD, a za trzecim progiem wcale; nowe szpitale za nadwyżkę nie dostały nic.10 Szpital zna więc swój limit, a obniżka dotyka przede wszystkim tego, kto go przekroczy.

Budżet globalny trzyma w ryzach wypłaty dla placówek, ale nie gwarantuje równowagi samego funduszu. NHI zamykał lata 2017–2021 stratą (w 2020 r. −67,6 mld TWD). Lata 2022–2024 przyniosły nadwyżki — po podwyżce składki i dzięki dotacjom z budżetu państwa. Na 2027 r. ministerstwo szacuje lukę na 55,9–84,3 mld TWD, a rezerwa zbliża się do ustawowego minimum, czyli równowartości jednego miesiąca świadczeń.11

O podziale pieniędzy decyduje się jawnie. Budżet na następny rok negocjuje 39-osobowy Komitet NHI: płatnicy — ubezpieczeni, pracodawcy i rząd — mają w nim co najmniej połowę miejsc, świadczeniodawcy dziesięć. Porządek obrad trzeba opublikować 7 dni przed posiedzeniem, a protokół — w ciągu 10 dni po nim.12 Widełki wzrostu ustala rząd (na 2027 r. od 2,619 do 5,5%),13 a gdy strony się nie porozumieją, rozstrzyga minister zdrowia.14

Cennik zniechęca też do przyjmowania bardzo wielu pacjentów dziennie, bo opłata za poradę maleje z ich liczbą. Za każdą z pierwszych 30 porad dziennie na lekarza przychodnia rozlicza 364 punkty, za porady od 31. do 40. — 250, od 41. do 60. — 220, od 61. do 80. — 160, od 81. do 150. — 70, a powyżej 150. — 50 punktów.15 Zasada dotyczy samej porady, nie badań ani leków.

Ile płaci pacjent

Do specjalisty nie trzeba skierowania. Dopłata zależy od poziomu placówki i od tego, czy pacjent skierowanie ma — najwięcej płaci ten, kto bez skierowania idzie do dużego szpitala.16

Ta sama porada bez skierowania: 50 TWD w przychodni, 420 TWD w centrum medycznym — 8,4 raza więcej.

Poziom placówkize skierowaniembez skierowaniaSOR
Przychodnia 診所50 TWD≈ 6 zł50 TWD≈ 6 zł150 TWD≈ 18 zł
Szpital lokalny 地區醫院50 TWD≈ 6 zł80 TWD≈ 10 złna rachunku niżej150 TWD≈ 18 zł
Szpital regionalny 區域醫院100 TWD≈ 12 zł240 TWD≈ 29 zł400 TWD≈ 48 zł
Centrum medyczne 醫學中心170 TWD≈ 21 zł420 TWD≈ 51 zł750 TWD≈ 91 zł
Dopłata podstawowa za wizytę u lekarza medycyny zachodniej, bez zwolnień. Przychodnie nie mają SOR — 150 TWD to stawka za świadczenia rozliczane w trybie nagłym. Złote po kursie NBP z 30.09.2026.Źródło: NHI Annual Report 2025–2026, tab. 3-3

Do dopłaty za wizytę dochodzi dopłata do leków. W centrach medycznych i szpitalach regionalnych to ok. 20% ich wartości, najwyżej 300 TWD (ok. 36 zł). W przychodniach i szpitalach lokalnych leki za najwyżej 100 TWD są bez dopłaty, a przy droższych dopłata nie przekracza 200 TWD; leki na choroby przewlekłe przepisane w przychodni są bez dopłaty.16

Według NHIA dopłaty mają powstrzymywać przed traktowaniem opłaconej składki jak abonamentu na nieograniczone leczenie, ale nie mogą odcinać od leczenia, które jest naprawdę potrzebne. Wyższe stawki w dużych szpitalach mają kierować drobne dolegliwości do przychodni.17 Placówce nie wolno dopłaty pominąć ani obniżyć. Jeśli nie pobierze jej zgodnie z ustawą, NHIA przyznaje jej punkt karny, a po trzech punktach kolejne naruszenie oznacza zawieszenie umowy z NHI na miesiąc.18

Osobną sprawą jest opłata rejestracyjna, która w ogóle nie należy do ubezpieczenia. Od 2010 r. ministerstwo zalecało, by wynosiła 0–150 TWD przy wizycie w poradni i 0–300 TWD na SOR. W 2024 r. z tego zrezygnowało: uznało ją za opłatę administracyjną, a nie medyczną, więc limit nie miał podstawy prawnej. Lokalne urzędy zdrowia mają za to pilnować, by cenniki były jawne, a placówki nie ustalały cen wspólnie, nie korzystały z lokalnego monopolu w odległych rejonach i nie pobierały opłat medycznych pod inną nazwą. W 26 szpitalach podległych ministerstwu opłata wynosiła wtedy zwykle do 100 TWD, a część z nich nie pobierała jej wcale.19 Mało albo nic biorą publiczne ośrodki zdrowia (衛生所): w Nowym Tajpej 50 TWD, w powiecie Nantou rejestracja jest bezpłatna.20

