Limity płac medyków: co zawiera ustawa uchwalona przez Sejm.

Ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, uchwalona przez Sejm 22 października 2026 r. z rządowego projektu (druk nr 3157), wprowadza górną granicę wynagrodzenia lekarzy, pielęgniarek i innych medyków w placówkach, które mają umowę z NFZ.¹² Limit ma dwie części: najwyższą stawkę za godzinę i najwyższą kwotę za miesiąc. Obie są liczone jako wielokrotność płacy minimalnej, więc rosną razem z nią.

Ustawa zmienia też zasady zatrudniania: ogranicza łączny czas pracy, wymaga co najmniej pół etatu w szpitalu, zakazuje zawierania umów przez spółki-pośredników i ustalania płacy jako procentu kontraktu. W trzecim czytaniu Sejm dopisał do niej zakaz udzielania świadczeń z NFZ dla lekarza, który umyślnie poświadczył nieprawdę. Poniżej każdą zmianę opisujemy osobno: w brzmieniu przyjętym przez Komisję Zdrowia, z poprawkami przyjętymi przez Sejm.³⁴ Tekstu ustawy w brzmieniu uchwalonym Sejm jeszcze nie opublikował.

Na jakim etapie jest ustawa

Projekt wpłynął do Sejmu 28 września 2026 r. Komisja Zdrowia przeprowadziła pierwsze czytanie 7 października i zarekomendowała jego uchwalenie. 20 października, po drugim czytaniu, projekt wrócił do komisji z 29 poprawkami i 9 wnioskami mniejszości. Komisja zaopiniowała je 21 października.⁵⁴

22 października Sejm uchwalił ustawę: 229 posłów było za, 144 przeciw, 67 wstrzymało się.² Teraz ustawą zajmie się Senat. Ma na to 30 dni: może ją przyjąć bez zmian, wprowadzić poprawki albo ją odrzucić. Potem ustawę podpisuje prezydent, w ciągu 21 dni, albo kieruje ją do Trybunału Konstytucyjnego lub zwraca Sejmowi.⁶

Senat może tekst jeszcze zmienić — każdą zmianę po kolejnym etapie dopisujemy w historii zmian pod artykułem.

Jak głosowały kluby

Za ustawą głosowali posłowie KO, Lewicy, Centrum, Polski 2050 i większość PSL. Przeciw był klub PiS. Wstrzymali się posłowie Rozwoju Plus, Konfederacji, Konfederacji Korony Polskiej, Razem i Demokracji Bezpośredniej.²

Za ustawą głosowały KO, Lewica, Centrum, Polska 2050 i większość PSL, przeciw PiS

Głosowanie nad całością229 : 144za : przeciw · 67 wstrzymało się · 20 nie głosowało

• za
• przeciw
• wstrzymał się
• nie głosował

Za

KO (156)149 · 0 · 0 · 7Lewica (21)21 · 0 · 0 · 0Centrum (15)14 · 0 · 0 · 1Polska 2050 (15)14 · 0 · 0 · 1PSL (32)29 · 2 · 0 · 1

Przeciw

PiS (147)0 · 138 · 2 · 7

Wstrzymali się

Konfederacja (16)0 · 0 · 16 · 0Demokracja Bezp. (4)0 · 0 · 4 · 0Razem (4)0 · 0 · 4 · 0Korona (3)0 · 0 · 2 · 1—Niezrzeszeni (7)2 · 2 · 3 · 0Rozwój Plus (40)0 · 2 · 36 · 2

Jak głosował każdy poseł

Koalicja Obywatelska (156)

za: 149

Adam Krzemiński, Adrian Witczak, Agnieszka Hanajczyk, Agnieszka Pomaska, Aleksandra Kot, Aleksandra Uznańska-Wiśniewska, Alicja Chybicka, Alicja Łepkowska-Gołaś, Alicja Łuczak, Andrzej Szewiński, Anna Sobolak, Anna Wojciechowska, Apoloniusz Tajner, Arkadiusz Marchewka, Arkadiusz Myrcha, Artur Gierada, Artur Łącki, Barbara Dolniak, Barbara Nowacka, Bartosz Zawieja, Bogusław Wołoszański, Bożena Lisowska, Cezary Tomczyk, Czesław Mroczek, Danuta Jazłowiecka, Dominik Jaśkowiec, Dorota Łoboda, Dorota Marek, Dorota Niedziela, Elżbieta Gapińska, Elżbieta Gelert, Elżbieta Polak, Ewa Kołodziej, Franciszek Sterczewski, Gabriela Lenartowicz, Grzegorz Napieralski, Henryk Szopiński, Henryka Krzywonos-Strycharska, Iwona Hartwich, Iwona Karolewska, Iwona Kozłowska, Iwona Krawczyk, Izabela Leszczyna, Jacek Karnowski, Jacek Niedźwiedzki, Jakub Rutnicki, Jan Grabiec, Janusz Cichoń, Jarosław Urbaniak, Jarosław Wałęsa, Jerzy Meysztowicz, Joanna Frydrych, Joanna Kluzik-Rostkowska, Jolanta Niezgodzka, Karolina Pawliczak, Katarzyna Kierzek-Koperska, Katarzyna Królak, Katarzyna Lubnauer, Katarzyna Matusik-Lipiec, Katarzyna Osos, Katarzyna Piekarska, Katarzyna Stachowicz, Kazimierz Plocke, Kinga Gajewska, Klaudia Jachira, Konrad Frysztak, Krystian Łuczak, Krystyna Sibińska, Krystyna Skowrońska, Krystyna Szumilas, Krzysztof Bojarski, Krzysztof Gadowski, Krzysztof Grabczuk, Krzysztof Habura, Krzysztof Mieszkowski, Krzysztof Piątkowski, Krzysztof Truskolaski, Lucjan Pietrzczyk, Łukasz Horbatowski, Łukasz Ściebiorowski, Maciej Lasek, Maciej Tomczykiewicz, Maciej Wróbel, Magdalena Filiks, Magdalena Kołodziejczak, Magdalena Łośko, Magdalena Roguska, Małgorzata Gromadzka, Małgorzata Niemczyk, Małgorzata Pępek, Małgorzata Tracz, Marek Chmielewski, Marek Gzik, Marek Hok, Marek Krząkała, Marek Rząsa, Marek Sowa, Maria Janyska, Maria Koźlakiewicz, Mariusz Popielarz, Mariusz Witczak, Marta Golbik, Marzena Okła-Drewnowicz, Mateusz Bochenek, Michał Jaros, Michał Krawczyk, Monika Rosa, Monika Wielichowska, Patryk Gabriel, Patryk Jaskulski, Paweł Bliźniuk, Paweł Kowal, Paweł Masełko, Paweł Olszewski, Paweł Papke, Paweł Suski, Piotr Adamowicz, Piotr Borys, Piotr Głowski, Piotr Kandyba, Piotr Lachowicz, Przemysław Witek, Rafał Siemaszko, Renata Rak, Robert Dowhan, Robert Jagła, Robert Kropiwnicki, Robert Wardzała, Roman Giertych, Sławomir Nitras, Stanisław Gorczyca, Stanisław Lamczyk, Sylwia Bielawska, Tomasz Głogowski, Tomasz Kostuś, Tomasz Nowak, Tomasz Siemoniak, Tomasz Szymański, Urszula Augustyn, Urszula Koszutska, Urszula Zielińska, Waldemar Sługocki, Weronika Smarduch, Witold Zembaczyński, Włodzisław Giziński, Wojciech Król, Zbigniew Konwiński, Zdzisław Gawlik, Zofia Czernow

