O projekcie.

Wizyty, których nie było: Sprostowanie: blisko 3,5 tys. zgłoszeń i ponad 1,6 tys. zasadnych to dane od początku 2024 r. do sierpnia (stan z 10.08.2024), a nie z całego roku, jak pisaliśmy wcześniej.

Specjalizacja lekarska: od stażu do tytułu specjalisty: Poprawiony opis dyżurów ponad program: odpoczynek po dyżurach z programu wlicza się rezydentowi do czasu pracy i nie obniża pensji, a brak pensji dotyczy tylko odpoczynku po dyżurach dodatkowych. Dopisane warunki, od których zależy, czy odpoczynek wydłuża szkolenie, oraz wyjątki od zakazu samodzielnych dyżurów po odmowie.

Rozliczenia: ryczałt, punkty, nadwykonania: Poprawione: leki w programach lekowych to świadczenie limitowane, a nie nielimitowane; NFZ rozlicza ich nadwykonania priorytetowo, ale z opóźnieniem. Świadczenia nielimitowane rozlicza się po kwartale, a nie dopiero po zamknięciu roku.

Wieloetatowość i równoległe kontrakty: Łosice: kwoty z oświadczenia majątkowego dyrektorki szpitala za 2025 r. podajemy za oryginałem w BIP powiatu — ok. 438 tys. zł z umowy o zarządzanie i ok. 1,34 mln zł z działalności leczniczej, razem ok. 1,77 mln zł, a nie ok. 1,7 mln zł. Wyliczenie godzin poprawione do ok. 6500 w roku (prawie 18 na dobę).

Ile zarabiają dyrektorzy szpitali i co to jest komin płacowy: Łosice: wynagrodzenie za kierowanie szpitalem w 2024 r. podajemy za oświadczeniem majątkowym w BIP powiatu — 396,6 tys. zł, a nie 396,5 tys. zł (zaokrąglenie w doniesieniu prasowym).

Dlaczego brakuje lekarzy: Dodany limit przyjęć na kierunek lekarski na rok 2026/27: 10 730 miejsc, w tym 1 838 na studiach w języku obcym. Poprawione przypisy: czas specjalizacji (od 4 do 6 lat) podajemy według obowiązującego rozporządzenia ministra zdrowia, a nie według opisu projektu programów z 2023 r., a zdawalność LEK absolwentów nowych kierunków to 95,3%, nie 95,4%.

Lekarze ze wschodu — trzy drogi do zawodu z dyplomem spoza UE: Poprawiony przypis o zdawalności LEK: absolwenci nowych kierunków zdają przy pierwszym podejściu w 95,3%, a nie w 95,4% przypadków.

Kto odpada z medycyny, a kto wyjeżdża: Poprawione porównanie wyników LEK: brakowało w nim dwóch nowych uczelni, Uczelni Łazarskiego i Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie. Po uzupełnieniu absolwenci uczelni „nowych” wypadają średnio 1,4 pkt poniżej średniej sesji (było 1,7 pkt), a za pierwszym podejściem zdaje 95,3% z nich (było 95,4%).

Rekordowe rozliczenia: Dopisane: ustawa uchwalona przez Sejm 22 października zakazuje ustalania płacy medyka jako procentu od umowy placówki z NFZ; teraz zajmuje się nią Senat. Poprawione: kwota z Koszalina (2 599 725 zł) to jedna z najwyższych za 2025 r., a nie najwyższa, a najwyższy kontrakt w województwach jest od 1,9 do 3,9 raza wyższy od najwyższej pensji na etacie, a nie „co najmniej dwa razy”.

Ile zarabiają dyrektorzy szpitali i co to jest komin płacowy: Dołączony tekst o kominie płacowym: mnożniki z ustawy kominowej dla różnych podmiotów i kontrakt lekarza jako komin bez sufitu na przykładzie szpitala w Kaliszu. Poprawione: lekarz z Grójca jest prezesem szpitala od października 2025 r., a dyrektorem drugiego szpitala od 2026 r., więc w 2025 r. nie kierował dwoma szpitalami.