W okienku przychodni płaci się więc zwykle dopłatę i opłatę rejestracyjną. Przy rejestracji za 150 TWD — górnej granicy dawnego zakresu — wizyta kosztuje 200 TWD, z czego tylko 50 TWD to dopłata w ramach ubezpieczenia. W szpitalu lokalnym w Tajczungu wizyta bez skierowania z lekami za nieco ponad 300 TWD to 80 TWD dopłaty, 60 TWD dopłaty do leków i 100 TWD rejestracji — razem 240 TWD, ok. 29 zł. Ten rachunek rozpisujemy w następnej części.21

Za pobyt w szpitalu pacjent pokrywa część kosztów: na oddziale ostrym 10% przez pierwsze 30 dni, 20% od 31. do 60. dnia i 30% później. W 2025 r. górna granica wynosiła 51 000 TWD (ok. 6,2 tys. zł) za jeden pobyt i 86 000 TWD (ok. 10,4 tys. zł) za cały rok.22 Dopłat nie płacą m.in. osoby z ciężkimi chorobami i urazami, np. nowotworami, ani rodzące.23

Za samą salę można dopłacać tylko w salach jedno- i dwułóżkowych, a łóżka bez dopłat muszą stanowić co najmniej 75% łóżek w szpitalach publicznych i 60% w pozostałych. W dużym szpitalu doba w sali jednoosobowej to np. 4000 TWD dopłaty (ok. 483 zł).24 Na takie wydatki można wykupić prywatną polisę — według Commonwealth Fund wypłaca ona pieniądze na wypadek choroby, ale nie przyspiesza dostępu do specjalistów.25 Ilu mieszkańców ma polisę zdrowotną, nie wiadomo; polisę na życie miało w 2023 r. 70,88% ludności.26

Rachunek z każdej wizyty

Od 2010 r. rachunek z każdej wizyty musi oddzielać pozycje rozliczane z ubezpieczenia od płatnych prywatnie, a w części ubezpieczeniowej pokazywać osobno dopłatę pacjenta i kwotę, której placówka żąda od NHI.27 Tak wygląda rachunek z wizyty u neurologa w szpitalu lokalnym:28

W okienku 240 TWD, czyli ok. 13% kwoty za wizytę. Resztę rozlicza ubezpieczyciel — i pacjent widzi ile.

醫療費用收據 Rachunek za świadczenia medyczne

醫院 placówka
○○地區醫院 (szpital lokalny)
姓名 pacjent
Janusz Kowalski
就醫日期 data wizyty
115/09/17 (17.09.2026)
科別 poradnia
神經科 (neurologia)
  • 藥費 leki308
  • 診察費 porada lekarska286
  • 掛號費 opłata rejestracyjna100Opłata rejestracyjnaOpłata administracyjna spoza ubezpieczenia — nie wchodzi do punktów NHI. Wysokość ustala placówka.
  • 檢查費 badania1 110

部份負擔明細表 Dopłata pacjenta

  • 基本部份負擔 dopłata za wizytę80Dopłata za wizytęStała stawka za wizytę bez skierowania w szpitalu lokalnym — ta sama co w tabeli wyżej.
  • 藥費部份負擔 dopłata do leków60Dopłata do lekówLeki za 308 TWD mieszczą się w przedziale 301–400 TWD, za który pacjent dopłaca 60 TWD.
  • 健保申報點數 zgłoszone do NHI1 704Zgłoszone do NHIPunkty wynikają z krajowego cennika, nie z decyzji szpitala: 286 + 1110 + 308 = 1704.
  • 健保給付 pokrywa NHI (punkty)1 564Pokrywa NHI (punkty)1704 − 140 = 1564 punkty. Leki NHI płaci 1:1, wartość pozostałych punktów zależy od rozliczenia kwartału.
  • 部份負擔 dopłata pacjenta140
  • 自付金額合計 płatne prywatnie100
  • 減免金額 ulgi i zwolnienia0
  • 應繳(退)金額 do zapłaty w okienku240 TWDDo zapłaty w okienku140 TWD dopłaty i 100 TWD opłaty rejestracyjnej. Resztę wizyty rozlicza NHI.≈ 29 zł

Kliknij numer przy kwocie, żeby zobaczyć objaśnienie.

  1. Opłata administracyjna spoza ubezpieczenia — nie wchodzi do punktów NHI. Wysokość ustala placówka.

  2. Stała stawka za wizytę bez skierowania w szpitalu lokalnym — ta sama co w tabeli wyżej.

  3. Leki za 308 TWD mieszczą się w przedziale 301–400 TWD, za który pacjent dopłaca 60 TWD.

  4. Punkty wynikają z krajowego cennika, nie z decyzji szpitala: 286 + 1110 + 308 = 1704.

  5. 1704 − 140 = 1564 punkty. Leki NHI płaci 1:1, wartość pozostałych punktów zależy od rozliczenia kwartału.

  6. 140 TWD dopłaty i 100 TWD opłaty rejestracyjnej. Resztę wizyty rozlicza NHI.