nie głosował: 7

Adam Szłapka, Aleksandra Gajewska, Andrzej Domański, Barbara Grygorcewicz, Donald Tusk, Marcin Bosacki, Michał Kołodziejczak

Lewica (21)

za: 21

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Andrzej Szejna, Anita Kucharska-Dziedzic, Anna Żukowska, Arkadiusz Sikora, Bożena Borowiec, Daria Gosek-Popiołek, Dariusz Wieczorek, Dorota Olko, Jacek Czerniak, Joanna Wicha, Katarzyna Kotula, Katarzyna Ueberhan, Krzysztof Gawkowski, Marcin Kulasek, Piotr Kowal, Tadeusz Tomaszewski, Tomasz Trela, Wanda Nowicka, Wiesław Szczepański, Włodzimierz Czarzasty

Centrum (15)

za: 14

Aleksandra Leo, Barbara Okuła, Barbara Oliwiecka, Elżbieta Burkiewicz, Ewa Szymanowska, Marcin Skonieczka, Mirosław Suchoń, Norbert Pietrykowski, Paulina Hennig-Kloska, Rafał Kasprzyk, Rafał Komarewicz, Ryszard Petru, Sławomir Ćwik, Żaneta Cwalina-Śliwowska

nie głosował: 1

Izabela Bodnar

Polska 2050 (15)

za: 14

Adam Gomoła, Adam Luboński, Bartosz Romowicz, Bożenna Hołownia, Ewa Schädler, Kamil Wnuk, Łukasz Osmalak, Maja Nowak, Michał Gramatyka, Paweł Śliz, Piotr Górnikiewicz, Piotr Strach, Szymon Hołownia, Wioleta Tomczak

nie głosował: 1

Agnieszka Buczyńska

PSL – Trzecia Droga (32)

za: 29

Adam Dziedzic, Agnieszka Kłopotek, Andrzej Grzyb, Bożena Żelazowska, Czesław Siekierski, Dariusz Klimczak, Henryk Kiepura, Henryk Smolarz, Ireneusz Raś, Jacek Tomczak, Jarosław Rzepa, Jolanta Zięba-Gzik, Krzysztof Paszyk, Magdalena Sroka, Marek Biernacki, Michał Pyrzyk, Mirosław Maliszewski, Mirosław Orliński, Paweł Bejda, Piotr Zgorzelski, Radosław Lubczyk, Stanisław Tomczyszyn, Stefan Krajewski, Tadeusz Samborski, Urszula Pasławska, Wiesław Różyński, Władysław Bartoszewski, Władysław Kosiniak-Kamysz, Zbigniew Sosnowski

przeciw: 2

Marek Sawicki, Urszula Nowogórska

nie głosował: 1

Zbigniew Ziejewski

Konfederacja (16)

wstrzymał się: 16

Andrzej Zapałowski, Bartłomiej Pejo, Bronisław Foltyn, Grzegorz Płaczek, Karina Bosak, Konrad Berkowicz, Krzysztof Bosak, Krzysztof Mulawa, Krzysztof Szymański, Krzysztof Tuduj, Michał Połuboczek, Michał Wawer, Przemysław Wipler, Ryszard Wilk, Sławomir Mentzen, Witold Tumanowicz

Koło Demokracja Bezpośrednia (4)

wstrzymał się: 4

Jan Ardanowski, Jarosław Sachajko, Paweł Kukiz, Tomasz Rzymkowski

Koło Razem (4)

wstrzymał się: 4

Adrian Zandberg, Maciej Konieczny, Marcelina Zawisza, Marta Stożek

Koło Konfederacja Korony Polskiej (3)

wstrzymał się: 2

Sławomir Zawiślak, Włodzimierz Skalik

nie głosował: 1

Roman Fritz

Posłowie niezrzeszeni (7)

za: 2

Paweł Zalewski, Tomasz Zimoch

przeciw: 2

Joanna Mucha, Łukasz Mejza

wstrzymał się: 3

Janusz Kowalski, Marcin Józefaciuk, Paulina Matysiak

Rozwój Plus (40)