Najwyższa kara, której prawie się nie orzeka: Poprawione nieścisłości w opisie postępowania: skarga nie musi być pisemna, a rzecznik może działać także na podstawie informacji, które sam otrzyma; po wszczęciu postępowania karalność ustaje po 5 latach, tymczasowe zawieszenie można przedłużyć, a do kar od czwartej do szóstej sąd może dołożyć karę pieniężną. Brytyjski trybunał nie skreśla lekarzy z rejestru wyłącznie z powodu stanu zdrowia.

Apteka i recepta: pieniądz publiczny i prywatny: Dodane dane za 2025 r. (refundacja NFZ 30,0 mld zł, w tym 15,8 mld zł przez apteki) oraz nowsze informacje o receptomatach, wyłudzeniach przy lekach recepturowych i planowanych zmianach w przepisach. Poprawione: w II kwartale 2024 r. NFZ przeprowadził 648 kontroli wszystkich rodzajów, w tym 175 w aptekach, a 47% to odsetek sprawdzonych recept z błędami, a nie kontroli.

Brak jawności: łącznej kwoty nie widać nigdzie: Tekst przebudowany wokół trzech dróg, którymi duże kwoty wychodzą na jaw: oświadczeń majątkowych, pytań mediów i kontroli; doszły nowsze dane i przepisy z 2026 r. Poprawione: kwota warszawskiego lekarza była jawna w jego oświadczeniu majątkowym, zanim nagłośniły ją media, a pracował on w czterech, a nie pięciu placówkach.

Budżet NFZ i kolejki rok po roku: Zestawienie przebudowane na jedną serię: koszty w ostatecznych planach finansowych NFZ od 2015 r., z planem na 2026 r. i projektem na 2027 r. Poprawione: wcześniejsze kwoty mieszały wersje i pozycje planu (za 2023 r. podawaliśmy 144 mld zł, a koszty w planie ostatecznym to 167,6 mld zł), „spadek o 1,4%” w 2026 r. porównywał plan z wykonaniem, a „69% wzrostu nakładów na płace” dotyczy wszystkich nakładów publicznych w latach 2018–2024, nie budżetu NFZ.

Cięcie limitów na medycynę: Polska już raz to zrobiła: Poprawione: nabór wrócił do poziomu z 1987 r. po 31 latach (2018/19, licząc płatne studia niestacjonarne) albo po 36 (2023/24, same studia stacjonarne), a nie po 38. Dopisane zastrzeżenia o źródłach liczb z lat 1987–2003 i o emigracji po 2004 r. oraz nowsze dane z Portugalii.

COVID-19: miliardy bez jawnego rozliczenia: Tekst sprawdzony ze źródłami pierwotnymi. Poprawione: wydatki bieżące na zdrowie w 2021 r. to 169,4 mld zł, a nie 172,9 mld zł, i są w nich pieniądze z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 dla NFZ; Szpital Narodowy kosztował 78,1 mln zł, a z adaptacją stadionu 107,1 mln zł; przedpłata za respiratory to 161,3 mln zł, a zawiadomienie dotyczące wiceministra zdrowia — inny zakup; śledztwo w sprawie maseczek umorzono, a w 2025 r. sąd oddalił zażalenie ministerstwa; pełne 15 tys. zł za 30 minut dostały 3 z 18 osób, a 8–10 tys. zł za dyżur to ocena rozmówcy, nie kwota z dokumentów. Dodany stan spraw na październik 2026 r.

Dlaczego brakuje lekarzy: Tekst przebudowany: zamiast stanowiska, że lekarzy realnie jest za mało, zestawia prognozę ministerstwa, analizę opublikowaną przez samorząd lekarski i dane o dostępie do leczenia. Poprawione: 3,9 lekarza na 1000 mieszkańców to dane OECD o lekarzach praktykujących, a nie zawyżony wskaźnik z rejestru, a miejsca specjalizacyjne obejmuje rocznie 7,2–8,2 tys. lekarzy i lekarzy dentystów, a nie ok. 5 tys.