Kto płaci za tę wizytę

  • NHI: 1 564 (87%)
  • dopłata pacjenta: 140 (8%)
  • opłata rejestracyjna: 100 (6%)
Dolna część w układzie prawdziwego wydruku, nagłówek i polskie podpisy są nasze. Kwoty pochodzą z rachunku z 17.09.2026; pacjent i nazwa szpitala są zmyślone. Punkty liczymy jak dolary tajwańskie (1:1). Złote po kursie NBP z 30.09.2026.Źródło: rachunek opublikowany przez @rafaltwn

Te same informacje — od 2022 r. w pięciu kategoriach przy wizycie ambulatoryjnej i siedemnastu przy pobycie w szpitalu — pokazuje rządowa aplikacja „książeczka zdrowia” (健康存摺). Do końca sierpnia 2026 r. skorzystało z niej łącznie 12,76 mln osób.29 Aplikacja podaje punkty; ile placówka ostatecznie dostała, zależy od wartości punktu po rozliczeniu kwartału.

Polski pacjent ma podobne dane w Internetowym Koncie Pacjenta: wizyty refundowane przez NFZ od 2008 r. wraz z kosztem refundacji (jak to sprawdzić). Różnica polega na tym, że na Tajwanie pacjent dostaje to rozbicie przy każdej wizycie, bo wymaga tego przepis. W żadnym z tych krajów nie dowie się natomiast, jaka część kwoty trafiła do lekarza, który go leczył.

Karta ubezpieczenia i wspólna historia leczenia

Karta chipowa ubezpieczenia działa od 1 stycznia 2004 r.30 Przy każdej wizycie placówka zapisuje na niej wizytę z kolejnym numerem, a w ciągu 24 godzin przesyła dane do NHIA — razem z identyfikatorem pracownika medycznego, który udzielił świadczenia.31 NHIA zestawia te zapisy z rozliczeniami. Placówka, która nie rejestruje wizyt, dostaje wezwanie do poprawy; na awarię czytnika czy brak karty pacjenta są osobne kody.32

Ilustracja karty ubezpieczenia NHI: chip, imię i nazwisko chińskimi znakami, numer identyfikacyjny, data urodzenia, zdjęcie i numer karty全民健康保險NATIONAL HEALTH INSURANCE雅努什·科瓦爾斯基A12345678989/01/010000 1234 5678ChipPlacówka zapisuje na nim każdą wizytę z kolejnym numerem; w ciągu doby dane trafiają do NHIA. Hasło ustawione przez pacjenta blokuje odczyt.Imię i nazwisko雅努什·科瓦爾斯基 to „Janusz Kowalski” zapisany chińskimi znakami (w pinyinie: Yǎnǔshí Kēwǎ’ěrsījī).Numer identyfikacyjny posiadaczaData urodzeniaW kalendarzu Republiki Chińskiej: 89/01/01 to 1 stycznia 2000 r.Zdjęcie posiadaczaNumer karty

Kliknij numer na karcie, żeby zobaczyć, co oznacza.

  1. Chip. Placówka zapisuje na nim każdą wizytę z kolejnym numerem; w ciągu doby dane trafiają do NHIA. Hasło ustawione przez pacjenta blokuje odczyt.

  2. Imię i nazwisko. 雅努什·科瓦爾斯基 to „Janusz Kowalski” zapisany chińskimi znakami (w pinyinie: Yǎnǔshí Kēwǎ’ěrsījī).

  3. Numer identyfikacyjny posiadacza.

  4. Data urodzenia. W kalendarzu Republiki Chińskiej: 89/01/01 to 1 stycznia 2000 r.

  5. Zdjęcie posiadacza.

  6. Numer karty.

Uproszczona ilustracja karty. Znak w lewym górnym rogu jest umowny — to nie godło NHI.

Na kartach opiera się też centralna baza historii leczenia MediCloud. Lekarz otwiera ją po uwierzytelnieniu trzema kartami: kartą pacjenta, własną kartą pracownika medycznego i kartą placówki, a pacjent może zablokować odczyt hasłem. Od 2020 r. lekarz SOR w stanach nagłych (kategorie triażu 1–3) może sprawdzić pacjenta po numerze dowodu; każde takie zapytanie NHIA rejestruje.33

Wspólna historia służy też do ograniczania powtarzanych leków i badań. Gdy ten sam lek przepisują dwie placówki, NHIA raz na kwartał potrąca jego koszt, jeśli duplikaty w danej placówce osiągną 1000 TWD (zapas do 10 dni się nie liczy).34 Od 2019 r. NHIA nie płaci za tomografię ani rezonans zlecone w poradni, jeśli lekarz nie obejrzał wcześniej w bazie poprzednich obrazów pacjenta; uzasadnione powtórzenie badania jest dozwolone.35

Jak każdy system z danymi medycznymi, także tajwański bywa celem ataków. W lutym 2025 r. ransomware unieruchomił ponad 500 komputerów w przychodniach i na SOR szpitala Mackay.36 Sprawca oferował potem dane, które miały pochodzić z tego szpitala; według doniesień ich pochodzenia nie potwierdzono.37 Doniesień o włamaniu do samej bazy MediCloud nie znaleźliśmy.