przeciw: 2

Anna Kwiecień, Maria Koc

wstrzymał się: 36

Agnieszka Ścigaj, Andrzej Gut-Mostowy, Andrzej Kryj, Anna Baluch, Anna Cicholska, Fryderyk Kapinos, Grzegorz Macko, Grzegorz Puda, Ireneusz Zyska, Janusz Cieszyński, Krzysztof Kubów, Krzysztof Lipiec, Krzysztof Szczucki, Łukasz Kmita, Łukasz Schreiber, Marcin Gwóźdź, Marcin Horała, Marek Jakubiak, Marzena Machałek, Mateusz Morawiecki, Michał Cieślak, Mirosława Stachowiak-Różecka, Monika Pawłowska, Olga Semeniuk-Patkowska, Paweł Jabłoński, Paweł Rychlik, Piotr Uściński, Robert Gontarz, Ryszard Bartosik, Ryszard Terlecki, Sylwester Tułajew, Szymon Giżyński, Szymon Szynkowski vel Sęk, Wiesław Krajewski, Wojciech Zubowski, Zbigniew Chmielowiec

nie głosował: 2

Elżbieta Duda, Włodzimierz Tomaszewski

Prawo i Sprawiedliwość (147)

przeciw: 138

Agata Wojtyszek, Agnieszka Górska, Agnieszka Soin, Agnieszka Wojciechowska van Heukelom, Aleksander Mrówczyński, Andrzej Adamczyk, Andrzej Gawron, Andrzej Kosztowniak, Andrzej Śliwka, Anita Czerwińska, Anna Dąbrowska-Banaszek, Anna Gembicka, Anna Krupka, Anna Milczanowska, Anna Paluch, Anna Pieczarka, Anna Schmidt, Antoni Macierewicz, Arkadiusz Czartoryski, Artur Chojecki, Artur Szałabawka, Barbara Bartuś, Bartłomiej Dorywalski, Bartłomiej Wróblewski, Bartosz Kownacki, Bogumiła Olbryś, Bolesław Piecha, Bożena Borys-Szopa, Czesław Hoc, Daniel Milewski, Dariusz Matecki, Dariusz Piontkowski, Dominika Chorosińska, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Edward Siarka, Elżbieta Witek, Ewa Leniart, Ewa Malik, Filip Kaczyński, Grzegorz Lorek, Grzegorz Matusiak, Grzegorz Piechowiak, Grzegorz Woźniak, Henryk Kowalczyk, Iwona Arent, Jacek Bogucki, Jacek Osuch, Jacek Sasin, Jacek Świat, Jan Dziedziczak, Jan Kanthak, Jan Mosiński, Jan Warzecha, Jarosław Krajewski, Jarosław Sellin, Jarosław Wieczorek, Jarosław Zieliński, Jerzy Materna, Jerzy Polaczek, Joanna Borowiak, Joanna Lichocka, Józefa Szczurek-Żelazko, Kacper Płażyński, Kamil Bortniczuk, Katarzyna Czochara, Kazimierz Choma, Kazimierz Gołojuch, Kazimierz Gwiazdowski, Kazimierz Smoliński, Krzysztof Ciecióra, Krzysztof Sobolewski, Krzysztof Tchórzewski, Leonard Krasulski, Lidia Burzyńska, Lidia Czechak, Maciej Małecki, Magdalena Filipek-Sobczak, Małgorzata Golińska, Małgorzata Wassermann, Marcin Grabowski, Marcin Ociepa, Marcin Porzucek, Marcin Warchoł, Marek Ast, Marek Gróbarczyk, Marek Kuchciński, Marek Matuszewski, Marek Subocz, Marek Suski, Marek Wesoły, Maria Kurowska, Mariusz Błaszczak, Mariusz Gosek, Mariusz Kałużny, Mariusz Krystian, Michał Jach, Michał Kowalski, Michał Moskal, Michał Woś, Michał Wójcik, Norbert Kaczmarczyk, Patryk Wicher, Paweł Hreniak, Paweł Sałek, Paweł Szrot, Piotr Babinetz, Piotr Gliński, Piotr Kaleta, Piotr Król, Piotr Polak, Piotr Uruski, Przemysław Czarnek, Przemysław Drabek, Rafał Bochenek, Rafał Romanowski, Rafał Weber, Robert Telus, Robert Warwas, Sebastian Kaleta, Sebastian Łukaszewicz, Sławomir Skwarek, Stanisław Szwed, Szymon Pogoda, Tadeusz Chrzan, Tadeusz Woźniak, Teresa Pamuła, Teresa Wilk, Tomasz Zieliński, Urszula Rusecka, Waldemar Andzel, Wioletta Kulpa, Witold Czarnecki, Władysław Dajczak, Władysław Kurowski, Zbigniew Dolata, Zbigniew Hoffmann, Zbigniew Kuźmiuk, Zbigniew Rau

wstrzymał się: 2

Dariusz Stefaniuk, Katarzyna Sójka

nie głosował: 7

Grzegorz Gaża, Jarosław Kaczyński, Krzysztof Czarnecki, Marcin Romanowski, Radosław Fogiel, Wojciech Szarama, Zbigniew Ziobro

O kształcie ustawy zdecydowały też głosowania nad poprawkami i wnioskami mniejszości. Najważniejsze z nich zestawiamy poniżej, z autorem wniosku według sprawozdań komisji.³⁴

Zakaz pracy na NFZ przeszedł przy 20 głosach przeciw, niższe limity i wspólny system oświadczeń odpadły

Wybrane głosowania nad poprawkami i wnioskami mniejszości do ustawy o limitach płac medyków