English Division: kogo naprawdę kształcimy: Dane zaktualizowane do roku 2026/27: 17,1% miejsc w języku obcym (wcześniej 18,0%) i czesne w Poznaniu 485 tys. zł zamiast 442 tys. zł za sześć lat. Poprawione: mniej niż 1% to absolwenci-cudzoziemcy nauk medycznych, którzy rok po dyplomie pracowali w Polsce (dane ELA), a nie odsetek absolwentów studiów w języku obcym, którzy zostają w kraju.

Kanada: gdy rząd narzuca lekarzom warunki ustawą: Dodana część „Co z tego wynika dla Polski”: kanadyjskie listy płatności obejmują jeden plan prowincji i nie pokazują sumy pieniędzy publicznych, które trafiają do jednego lekarza. Poprawione przeliczenie 440 mln CAD oszczędności planowanych w Ontario na 2013–14: ok. 1,35 mld zł po kursie z 2013 r., a nie 1,43 mld zł.

Lekarze-radni: roczne dochody jawne z mocy prawa: Sprostowanie: każde oświadczenie sprawdzone w oryginale. Zbiór miał błąd w co czwartym wierszu, najczęściej przychód wpisany jako dochód albo zły rok, więc liczby są teraz podane osobno za 2025 i 2024 r. — za 2025 r. co najmniej milion złotych dochodu z pracy wykazało 14 ze 113 osób, a nie, jak wcześniej, 30 ze 183 w zbiorze łączącym oba lata.

Lekarze ze wschodu — trzy drogi do zawodu z dyplomem spoza UE: Tekst przebudowany wokół trzech dróg do zawodu dla lekarzy z dyplomem spoza UE, z danymi NIL na 30 czerwca 2026 r. i stanem prawnym po wecie z czerwca 2026 r. Poprawione: za brak certyfikatu B1 izby wygaszały prawa wykonywania zawodu, a nie je zawieszały; sprawa osoby z cudzym dyplomem, ujawniona w lutym 2025 r., nie była powodem zamknięcia naboru ani wymogu B1 — oba wprowadziła ustawa z 15 maja 2024 r.; pytania z LEW są publikowane po pięciu latach od egzaminu.

Naczelna Izba Lekarska a kontrakty lekarskie: Tekst przebudowany: doszły numerowane stanowiska Naczelnej Rady Lekarskiej i jej Prezydium z lat 2025–2026, a wypowiedzi prezesa rady oddzielone od uchwał. Poprawione: limit 78 godzin tygodniowo to propozycja prezesa rady z konferencji prasowej, a nie stanowisko izby, i odpowiada pułapowi, który już dziś obowiązuje na etacie z klauzulą opt-out — wcześniej opisaliśmy go jako legalizację skrajnego przeciążenia. Zaktualizowany też stan śledztwa w sprawie z Braniewa.

Najwyższa kara, której prawie się nie orzeka: Sprostowanie: w latach 2010–2024 prawomocnie pozbawiono prawa wykonywania zawodu 20 lekarzy, nie 17 — wcześniejsze wyliczenie pominęło po jednym przypadku z lat 2019, 2021 i 2022, m.in. przez błędne sumy w dwóch sprawozdaniach NIL. Dodane dane za 2025 r. i Wielka Brytania w porównaniu międzynarodowym.

Kto odpada z medycyny, a kto wyjeżdża: Poprawiona suma limitów przyjęć z lat 2015/16–2019/20: 37 059 miejsc zamiast 36 891, bo limit na 2018/19 policzono według ostatecznej wersji rozporządzenia, z nowelizacjami; różnica między miejscami a lekarzami z PWZ w wieku 26–30 lat to ok. 16,6 tys., nie 16,4 tys. Poprawiona też data zestawienia NIL, od którego startuje symulator podaży: stan na 31.12.2025, nie 16.01.2026.