Państwo wie, gdzie pracuje lekarz

Lekarz na Tajwanie ma jedno zarejestrowane miejsce wykonywania zawodu.38 Poza nim może pracować w nagłych przypadkach, przy konsultacjach i wsparciu innych placówek, na wezwanie, a w pozostałych sytuacjach — po zgłoszeniu i zgodzie władz. Stała praca według grafiku w drugim szpitalu wymaga takiej zgody; bez niej grozi grzywna 20–100 tys. TWD (ok. 2,4–12 tys. zł).39 Zgłoszone godziny liczą się do norm obsady szpitala, w którym lekarz dodatkowo pracuje: 44 godziny tygodniowo to jeden lekarz.40

Praca w kilku miejscach jest więc legalna, tyle że państwo wie o niej z góry. W Polsce nikt nie zestawia, ile jeden lekarz łącznie dostał ze środków publicznych i ile godzin wykazał we wszystkich miejscach pracy (więcej o tym mechanizmie). To jeden z powodów, dla których postulujemy jawne łączne wypłaty dla każdej osoby, pod stałym identyfikatorem i bez nazwisk.

Szpitale mają też minimalne normy obsady: co najmniej jeden lekarz na 10 łóżek i specjalista w każdym oddziale.41 Od 2019 r. obowiązują normy liczby pacjentów na pielęgniarkę, a każdy szpital co miesiąc publikuje swój wskaźnik. Od 2026 r. normy dla każdej zmiany zapisano w ustawie, z karami do 2 mln TWD; szpital, który je spełnia, dostaje o 10% wyższą opłatę NHI za opiekę pielęgniarską.42

Zarobki: średnie dla zawodu i sprawozdania szpitali

O zarobkach lekarzy mówią przede wszystkim dane ministerstwa pracy. W badaniu płac według zawodów za 2025 r. zatrudnieni lekarze (bez właścicieli praktyk) mieli ok. 180 tys. TWD miesięcznego wynagrodzenia regularnego (ok. 21,7 tys. zł), a za cały 2024 r. — 2,497 mln TWD (ok. 302 tys. zł).43 To ok. 3,8 raza więcej niż przeciętne wynagrodzenie regularne, które w 2025 r. wynosiło 47 884 TWD miesięcznie.44

180tys. TWD

miesięcznie — wynagrodzenie regularne zatrudnionego lekarza w 2025 r. (ok. 21,7 tys. zł)

DokładnaMOL, 05.2026

~3,8raza

więcej niż przeciętne wynagrodzenie regularne na Tajwanie (47 884 TWD)

Płac poszczególnych lekarzy Tajwan nie publikuje. Gdy w 2025 r. ministerstwo zdrowia ogłosiło średnie płace pielęgniarek zgłoszone przez 445 szpitali, dyrektorka odpowiedzialnego departamentu tłumaczyła, że pensja to dana osobowa i publikacji płac konkretnych osób raczej nie będzie.45

Jawne są za to finanse szpitali. Od 2013 r. placówka, która dostaje z ubezpieczenia więcej niż ustalony próg rocznie, składa sprawozdanie finansowe z działalności w ramach NHI, zbadane przez biegłego rewidenta lub państwowy organ kontroli, a NHIA musi je opublikować.46 Próg obniżano z 600 do 400 mln TWD, a od 2018 r. wynosi 200 mln TWD (ok. 24 mln zł). Za 2024 r. opublikowano sprawozdania 240 placówek.47

Koszty osobowe są w tych sprawozdaniach jedną liczbą, bez podziału na lekarzy, pielęgniarki i resztę personelu. NHIA proponowała w 2017 r. tabelę z takim podziałem, ale przepisy się nie zmieniły.48 Tajwańska fundacja na rzecz reformy ochrony zdrowia zwraca uwagę, że z samych sum nie da się odczytać, czy szpitale zatrudniły więcej osób, czy podniosły płace.49 Mediana udziału kosztów osobowych w kosztach działalności medycznej wyniosła w 2023 r. 46,6%; wskaźnik nie obejmuje kosztów zarządu, a w szpitalach uczelnianych część pensji idzie z budżetu uczelni.50

Lekarze szpitalni są zwykle zatrudnieni, ale znaczna część ich płacy zależy od liczby świadczeń. W szpitalach prywatnych typowa jest pensja stała plus honorarium od świadczeń (tzw. physician fee); w ogólnokrajowym badaniu z 1998 r. w 80% szpitali część zmienna stanowiła ponad połowę wynagrodzenia.51 Zasady podziału ustala szpital i zwykle ich nie ujawnia. W jednej z dużych sieci, której formuła wyszła na jaw w 2020 r., lekarz dostawał ok. 70% opłaty za poradę i 60% opłaty za operację. Opłata za poradę to jednak tylko część tego, co NHI płaci za wizytę — według tej samej relacji do lekarza trafiało 5–13% całej kwoty płaconej przez NHI za pacjenta ambulatoryjnego.52

Kształcenie, liczba lekarzy i czas pracy

Od 1998 r. łączny nabór na kierunek lekarski wynosi 1300 osób rocznie, od 2025 r. razem z uczelnią wojskową.53 To 5,6 miejsca na 100 tys. mieszkańców. W Polsce limit na rok akademicki 2025/26 to 10 504 miejsca, czyli ok. 28 na 100 tys. (w tym 1888 na studiach w języku obcym).54 Liczbę miejsc specjalizacyjnych w każdej specjalności i każdym szpitalu ministerstwo zdrowia zatwierdza co roku od 2001 r.; samo opisuje ten model jako kontrolę limitów na etapach kształcenia, egzaminu, szkolenia i zatrudnienia.55

Na 10 tys. mieszkańców Tajwan ma 24,2 lekarza medycyny zachodniej wykonującego zawód (2025),56 Polska — 38,5 lekarza pracującego z pacjentem.57 Obie liczby dotyczą osób, nie etatów.