	Wynik	Za	Przeciw lub wstrzymali się
Zakaz udzielania świadczeń z NFZ i jawny rejestr zakazów (wnioski mniejszości nr 1, 3–6, 8–9; poseł Rozwoju Plus)	Przyjęte, 416 / 20 / 0	Wszystkie kluby i koła poza obiema Konfederacjami	Przeciw: Konfederacja (16), Konfederacja Korony Polskiej (2)
Oświadczenia o czasie pracy w systemie P1 (wnioski mniejszości nr 2 i 7; poseł Rozwoju Plus)	Odrzucone, 188 / 231 / 18	PiS, Rozwój Plus, Razem	Przeciw: KO, PSL, Lewica, Centrum, Polska 2050; Konfederacja się wstrzymała
Skreślenie wymogu pół etatu w szpitalu i zgody pracodawcy (poprawka nr 7, PSL)	Odrzucona, 179 / 203 / 43	PiS, Konfederacja, 17 posłów PSL	Przeciw: KO, Lewica, Centrum, Polska 2050, 9 posłów PSL; Rozwój Plus się wstrzymał
Niższe pułapy: 10× zamiast 12× i 13× zamiast 16× płacy minimalnej (poprawka nr 21, PiS)	Odrzucona, 187 / 246 / 0	PiS, Rozwój Plus, Razem	Przeciw: KO, PSL, Lewica, Konfederacja, Centrum, Polska 2050
Limity liczone od przeciętnego wynagrodzenia, np. 3× i 6× miesięcznie (poprawki nr 12–14 i 16–19, Razem)	Odrzucone, za 5–7 posłów	Razem i część niezrzeszonych	Przeciw: pozostałe kluby
Wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia, gdy medyk nie zgodzi się na zmianę umowy mieszczącą płacę w limicie (poprawka nr 24, Lewica)	Przyjęta, 228 / 208 / 2	PiS, Rozwój Plus, Lewica, Konfederacja, Razem	Przeciw: KO, PSL, Centrum, Polska 2050
Ochrona z kodeksu pracy przy wypowiedzeniach w okresie przejściowym (poprawka nr 27, KO i Lewica)	Przyjęta, 404 / 9 / 19	Wszystkie kluby i koła poza obiema Konfederacjami	Obie Konfederacje się wstrzymały; przeciw 7 posłów KO

Komisja rekomendowała przyjęcie poprawek KO (jednej zgłoszonej razem z Lewicą), które doprecyzowują wyjątki i procedury opisane niżej, a odrzucenie pozostałych.⁴ Sejm poszedł za tą rekomendacją z dwoma wyjątkami: przyjął poprawkę Lewicy o okresie wypowiedzenia i wnioski mniejszości o zakazie pracy na NFZ, które komisja wcześniej odrzuciła.

Co zmienia się względem dzisiejszych przepisów

Stan dzisiejszy opisują art. 26 i art. 96 ustawy o działalności leczniczej, a praktykę „leasingu pracowniczego” i płacy procentowej — uzasadnienie projektu.⁷¹

Kogo dotyczą limity

Ustawa mówi o „osobie wykonującej zawód medyczny”, a więc nie tylko o lekarzach. To pojęcie z ustawy o działalności leczniczej obejmuje osoby uprawnione do udzielania świadczeń zdrowotnych, m.in. pielęgniarki, położne, ratowników medycznych i fizjoterapeutów.³

Zakres dwóch głównych limitów jest różny:

• limit czasu pracy liczy zatrudnienie u wszystkich świadczeniodawców, także pracę we własnej praktyce poza zakładem leczniczym (art. 132aa ust. 1);
• limity płacy obejmują wynagrodzenie za świadczenia objęte umową z NFZ, wypłacane przez placówki, które taką umowę mają (art. 132ab ust. 1 i 7).

Za pracę finansowaną prywatnie placówka może więc płacić bez tych limitów. Czas tej pracy liczy się jednak do dwóch etatów.

Stawka godzinowa: 1/20 płacy minimalnej

Stawka godzinowa brutto wynagrodzenia zasadniczego za świadczenia objęte umową z NFZ nie może przekroczyć 1/20 płacy minimalnej. W 2026 r. płaca minimalna wynosi 4806 zł, więc limit to 240,30 zł za godzinę.⁸ Przepis dotyczy umowy o pracę, a przez odesłanie w ust. 6 także kontraktu i innych umów cywilnoprawnych.³ W opisie wersji skierowanej w lipcu do konsultacji stawka godzinowa dotyczyła osób na kontraktach.⁹

Ustawa wiąże limity z płacą minimalną, a nie z przeciętnym wynagrodzeniem. Sejm odrzucił poprawki, które liczyłyby je od przeciętnego wynagrodzenia.⁴ Dla porównania: przeciętne wynagrodzenie w gospodarce w 2025 r. wyniosło 8903,56 zł,¹⁰ więc stawka 240,30 zł to ok. 4,3 razy więcej niż przeciętna płaca za godzinę przy 160 godzinach w miesiącu (55,65 zł).

Limit dotyczy wynagrodzenia zasadniczego. Ponad nie placówka może przyznać:

• dodatek motywacyjny;
• dodatki należne z mocy ustawy, do kwoty, jaką ta ustawa wyznacza;
• dodatek za wysługę lat, w placówkach publicznych;
• wynagrodzenie dodatkowe za funkcję kierowniczą, np. ordynatora, oraz za zadania dydaktyczne i naukowe;
• wynagrodzenie dodatkowe za pobieranie i przeszczepianie narządów w transplantologii klinicznej, za świadczenia wysokospecjalistyczne i za pracę w centrach urazowych.

Zawężenie transplantologii do pobierania i przeszczepiania narządów dodała poprawka przyjęta w trzecim czytaniu.⁴¹¹ Wszystkie te dodatki mieszczą się jednak w pułapie miesięcznym.