Inne zawody medyczne: siatka płac i liczebność: Poprawione dane o wieku pielęgniarek: 34% to odsetek zarejestrowanych pielęgniarek w wieku 61 lat i więcej (styczeń 2023 r.), a nie pracujących, które osiągnęły wiek emerytalny, a samorząd prognozuje spadek liczby pielęgniarek i położnych w latach 2023–2030 o ponad 26 tys., a nie o ok. 36 tys.

Pielęgniarstwo w Polsce: drabina wieku: Tekst przebudowany na nowszych danych (średni wiek pielęgniarki 55,2 roku na koniec 2025 r.), z prognozami niedoboru zestawionymi z faktycznym dopływem. Poprawione: 55% absolwentów z 2020 r. to ci, którzy wystąpili o prawo wykonywania zawodu, a nie ci, którzy podjęli pracę.

Pieniądz za pacjenta w POZ: jawna stawka, nieznany wynik: Poprawiona historia stawki kapitacyjnej: od 2022 r. rośnie ona co roku od 1 lipca (np. w 2024 r. do 215,28 zł, a nie pozostała bez zmian); dodana stawka od 1 lipca 2026 r. — 232,56 zł, o 50,8% więcej niż w 2018 r. Zaktualizowane stawki pielęgniarki i położnej POZ oraz wydatki prywatne na zdrowie w 2024 r. (66,4 mld zł).

Reglamentacja dostępu do zawodu: Tekst przebudowany wokół czterech bramek dostępu do zawodu i instytucji, które je ustawiają; teza, że ograniczanie wejścia podnosi zarobki, opisana jako hipoteza. Poprawione: szacunek niedoboru ok. 68 tys. lekarzy pochodzi z wywiadu z 2019 r., a nie z obecnego stanowiska samorządu lekarskiego.

Rekordowe rozliczenia: Zestawienie sprawdzone ponownie i przebudowane: nowe kwoty z zestawień urzędów marszałkowskich i kilku szpitali (m.in. 2 741 513,36 zł w Zamościu za 2025 r.), etap każdej sprawy z datą, a dochody radnych-lekarzy w osobnym tekście. Poprawione: usunięte kwoty bez drugiego źródła, faktura z Piły (307 tys. zł) według szpitala obejmuje cztery miesiące, a nie jeden, a ok. 10 mln zł w Kaliszu to suma dla czterech lekarzy, a nie ok. 2,5 mln zł jednej osoby.

Rozliczenia: ryczałt, punkty, nadwykonania: Tekst sprawdzony u źródeł i rozbudowany o zasady progu 98%, zapłatę za nadwykonania w 2025 r. i to, co mierzy odsetek kontroli z nieprawidłowościami. Poprawione: próg 98% liczy się wobec punktów, na których oparto dotychczasowy ryczałt, a nie wobec planu, a dane o kontrolach podał premier, a nie były minister zdrowia.

Śladem publicznej złotówki: Tekst uzupełniony o plan finansowy NFZ na 2026 r. i ustawę, na podstawie której od 5 sierpnia 2026 r. minister zdrowia może zebrać dane o wynagrodzeniach bez obowiązku ich publikacji. Doprecyzowane: kontrola NIK objęła lata 2021–I poł. 2024, a to, o ile wzrosło obciążenie składką po 2022 r., zależy od dochodu.

Medycyna estetyczna zastrzeżona dla lekarzy: czy odbiera godziny publicznej opiece?: Tekst przebudowany: odpływ godzin lekarzy do medycyny estetycznej opisany jako hipoteza, której nikt nie mierzy. Poprawione: zabiegi z kodu 028 mogą wykonywać tylko specjaliści dwóch dziedzin i lekarze z certyfikatem, ustawa „Lex Szarlatan” nie rozstrzyga, kto wykonuje zabiegi estetyczne, liczba lekarzy wykonujących zawód rośnie, a nie maleje, a 141 tys. lekarzy pracujących z pacjentem to dane GUS za 2024 r., a nie rejestru izby lekarskiej.