Tajwan i Polska: kształcenie i liczba lekarzy (osoby, nie etaty)
TajwanPolska
Miejsca na kierunku lekarskim na 100 tys. mieszkańców5,6 — 1300 rocznie, stały limit od 1998 r.ok. 28 — 10 504 w roku 2025/26
Lekarze na 10 tys. mieszkańców24,2 — medycyna zachodnia, wykonujący zawód (2025)38,5 — pracujący z pacjentem (2025)

Osobną grupę stanowią lekarze tradycyjnej medycyny chińskiej: 8234 osoby, czyli 3,5 na 10 tys. mieszkańców.56 Medycyna chińska jest objęta ubezpieczeniem — łącznie z akupunkturą i zabiegami przy urazach58 — z dopłatą 50 TWD bez względu na poziom placówki,16 a od 2000 r. ma własny budżet globalny.5

Lekarze pracują długo. W 2018 r. lekarz prowadzący w tajwańskim szpitalu pracował średnio 69,1 godziny tygodniowo, a w specjalnościach zabiegowych 79–85 godzin.59 Lekarze prowadzący nie podlegają kodeksowi pracy; rezydenci podlegają mu od 2019 r., a wytyczne ministerstwa ograniczają ich czas pracy do 320 godzin na cztery tygodnie.60 Już w 2015 r. ministerstwo zdrowia wskazywało braki kadrowe w pięciu dużych specjalnościach: internie, chirurgii, ginekologii i położnictwie, pediatrii i medycynie ratunkowej.61 Raport przygotowany dla Światowego Forum Ekonomicznego zauważa, że faktycznych godzin pracy i płac lekarzy nikt regularnie nie zbiera.62

Oficjalnych statystyk czasu oczekiwania na wizytę, badanie czy zabieg nie znaleźliśmy; na bieżąco publikowane jest tylko obłożenie SOR-ów.63 Wizytę u specjalisty w szpitalu można zarezerwować przez internet albo przyjść bez rezerwacji i trafić na koniec kolejki danego dnia. Według Rafała, który mieszka na Tajwanie, do bardzo popularnych lekarzy czeka się kilka dni, a nawet tygodni, do innych specjalistów — znacznie krócej.64 Według prasy z 2026 r. na tomografię w dużych centrach medycznych czekało się od 1–1,5 miesiąca do nawet roku, m.in. przez popularność bezpłatnych badań przesiewowych.65

Odpowiedzialność zawodowa

Lekarz wykonujący zawód musi należeć do lokalnego stowarzyszenia lekarzy, ale o jego odpowiedzialności zawodowej orzekają inne organy.66 Sprawy rozpatrują komisje dyscyplinarne powoływane przez władze miasta lub powiatu, a odwołania — komisja przy ministerstwie zdrowia. Co najmniej jedną trzecią członków muszą stanowić prawnicy i osoby spoza zawodu, a politycy z wyboru zasiadać w nich nie mogą. Odebranie prawa wykonywania zawodu wymaga dwóch trzecich głosów. Posiedzenia są niejawne, ale orzeczenia ukazują się w dzienniku urzędowym, a ministerstwo prowadzi wyszukiwarkę orzeczeń z ostatnich pięciu lat.67 Rocznych statystyk kar nie znaleźliśmy. Dla porównania: jak to działa w Polsce.

Tajwan w porównaniach międzynarodowych

Tajwan nie należy do OECD ani do WHO, więc w zestawieniach opartych na ich danych zwykle go brakuje. Pierwsze miejsce dają mu rankingi Numbeo — oparte na ankietach odwiedzających stronę — oraz CEOWORLD.68 Według tajwańskich danych zebranych przez Commonwealth Fund kraj wydawał w 2023 r. na zdrowie 7,3% PKB, a oczekiwana długość życia wynosiła 80,2 roku.25

Co może być ciekawe dla Polski

Z punktu widzenia jawności pieniędzy publicznych tajwański system wyróżniają trzy rozwiązania — i jedna granica, której Tajwan nie przekracza.

Widać na Tajwanie

pacjentowi, opinii publicznej albo państwu

  • Pacjent: rachunek z każdej wizyty z kwotą zgłoszoną do ubezpieczyciela i własną dopłatą.
  • Opinia publiczna: porządek obrad i protokoły negocjacji budżetu, sprawozdania finansowe szpitali.
  • Państwo: gdzie pracuje każdy lekarz — stała praca w drugim miejscu wymaga zgody.

Nie widać

także na Tajwanie

  • Ile publicznych pieniędzy dostaje konkretny lekarz.
  • Koszty osobowe szpitala w podziale na lekarzy, pielęgniarki i resztę personelu.
  • Zasady podziału honorariów od świadczeń — szpitale zwykle ich nie publikują.