Pułap miesięczny: trzy progi

Drugi limit to najwyższe średnie wynagrodzenie miesięczne. Średnią liczy się w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż cztery miesiące, więc miesiąc z większą liczbą godzin może się wyrównać z lżejszym.³

Łączny pułap to 16 płac minimalnych, czyli ok. 8,6 przeciętnego wynagrodzenia

1. Płaca minimalna w 2026 r. 1× płacy minimalnej4 806 zł
2. Przeciętne wynagrodzenie w 2025 r. 1,85× płacy minimalnej8 903,56 zł
3. Pół etatu u jednego świadczeniodawcy 4× płacy minimalnej19 224 zł
4. Pełny etat u jednego świadczeniodawcy 8× płacy minimalnej38 448 zł
5. Pełny etat z dodatkami, np. za funkcję kierowniczą 12× płacy minimalnej57 672 zł
6. Łącznie u wszystkich świadczeniodawców 16× płacy minimalnej76 896 zł

Oba limity są ze sobą spójne. Pełny etat to ok. 160 godzin w miesiącu, a 160 × 240,30 zł daje dokładnie 38 448 zł, czyli 8-krotność płacy minimalnej. Dwa etaty to 320 godzin i 76 896 zł, czyli 16-krotność. Tak tę kwotę wylicza uzasadnienie projektu.¹

Uzasadnienie zaliczało do grupy z 12-krotnością także transplantologię, świadczenia wysokospecjalistyczne i centra urazowe,¹ ale przepis ust. 8 w wersji komisji wymieniał wprost tylko dodatki ustawowe, wysługę lat oraz funkcje kierownicze, dydaktyczne i naukowe.³ Poprawka przyjęta w trzecim czytaniu dopisała do ust. 8 wynagrodzenie z ust. 5, więc te trzy rodzaje pracy też mieszczą się w progu 12×.⁴

Przed zatrudnieniem medyk składa oświadczenie o łącznym maksymalnym wynagrodzeniu we wszystkich placówkach. Każdą zmianę, która wpływa na tę sumę, zgłasza w ciągu 7 dni. Kierownik placówki ma wtedy 3 dni robocze, żeby zaproponować zmianę umowy, która utrzyma sumę w limicie. Jeśli medyk w ciągu kolejnych 3 dni roboczych się nie zgodzi, kierownik wypowiada umowę.³ Komisja chciała, by działo się to bez zachowania okresu wypowiedzenia. Sejm skreślił te słowa poprawką Lewicy, więc obowiązuje zwykły okres wypowiedzenia.⁴

Kalkulator: jak zmieniają się limity

Wszystkie limity to stałe ułamki albo wielokrotności jednej kwoty, więc rosną i maleją razem z nią. Od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna wyniesie 4950 zł,¹² a z nią wzrosną limity. Przeciętne wynagrodzenie to wariant „co gdyby” — ustawa go nie używa.

Limity rosną razem z kwotą, od której są liczone

Kwota odniesienia

Płaca minimalna 20264 806 złPłaca minimalna 20274 950 złPrzeciętne wynagrodzenie 20258 903,56 złWłasna kwotazł

Limity wynagrodzenia przeliczone od wybranej kwoty odniesienia

Limit	Mnożnik	Kwota
Stawka za godzinę	1/20	240,30 zł
Pół etatu u jednego świadczeniodawcy	4×	19 224 zł
Pełny etat u jednego świadczeniodawcy	8×	38 448 zł
Pełny etat z dodatkami	12×	57 672 zł
Łącznie u wszystkich	16×	76 896 zł

Kwota odniesienia: 4 806 zł.

• Płaca minimalna 2026: Dz.U. 2025 poz. 1242
• Płaca minimalna 2027: Dz.U. 2026 poz. 1213
• Przeciętne wynagrodzenie 2025: M.P. 2026 poz. 192

Czas pracy: najwyżej dwa etaty łącznie

Łączny czas pracy medyka u wszystkich świadczeniodawców nie może przekroczyć dwukrotności pełnego wymiaru czasu pracy w miesiącu. Pełny wymiar to 8 godzin pomnożone przez liczbę dni roboczych w miesiącu, pomniejszone o święta wypadające w dni powszednie. Na umowie cywilnoprawnej liczy się odpowiednik etatu, czyli liczba godzin z umowy.³

Do limitu nie wlicza się czasu gotowości poza zakładem leczniczym do udzielania świadczeń z umowy z NFZ: gotowości „pod telefonem”, z przyjazdem na wezwanie (art. 98 ustawy o działalności leczniczej), oraz gotowości w miejscu zamieszkania lub pobytu pacjenta. Drugi przypadek i zawężenie do świadczeń z umowy z NFZ dodała poprawka przyjęta w trzecim czytaniu.⁴

Przed zatrudnieniem medyk składa kierownikowi placówki oświadczenie o łącznym wymiarze pracy we wszystkich miejscach. Każdą zmianę wymiaru u innego pracodawcy zgłasza w ciągu 7 dni.³

Szpital i poradnie: co najmniej pół etatu i zgoda pierwszego pracodawcy

Przy leczeniu szpitalnym i w poradniach przyszpitalnych ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), w ramach umowy z NFZ, lekarz, pielęgniarka, położna, fizjoterapeuta i ratownik muszą mieć co najmniej pół etatu albo jego odpowiednik na kontrakcie.³⁴ Cel podaje uzasadnienie: częsta rotacja osób na cząstkowych etatach utrudnia prowadzenie leczenia jednego pacjenta i zwiększa ryzyko błędów.¹

Kolejne takie zatrudnienie wymaga zgody kierowników wszystkich szpitali, w których medyk już pracuje. Procedura ma cztery kroki:³⁴

1. 01.

   Wniosek.

   Medyk prosi kierowników szpitali, w których pracuje, o zgodę na kolejne zatrudnienie, co najmniej na pół etatu.

2. 02.

   14 dni.

   Kierownik odpowiada w 14 dni. Brak odpowiedzi oznacza zgodę — medyk składa o tym oświadczenie u nowego pracodawcy.

3. 03.

   Odmowa z ofertą.

   Odmówić można tylko z powodu niezaspokojonych potrzeb kadrowych: na piśmie, z ofertą większego wymiaru pracy u siebie.