Ustawa o danych płacowych: co państwo zbiera, a czego nie pokaże: Sprostowanie: nowelizacja nadała art. 27a ustawy o działalności leczniczej całe nowe brzmienie (słowo „zanonimizowane” skreśliła tylko w art. 31lc ustawy o świadczeniach), przed zmianą było w nim siedem, a nie osiem z dziewięciu informacji o osobie, a art. 31lc ust. 4a obowiązywał już wcześniej. Dopisane ogłoszenie i wejście w życie ustawy oraz to, że projekt nie przeszedł konsultacji publicznych ani opiniowania przez Prezesa UODO.

Wieloetatowość i równoległe kontrakty: Dopisane: przepisy, na podstawie których minister zdrowia może zebrać wypłaty jednej osoby z wielu placówek, płatna gotowość „pod telefonem” i postęp prac nad limitem dwóch etatów. Poprawione: 331 godzin miesięcznie to średnia z jednego szpitala, a nie z czterech, rok 2024 miał 8784 godziny, a śledztwo dotyczące szpitala powiatowego na Warmii dotyczy byłego prezesa spółki prowadzącej szpital, a nie lekarza.

Wycena świadczeń: kto ustala, ile płaci NFZ: Doprecyzowane: 597,3 mln zł rocznie to koszt nowych taryf chorób wewnętrznych z obwieszczeń AOTMiT, wdrożonych zarządzeniem Prezesa NFZ, a 9,25 mld zł to szacowany wzrost wydatków NFZ w ciągu 12 miesięcy według rekomendacji AOTMiT, a nie kwota już wydana.

Zadłużenie szpitali: pensje wypłacane na kredyt: Dane MZ zaktualizowane do 30 czerwca 2026 r. (ok. 40,8 mld zł długu publicznych szpitali), z zestawieniem według województw i wynikami szpitali powiatowych za 2025 r.; licznik prognozuje już tylko rok do przodu. Poprawione: zmiana dyrekcji w Kaliszu i ostatnie umowy z czterema lekarzami to 2025, a nie 2024 r.

Ile zarabiają dyrektorzy szpitali i co to jest komin płacowy: Przypadki sprawdzone ponownie (zostało osiem z dziesięciu) i porównane trzy reżimy prawne: dyrektora SPZOZ, prezesa spółki samorządowej i prezesa spółki Skarbu Państwa. Poprawione: obowiązek oświadczenia dyrektora SPZOZ wynika z ustaw samorządowych, oświadczenie prezesa spółki Skarbu Państwa jest niejawne bez jego zgody, a ponad 3 mln zł w Grójcu to przychód — dochód wyniósł ok. 2,6 mln zł.

Zarobki lekarzy: Polska na tle sąsiadów: Dodana Szwecja, zestawienie pięciu systemów i oś jawności płac. Dla Czech zamiast średniej chirurgów-specjalistów (157 443 koron) podana przeciętna płaca lekarza w placówkach publicznych według urzędu ÚZIS (126 109 koron, ok. 22,7 tys. zł), a najwyższy udokumentowany polski kontrakt to 316 079 zł miesięcznie, nie 151 097 zł.

Dlaczego brakuje lekarzy: Poprawione: limit przyjęć na studia lekarskie to 10 504 miejsca, a nie ok. 10 250, a najwyższe udokumentowane kontrakty sięgają 316 tys. zł miesięcznie (wcześniej: „pojedyncze faktury 300–350 tys. zł”). Dodane źródło do przykładu szpitala powiatowego, który nie znalazł ordynatora pediatrii za ok. 50 tys. zł miesięcznie.

Zarobki lekarzy: Polska na tle sąsiadów: Dodany opis systemów ochrony zdrowia w Polsce, Czechach, Niemczech i Austrii: kto płaci i co w płacach lekarzy jest jawne. Poprawione: koszt ustawy podwyżkowej to ok. jedna trzecia budżetu NFZ w 2026 r. (ok. 72 mld zł), a nie 25–30%, a pojedyncze kontrakty sięgają 316 tys. zł miesięcznie, a nie 300–350 tys.