Jawność kończy się więc na poziomie szpitala i średniej dla zawodu. Polski postulat — jawne łączne wypłaty z publicznych pieniędzy dla każdej osoby, pod stałym identyfikatorem i bez nazwisk — dotyczy właśnie następnego kroku: tego, ile publicznych pieniędzy trafia do jednego lekarza.

Metoda

Punktem wyjścia były publiczne wpisy Rafała — mieszkającego na Tajwanie użytkownika X, który od kilku lat opisuje tamtejszy system i zastanawia się, co z niego dałoby się przenieść do Polski. Opis systemu opieramy na źródłach pierwotnych: tekstach ustaw i rozporządzeń (law.moj.gov.tw, wiążąca wersja chińska) oraz danych i komunikatach NHIA, ministerstwa zdrowia (MOHW), ministerstwa edukacji, ministerstwa pracy i urzędu statystycznego (DGBAS). Liczby sprawdzaliśmy w pełnych tekstach dokumentów. Źródła wtórne — prasę, Commonwealth Fund, raport WEF — oznaczamy w przypisach.

Kwoty przeliczamy po kursie NBP z 30.09.2026 (tabela B: 1 TWD = 0,1208 zł), a budżet na 2023 r. — po średnim kursie z 2023 r. (0,1349 zł). Lata kalendarza Republiki Chińskiej (np. 114 = 2025) zamieniamy na lata naszej ery.

Dziękujemy za pomoc i inspirację

Rafał od kilku lat opisuje tajwańską ochronę zdrowia z perspektywy pacjenta. Jego wpisy — w tym rachunek z wizyty u neurologa — były punktem wyjścia do tego tekstu.

Rafal

@rafaltwn

Polak na/w Tajwanie, nauczyciel, działacz polonijny i zwolennik wprowadzenia Okręgów Polonijnych.

Przypisy 68ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy
  1. MOHW, publikacja na 30-lecie NHI, 2025. Odsetek dotyczy osób uprawnionych do ubezpieczenia, nie całej ludności. ↩

  2. Ustawa o NHI (全民健康保險法), art. 18 (członkowie rodziny, najwyżej trzy osoby) i art. 27 (podział 30/60/10); stawka 5,17% od 1.01.2021: NHI Annual Report 2025–2026. ↩

  3. NHI Annual Report 2025–2026, s. 18–23; ustawa o NHI, art. 31–34. ↩

  4. MOHW, komunikat z 9.01.2023 (8364,24 億 TWD). Kurs: średnia 52 notowań tabeli B NBP z 2023 r. (0,134875 zł). Ludność na koniec 2023 r.: 23 420 442 (MSW Tajwanu). Budżet świadczeń to nie to samo co koszty funduszu ani całkowite wydatki na zdrowie. ↩

  5. NHI Annual Report 2025–2026, s. 44–45. ↩ ↩2

  6. Ustawa o NHI, art. 62 ust. 3. ↩

  7. MOHW/NHIA, zestawienie do komunikatu z 15.07.2026, tab. 2: średnia roczna wartość punktu usług ogólnych w szpitalach — 0,9506 (2023), 0,9539 (2024) i 0,9820 (2025). ↩

  8. NHIA, tabela rozliczonych wartości punktu wszystkich sektorów 2019–2024 — kopia na stronie samorządu lekarskiego TMA (dokument NHIA, hosting wtórny). ↩

  9. NHIA, rozliczenie wartości punktu szpitali za IV kw. 2024 (70,2 z 148,2 mld punktów o stałej wartości) i zasady rozliczenia budżetu szpitali na 2024 r. (pozycje z gwarantowaną wartością punktu). ↩

  10. MOHW/NHIA, komunikat z 15.07.2026; NHIA, plan indywidualnych budżetów szpitali w regionie Centralnym na 2025 r. — tabela stawek za kolejne progi (0,75 / 0,5 / 0,25 / 0) i zasada dla nowych szpitali. ↩

  11. NHI Annual Report 2025–2026, tab. 2-6; Komitet NHI (健保會), komunikat z 1.07.2026 — prognoza na 2027 r.; minimum rezerwy: ustawa o NHI, art. 78. ↩

  12. Ustawa o NHI, art. 5 ust. 3; rozporządzenie o składzie i obradach Komitetu NHI, art. 2. ↩

  13. Komitet NHI, komunikat z 1.07.2026. ↩

  14. Ustawa o NHI, art. 61. ↩

  15. NHIA, wykaz pozycji cennika świadczeń, stan na 03.2025: kody 00109C (364 pkt, porady 1–30), 00223C (250 pkt, 31–40), 00111C/00112C (220 pkt, 41–60), 00113C/00114C (160 pkt, 61–80), 00115C/00116C (70 pkt, 81–150) i 00117C/00118C (50 pkt, powyżej 150). Liczbę porad liczy się jako średnią dzienną w miesiącu. ↩

  16. NHI Annual Report 2025–2026, tab. 3-3 i 3-4; MOHW, zmiana dopłat od 1.07.2023; ustawa o NHI, art. 43. Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności płacą wszędzie 50 TWD. ↩ ↩2 ↩3