4. 04.

   Pół etatu albo odejście.

   Kto pracował dotąd w jednym szpitalu poniżej pół etatu, a szpitalowi brakuje ludzi, dostaje ofertę zwiększenia wymiaru. Jeśli jej nie przyjmie i chce pracy w drugim szpitalu, kierownik odmawia zgody i wypowiada umowę. Gdy szpital nie potrzebuje więcej jego pracy, kierownik odmawia zgody bez oferty.

Wymóg pół etatu nie obejmuje:

• dyżurów medycznych i pracy zmianowej poza normalnymi godzinami pracy, z wyjątkiem planowych zabiegów;
• świadczeń udzielanych przez lekarzy geriatrów, patomorfologów i psychiatrów — ten wyjątek dodała poprawka przyjęta w trzecim czytaniu;⁴
• poradni, w których krótszy wymiar wynika z harmonogramu umowy z NFZ;
• osoby, która pracuje tylko w jednym takim szpitalu i złoży o tym oświadczenie.

Sejm odrzucił poprawkę PSL, która skreślała cały wymóg pół etatu i zgody pracodawcy, stosunkiem głosów 179 do 203.²

Gdy w danej dziedzinie brakuje ludzi albo trzeba obsadzić dyżury, prezes NFZ może na wniosek placówki zgodzić się na odstępstwo od limitu dwóch etatów i od wymogu pół etatu, na najwyżej 6 miesięcy. Brak odpowiedzi w ciągu 14 dni oznacza zgodę. W razie nagłej śmierci, długiej nieobecności pracownika albo siły wyższej kierownik może odstąpić od tych wymogów sam, na 21 dni.³

Umowa z osobą, nie ze spółką

Ustawa zmienia art. 26 ustawy o działalności leczniczej, który pozwala szpitalowi zlecać udzielanie świadczeń na zewnątrz. Dziś zlecenie może przyjąć każdy podmiot wykonujący działalność leczniczą, także spółka.⁷ Po zmianie zlecenie na pracę w szpitalu będzie można dać tylko osobie z jednoosobową praktyką zawodową. Innemu podmiotowi leczniczemu szpital zleci świadczenia tylko wtedy, gdy ten udzieli ich we własnym zakładzie albo w miejscu wezwania.³

Uzasadnienie nazywa obecną praktykę „leasingiem pracowniczym”. Szpital zleca świadczenia spółce, która formalnie jest podmiotem leczniczym, ale w praktyce tylko dostarcza personel. Gdy stroną umowy jest spółka, ograniczenia czasu pracy jej nie dotyczą i trudno ustalić łączny czas pracy konkretnej osoby.¹

Umowa o udzielenie zamówienia ma trwać co najmniej 3 miesiące, chyba że rodzaj i liczba świadczeń uzasadniają krótszą. Musi określać łączną liczbę godzin, stawkę godzinową oraz maksymalny miesięczny wymiar pracy i wynagrodzenie. Placówka finansowana ze środków publicznych udziela zamówienia w konkursie ofert.³

Płaca nie jako procent kontraktu

Wynagrodzenia medyka za świadczenia objęte umową z NFZ nie wolno określić jako procentu kwoty, którą placówka dostaje z tej umowy (art. 132ab ust. 12).³ Według uzasadnienia przy takim rozliczeniu każde podniesienie wyceny świadczeń przez NFZ automatycznie podnosi płacę. Rząd uznaje to za jedno ze źródeł „spirali płacowej” i zadłużania się szpitali.¹ Jak ten mechanizm wygląda w ujawnionych wypłatach, opisujemy w tekście o rekordach.

Kontrole i kary

Oświadczenia o czasie pracy i wynagrodzeniu medyk składa pod groźbą odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie (art. 233 § 6 kodeksu karnego). Placówka przechowuje je przez 10 lat.³

Kierownik placówki, który narusza wymogi dotyczące limitów, popełnia wykroczenie zagrożone grzywną do 30 000 zł (nowy art. 193). Ustawa rozszerza też uprawnienia kontrolne NFZ:³

• placówki z umową z NFZ muszą udostępniać informacje, także o świadczeniach spoza umowy, oraz dokumentację kadrową: umowy, kwalifikacje i ewidencję czasu pracy;
• NFZ może żądać takiej dokumentacji również od placówek bez umowy z NFZ;
• NFZ może ponownie skontrolować sprawę, którą już raz zbadał, gdy wyjdą na jaw nowe fakty albo poprzednia kontrola naruszyła prawo;
• wyjaśnienia składane kontrolerom NFZ są objęte groźbą odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

Według oceny skutków regulacji NFZ zatrudni do kontroli ok. 400 dodatkowych osób, w tym 352 w departamencie kontroli w centrali. W latach 2027–2036 będzie to kosztować łącznie 545,24 mln zł.¹

Terminy i dostosowanie umów

Ustawa ma wejść w życie miesiąc po ogłoszeniu. Obowiązujące umowy trzeba dostosować do nowych wymogów w ciągu 6 miesięcy od tego dnia.³ Wersja z konsultacji dawała na to czas do 31 grudnia 2026 r.⁹ Rząd zastąpił ten termin półrocznym okresem przejściowym.¹³ Przepisy o zakazie udzielania świadczeń z NFZ wejdą w życie później, 6 miesięcy po ogłoszeniu.³

Jeśli umowy nie da się dostosować, kierownik ją wypowiada: umowę o pracę z okresem wypowiedzenia nie dłuższym niż w kodeksie pracy, kontrakt z najwyżej miesięcznym.³ Komisja proponowała, by przy tych wypowiedzeniach nie stosować przepisów chroniących pracownika, m.in. konsultacji ze związkiem zawodowym i ochrony przedemerytalnej (art. 38, 39 i 41 kodeksu pracy). Sejm skreślił ten przepis poprawką KO i Lewicy, więc ochrona obowiązuje.⁴

Układy zbiorowe i regulaminy wynagradzania trzeba dostosować w ciągu 6 miesięcy. W wersji komisji niedostosowane traciły moc w całości. Po poprawce przyjętej przez Sejm są nieważne tylko w części sprzecznej z limitami, a w tej części stosuje się przepisy prawa pracy.⁴

Kto pracuje w kilku szpitalach, przy dostosowaniu wskazuje jeden jako „świadczeniodawcę podstawowego”. Jego kierownik decyduje o zgodzie na pozostałe zatrudnienia.³

Pozostałe zmiany w ustawie

Ustawa zmienia też przepisy, które nie dotyczą wynagrodzeń medyków:³

1. 01.