  17. NHI Annual Report 2025–2026, s. 40–41. ↩

  18. Rozporządzenie o umowach z placówkami i nadzorze nad nimi (全民健康保險醫事服務機構特約及管理辦法), art. 36 pkt 5 i art. 38 pkt 2. ↩

  19. MOHW: zalecany zakres od 1.07.2010; rezygnacja z zakresu, 7.03.2024; opłaty w szpitalach ministerstwa, 7.03.2024. ↩

  20. Cenniki ośrodków zdrowia: Nowe Tajpej (wszystkie ośrodki miasta, stan na 14.10.2025) i powiat Nantou (wszystkie ośrodki powiatu). ↩

  21. Obliczenie własne według tab. 3-3 i 3-4 raportu NHI (dopłata do leków za 301–400 TWD w szpitalu lokalnym: 60 TWD) i cennika ambulatoryjnego szpitala lokalnego w Tajczungu (rejestracja 100 TWD). ↩

  22. NHI Annual Report 2025–2026, tab. 3-5; ustawa o NHI, art. 47. ↩

  23. Ustawa o NHI, art. 48; Commonwealth Fund, profil Tajwanu, 2026 (źródło wtórne). ↩

  24. Rozporządzenie o umowach z placówkami, art. 32–34; dopłata za salę jednoosobową: szpital Chang Gung w Linkou, cennik od 1.10.2025. ↩

  25. Commonwealth Fund, International Health Care System Profiles: Taiwan, 05.2026 (źródło wtórne, na podstawie danych MOHW): wydatki na zdrowie i oczekiwana długość życia za 2023 r., rola prywatnych polis. ↩ ↩2

  26. Stowarzyszenie ubezpieczycieli na życie (LIA-ROC), zestawienie za 2023 r.; Taiwan Insurance Institute, wskaźniki rynku, 12.2025 — aktywnych polis na życie i rentowych jest 262,68% liczby ludności. ↩

  27. Przepisy wykonawcze do ustawy o opiece medycznej (醫療法施行細則), art. 11, w brzmieniu od 12.03.2010; historia zmian. ↩

  28. Rachunek z wizyty 17.09.2026 opublikowany przez Rafała (@rafaltwn) na platformie X. Kwoty zgadzają się z tabelą dopłat NHIA i cennikiem szpitala. ↩

  29. MOHW (komunikaty NHIA): uruchomienie, 25.11.2014; rozbicie kosztów wizyty, 15.12.2022; liczba użytkowników, 30.09.2026 — łącznie od uruchomienia, nie aktywni. ↩

  30. MOHW, komunikat o karcie z chipem. ↩

  31. Rozporządzenie o leczeniu w ramach NHI, art. 8; rozporządzenie o karcie ubezpieczenia, art. 9–10; identyfikator personelu w przesyłanych danych: NHIA, pytania i odpowiedzi do formatu danych 2.0, 10.2024. ↩

  32. Rozporządzenie o umowach z placówkami, art. 35 pkt 1; NHIA, kody wyjątków. ↩

  33. MOHW (komunikat NHIA), 13.04.2020 — uwierzytelnienie trzema kartami i zapytania w stanach nagłych; hasło na karcie: rozporządzenie o karcie ubezpieczenia, art. 7. ↩

  34. NHIA, program kontroli powtórzonych leków (wersja z 2018 r. ze zmianami do 2025 r.). ↩

  35. MOHW (komunikat NHIA), 25.12.2018. ↩

  36. MOHW, komunikat z 11.02.2025. ↩

  37. The Reporter (報導者), tekst o wycieku danych ze szpitali, 2025 (źródło wtórne). ↩

  38. Przepisy wykonawcze do ustawy o lekarzach (醫師法施行細則), art. 17. ↩

  39. Ustawa o lekarzach (醫師法), art. 8-2 i 27; rozporządzenie o standardach placówek (醫療機構設置標準), art. 20. ↩

  40. Rozporządzenie o standardach placówek, zał. 1. ↩

  41. Rozporządzenie o standardach placówek, zał. 1 — normy dla szpitali ogólnych. ↩

  42. Rozporządzenie o standardach placówek, art. 12-1 (od 1.05.2019, wskaźnik publikowany co miesiąc); ustawa o opiece medycznej (醫療法), art. 12 i 102-1, nowelizacja z 15.05.2026; NHIA/MOHW, dopłata za spełnienie normy na trzech zmianach. ↩

  43. Ministerstwo pracy (MOL), badanie wynagrodzeń według zawodów za 2025 r., 29.05.2026, kategoria „醫師”: 56 063 osoby, wynagrodzenie regularne w lipcu 2025 r. 18,0 萬 TWD, roczne za 2024 r. 249,7 萬 TWD. Tylko pracownicy — bez właścicieli praktyk i samozatrudnionych. ↩

  44. DGBAS, wynagrodzenia za 2025 r.. Relacja do średniej — obliczenie własne (180 000 ÷ 47 884). ↩

  45. 知新聞, tekst o płacach pielęgniarek zgłoszonych przez 445 szpitali, 6.03.2025 (źródło wtórne). ↩

  46. Ustawa o NHI, art. 73; rozporządzenie o sprawozdaniach finansowych placówek, art. 4 (progi 6, 4 i 2 億 TWD). ↩

  47. MOHW/NHIA, komunikat z 15.07.2026. ↩

  48. NHIA, wykonanie rozporządzenia o sprawozdaniach finansowych, 24.03.2017 — proponowana tabela uzupełniająca z kosztami osobowymi według zawodów. Wzór sprawozdania — zał. 6 do rozporządzenia — ma na nie jeden wiersz. ↩