   Taryfy i rachunek kosztów. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) będzie mogła wycenić świadczenie spoza rocznego planu, jeśli minister się zgodzi albo nie odpowie w 7 dni roboczych. Zyska też prawo sprawdzania, jak placówki prowadzą rachunek kosztów. Za nieusunięcie nieprawidłowości albo nieprzekazanie danych prezes NFZ będzie mógł nałożyć karę umowną.

2. 02.

   Dyrektorzy oddziałów NFZ. Powoływać i odwoływać ich będzie prezes NFZ, po zasięgnięciu opinii rady oddziału.

3. 03.

   Pracownicy NFZ. Bez zgody prezesa NFZ nie będą mogli jednocześnie pracować dla placówek ani aptek, które mają umowę z NFZ albo się o nią ubiegają.

4. 04.

   Równe traktowanie pacjentów. Ustawa o prawach pacjenta zyska nowy art. 8a: zakaz dyskryminacji w dostępie do świadczeń, m.in. ze względu na pochodzenie, obywatelstwo, wyznanie, orientację seksualną, niepełnosprawność, płeć i wiek.

5. 05.

   Nocna i świąteczna opieka. Szpitale w sieci będą jej udzielać na wniosek złożony do prezesa NFZ. Te, które robią to dziś, będą mogły zrezygnować po 3 miesiącach od zawiadomienia oddziału NFZ.

6. 06.

   Agencja Badań Medycznych. Odpis z NFZ dla Agencji wyniesie „do 0,3%” zamiast stałych 0,3%. Ustawa wyznacza minimum: 200 mln zł w 2027 r., 550 mln zł w 2028 r. i po 350 mln zł w latach 2029–2031. Według oceny skutków stąd mają pochodzić pieniądze na nowych kontrolerów NFZ.

Zakaz udzielania świadczeń z NFZ i rejestr zakazów

Komisja odrzuciła dwie grupy poprawek zgłoszonych przez posła Rozwoju Plus, więc Sejm głosował nad nimi jako nad wnioskami mniejszości.³¹⁴ Pierwszą przyjął 416 głosami przy 20 przeciw, drugą odrzucił.²

Przyjęta grupa wprowadza zakaz udzielania świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Prezes NFZ orzeka go decyzją wobec lekarza lub lekarza dentysty, jeśli kontrola NFZ albo informacje z ZUS wykażą, że umyślnie:³

• poświadczył nieprawdę o udzieleniu świadczenia, np. o wykonaniu procedury, w dokumentacji albo w dokumencie, na podstawie którego placówka rozlicza się z NFZ;
• poświadczył nieprawdę o czasie lub miejscu pracy, np. w ewidencji czasu pracy, grafiku albo rachunku;
• wystawił zwolnienie lekarskie niezgodne ze stanem faktycznym;
• wystawił inne zaświadczenie lub orzeczenie niezgodne ze stanem faktycznym, żeby pacjent albo ktoś inny osiągnął korzyść.

Zakaz trwa od miesiąca do 8 lat. Prezes NFZ bierze pod uwagę wagę i liczbę naruszeń, ich czas, kwotę nienależnie wydanych pieniędzy i skutki dla pacjentów. Kto naruszy przepisy ponownie, w czasie zakazu albo w ciągu 10 lat od jego końca, dostaje zakaz dożywotni. Zakazu nie orzeka się za oczywistą omyłkę ani za samą różnicę w ocenie medycznej, a po 5 latach od naruszenia postępowania się nie wszczyna. Zakaz obejmuje też z mocy prawa lekarza, któremu ZUS cofnął upoważnienie do wystawiania zwolnień za umyślnie fałszywe zaświadczenie.³

Decyzja obowiązuje od doręczenia. Lekarz może się od niej odwołać do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, który ma na rozpoznanie sprawy 30 dni. Odwołanie nie wstrzymuje zakazu, ale sąd może go wstrzymać na wniosek. Zakaz nie dotyczy pomocy w nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia, gdy nie ma innego lekarza.³

Prezes NFZ prowadzi jawny rejestr zakazów w Biuletynie Informacji Publicznej, z interfejsem do automatycznego sprawdzania. Rejestr podaje imię i nazwisko, numer prawa wykonywania zawodu, podstawę i okres zakazu oraz informację o odwołaniu. Dane trafiają też do Centralnego Rejestru Lekarzy prowadzonego przez Naczelną Radę Lekarską. Po zakończeniu zakazu wpis znika z części jawnej.³

1. 01.

   Placówka z umową z NFZ. Codziennie przed rozpoczęciem pracy sprawdza w rejestrze swoich lekarzy. NFZ nie płaci za świadczenia lekarza objętego zakazem i żąda zwrotu, a za powierzenie mu świadczeń albo niesprawdzanie rejestru grozi kara umowna do 1% rocznej kwoty umowy z NFZ.

2. 02.

   Pacjent. Ma prawo wiedzieć, że lekarz jest objęty zakazem: przy rejestracji, przed wizytą i w serwisach rezerwacji wizyt. Obowiązek informowania ma każdy podmiot leczniczy, także prywatny. Za jego naruszenie Rzecznik Praw Pacjenta może nałożyć karę do 1 mln zł.

3. 03.

   ZUS. Na czas zakazu zawiesza lekarzowi upoważnienie do wystawiania zwolnień lekarskich i blokuje je w systemie.

4. 04.

   Wykroczenie. Udzielanie świadczeń z NFZ mimo zakazu i świadome dopuszczenie do nich lekarza z zakazem to nowe wykroczenia z art. 193.

Zakaz dotyczy tylko pracy finansowanej ze środków publicznych, więc lekarz z zakazem może dalej leczyć prywatnie. Przepisy stosuje się do naruszeń popełnionych po ich wejściu w życie, 6 miesięcy po ogłoszeniu ustawy.³

Druga, odrzucona grupa przenosiła oświadczenia o czasie pracy do systemu teleinformatycznego P1. Medyk wskazywałby w nim wszystkie placówki, w których pracuje, a ich kierownicy widzieliby jego oświadczenia.³ Za głosowały PiS, Rozwój Plus i Razem, przeciw KO, PSL, Lewica, Centrum i Polska 2050.²

Przypisy 14ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy

1. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3157, 28.09.2026 — uzasadnienie (cele limitów, „leasing pracowniczy”, płaca procentowa, rotacja personelu) i ocena skutków regulacji (wyliczenie 76 896 zł, zatrudnienie i koszty NFZ). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹

2. Sejm RP, 67. posiedzenie, 22.10.2026 — głosowanie nr 149 nad całością projektu (229 za, 144 przeciw, 67 wstrzymało się, wyniki według klubów) oraz głosowania nr 125–148 nad wnioskami mniejszości i poprawkami, m.in. nr 125 (wnioski nr 1, 3–6, 8–9: 416 za, 20 przeciw), nr 126 (wnioski nr 2 i 7: 188 za, 231 przeciw) i nr 130 (poprawka nr 7: 179 za, 203 przeciw). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

3. Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie, druk nr 3193, 7.10.2026 — tekst projektu przyjęty przez komisję (art. 1 pkt 7–8, 9, 14, 20–24, 26–27; art. 2–7) oraz wnioski mniejszości nr 1–9 (nr 1, 3–6, 8–9: zakaz udzielania świadczeń z NFZ, rejestr zakazów, obowiązki placówek, prawa pacjenta, ZUS, wejście w życie po 6 miesiącach; nr 2 i 7: system P1). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³ ↩¹⁴ ↩¹⁵ ↩¹⁶ ↩¹⁷ ↩¹⁸ ↩¹⁹ ↩²⁰ ↩²¹ ↩²² ↩²³ ↩²⁴ ↩²⁵ ↩²⁶ ↩²⁷ ↩²⁸ ↩²⁹ ↩³⁰

4. Dodatkowe sprawozdanie Komisji Zdrowia, druk nr 3193-A, 21.10.2026 — 29 poprawek z drugiego czytania z autorami i rekomendacją komisji. Przyjęte przez Sejm: nr 4 (gotowość poza zakładem), 8 (wymóg pół etatu, wyjątki dla geriatrów, patomorfologów i psychiatrów), 9 (procedura zgody), 15 (transplantologia), 20 i 25 (stosunek służbowy, ust. 5 w progu 12×), 24 (okres wypowiedzenia), 27 (skreślenie wyłączenia art. 38, 39 i 41 kodeksu pracy) i 28 (nieważność niezgodnych postanowień układów i regulaminów). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³ ↩¹⁴

5. Sejm RP, przebieg procesu legislacyjnego, druk nr 3157 — wpływ 28.09.2026, pierwsze czytanie w Komisji Zdrowia 7.10.2026, drugie czytanie 20.10.2026 i ponowne skierowanie do komisji, dodatkowe sprawozdanie 21.10.2026, uchwalenie 22.10.2026. ↩

6. Konstytucja RP (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483) — art. 121 (Senat: 30 dni na przyjęcie ustawy bez zmian, poprawki albo odrzucenie) i art. 122 (prezydent: 21 dni na podpis, wniosek do Trybunału Konstytucyjnego albo zwrot ustawy Sejmowi). ↩

7. Ustawa o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 156) — art. 26 ust. 1 (zamówienie dla podmiotu wykonującego działalność leczniczą albo osoby) i art. 96 ust. 1 (praca ponad przeciętnie 48 godzin tygodniowo za pisemną zgodą pracownika). ↩ ↩²

8. Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242) — minimalne wynagrodzenie od 1.01.2026: 4806 zł. ↩

9. Rynek Zdrowia, Limit 240 zł za godzinę i 76,8 tys. zł miesięcznie dla medyków, maksymalnie dwa etaty. Jest projekt, 25.07.2026 — wersja opublikowana w RCL 24.07.2026: stawka 1/20 płacy minimalnej dla osób na kontraktach, dostosowanie umów do 31.12.2026. ↩ ↩²

10. Komunikat Prezesa GUS z 9 lutego 2026 r. (M.P. 2026 poz. 192) — przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r.: 8903,56 zł. ↩

11. Alert Medyczny, Sejm uchwalił ustawę o limitach wynagrodzeń medyków, 22.10.2026 — opis przyjętych poprawek, m.in. transplantologii ograniczonej do pobierania i przeszczepiania narządów. Wyniku głosowania nad poprawką nr 15 (nr 136) Sejm nie opublikował do 22.10.2026. ↩

12. Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213) — minimalne wynagrodzenie od 1.01.2027: 4950 zł. ↩

13. Rynek Zdrowia, Limity wynagrodzeń przyjęte przez rząd, 22.09.2026 — pół roku na dostosowanie umów. ↩

14. Rynek Zdrowia, Prezes NFZ będzie mógł zakazać lekarzowi dożywotnio pracy w publicznym systemie, 22.10.2026 — wniosek mniejszości klubu Rozwój Plus przyjęty przez Sejm. ↩