  49. CNA, tekst o wzroście kosztów osobowych szpitali, 15.07.2026 (źródło wtórne; tam też udział 45,6% za 2024 r.). ↩

  50. NHIA, komunikat z 29.05.2025, tab. 2 i przypis 1 (udział = koszty osobowe ÷ koszty działalności medycznej); 237 placówek; w 2022 r. mediana wynosiła 45,6%. ↩

  51. 薛亞聖 i in., „台灣醫院醫師薪資制度調查”, Journal of Medical Education 6(2), 2002, s. 173–184, doi:10.6145/jme.200206_6(2).0007. ↩

  52. The Reporter (報導者), tekst o opłatach za poradę, 27.09.2020 (źródło wtórne; formułę ujawniło stowarzyszenie szpitali prywatnych). ↩

  53. Ministerstwo edukacji, komunikat z 28.06.2025; MOHW, komunikat z 30.06.2025 (limit obejmuje miejsca zatwierdzane przez ministerstwo obrony). Absolwenci uczelni zagranicznych mają osobną pulę miejsc stażowych. ↩

  54. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 sierpnia 2025 r. w sprawie limitu przyjęć, Dz.U. 2025 poz. 1086, zał. 1 (suma — obliczenie własne). Ludność Polski wyliczona z danych GUS (143,6 tys. lekarzy przy 38,5 na 10 tys.), Tajwanu — z rocznika MOHW (23 299 132 na koniec 2025 r.). ↩

  55. Rozporządzenie o specjalizacjach lekarskich (專科醫師分科及甄審辦法), art. 9–11; MOHW, komunikat z 5.01.2015 (limity specjalizacji od 2001 r.); MOHW, komunikat o absolwentach uczelni zagranicznych. ↩

  56. MOHW, Departament Statystyki, rocznik usług placówek medycznych za 2025 r., tab. 5–6: 56 337 lekarzy medycyny zachodniej (西醫師) zarejestrowanych do wykonywania zawodu. Razem z lekarzami medycyny chińskiej i dentystami: 35,0 na 10 tys. ↩ ↩2

  57. GUS, „Zasoby kadrowe w wybranych zawodach medycznych na podstawie źródeł administracyjnych w 2025 r.”, s. 2 — lekarze pracujący bezpośrednio z pacjentem, bez dentystów, stan na 31.12.2025. ↩

  58. NHIA, Handbook of Taiwan’s National Health Insurance 2020–2021, s. 48. ↩

  59. S.-C. Chang, Y.-C. Yu, C.-L. Shih, „The number and composition of work hours for attending physicians in Taiwan”, Scientific Reports 10:14934, 2020 — ankieta szpitali z 2018 r., łącznie z dyżurami pod telefonem. ↩

  60. MOL, rezydenci w kodeksie pracy od 1.09.2019; MOHW, wytyczne czasu pracy rezydentów; MOHW, o lekarzach prowadzących. ↩

  61. MOHW, komunikat z 5.01.2015. ↩

  62. F.-J. J. Tsai i in., „Taiwan: Sustainability and Resilience in the Taiwanese Health System”, WEF/PHSSR, 2024 (źródło wtórne). ↩

  63. MOHW, komunikat z 7.03.2025 — bieżące dane o obłożeniu SOR. ↩

  64. Wpisy Rafała (@rafaltwn) na platformie X — relacja pacjenta, nie statystyka: o rejestracji do neurologa, o czasie oczekiwania, o wizytach u specjalistów. ↩

  65. UDN, 25.03.2026 i 15.08.2026 (źródła wtórne; wypowiedzi przedstawicieli szpitali). ↩

  66. Ustawa o lekarzach, art. 9 (przynależność do lokalnego stowarzyszenia, 醫師公會); krajowa federacja to Taiwan Medical Association. ↩

  67. Ustawa o lekarzach, art. 25–25-2; rozporządzenie o postępowaniu dyscyplinarnym (醫師懲戒辦法), art. 2, 12, 13 i 22; wyszukiwarka orzeczeń MOHW. ↩

  68. Numbeo, metoda Health Care Index (ankiety odwiedzających stronę); CEOWORLD, Health Care Index 2019. ↩

Jak powstał ten tekst. Źródła to publiczne dokumenty, dane i akty prawne — każde z linkiem w przypisach. Narzędzia AI pomagają je opracować: uporządkować, policzyć i zredagować tekst. O tezach decyduje redakcja, która zatwierdza każdą publikację.

Widzisz błąd? Poprawki publikujemy w rejestrze sprostowań z datą i opisem zmiany. Opisujemy mechanizmy, a nie konkretne osoby.

Zgłoś sprostowanie

Stanowisko redakcji

Jawne kwoty, chronione nazwiska.

Postulujemy, by państwo co kwartał publikowało łączne wynagrodzenie każdej osoby pracującej w placówkach z umową z NFZ — zsumowane ze wszystkich miejsc pracy, pod stałym identyfikatorem zamiast imienia i nazwiska.

Poznaj postulatProjekt ustawy

Etap: weryfikacja prawna · wersja 0.3

Popularne