Ten sam lekarz może w jednym miesiącu rozliczać kontrakty w kilku publicznych placówkach. Każda zna tylko swoją część — swoje godziny i swoje faktury. Nikt nie dodaje ich do siebie: ani godzin, ani pieniędzy.
Przez lata nie robiła tego nawet AOTMiT, agencja, która zbiera dane o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia. Jak przyznała w rozmowie z Rzeczpospolitą,1 widziała zarobki wyłącznie w obrębie jednej placówki: lekarz pracujący w czterech miejscach był dla niej czterema niezwiązanymi ze sobą rekordami. Dlaczego tak się dzieje, opisywał też Menedżer Zdrowia.2
Od 5 sierpnia 2026 r. minister zdrowia może żądać od placówek danych o wynagrodzeniach powiązanych z numerem PESEL i numerem prawa wykonywania zawodu, więc wypłaty jednej osoby da się już zsumować. Placówki przekazują je jednak tylko na wniosek ministra, a ustawa nie przewiduje ich publikacji.3 Przepisy omawiamy w analizie Państwo policzy, obywatel nie zobaczy.
Trzy warunki, które spełnia polski system
Praca w kilku miejscach sama w sobie nie jest nadużyciem. Problem polega na tym, że jej sumy nie widać. Żeby jedna osoba mogła łączyć placówki bez limitu i bez niczyjej wiedzy, muszą zajść trzy rzeczy naraz — w Polsce zachodzą wszystkie.
- Kontrakt zamiast etatu. Etat ogranicza Kodeks pracy: 48 godzin tygodniowo, z klauzulą opt-out do ok. 78. Kontrakt — B2B albo umowa cywilnoprawna — jest poza tymi limitami, a tak rozlicza się ok. 73% specjalistów. Więcej w tekście Kontrakt czy etat.
- Brak wspólnego rejestru. Żadna instytucja nie zestawia godzin ani wypłat jednej osoby z różnych miejsc pracy. Suma dla jednego lekarza nie istnieje w żadnej publicznej bazie — od 5 sierpnia 2026 r. minister może ją wyliczyć z danych, których zażąda od placówek, ale nie musi jej publikować (analiza ustawy). Co proponujemy zamiast tego — w postulacie.
- Niedobór lekarzy. W deficytowych specjalnościach dyrektorzy konkurują o każdego, kto obsadzi dyżur, i nie pytają, gdzie jeszcze pracuje ani ile ma już godzin. Braki kadrowe nie hamują zjawiska, tylko je napędzają. Więcej w analizie Dlaczego brakuje lekarzy.
Przepis, który na to pozwala, i jego data ważności
Rekordowe grafiki nie biorą się z luki w prawie, tylko z konkretnego przepisu. Art. 96 ustawy o działalności leczniczej, czyli klauzula opt-out, pozwala pracownikowi z wyższym wykształceniem medycznym, zatrudnionemu w szpitalu całodobowym i pełniącemu dyżury, zgodzić się na piśmie na pracę dłuższą niż przeciętnie 48 godzin tygodniowo. Przepis wygaśnie 1 stycznia 2028 r. Ten termin wpisano w nowelizacji z 2018 r., a nie w obecnej reformie.
Opt-out dotyczy jednak tylko etatu — umów cywilnoprawnych i działalności gospodarczej nie obejmuje. Limit trafia więc w formę zatrudnienia, którą i tak widać w dokumentach, a omija tę, której sumy nikt nie liczy. Po stronie etatu skutek będzie odczuwalny. Lekarz, który dziś pracuje przeciętnie 260 godzin w miesiącu, musiałby zejść o ok. 52 godziny, głównie kosztem najlepiej płatnych dyżurów nocnych i świątecznych, a szpitale szacują, że będą potrzebować o ok. 25% więcej etatów — podał Rynek Zdrowia.4
Gotowość „pod telefonem”
Etat zna jeszcze jedną płatną formę dyspozycyjności, która nie wymaga obecności w szpitalu. Pracodawca może zobowiązać lekarza do pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń: lekarz jest pod telefonem i przyjeżdża na wezwanie. Za każdą godzinę takiej gotowości należy mu się połowa godzinowej stawki wynagrodzenia zasadniczego, a gdy zostanie wezwany, jego praca rozlicza się jak dyżur medyczny — tak stanowi art. 98 ustawy o działalności leczniczej.5
Sama gotowość nie jest nadużyciem. Ale skoro godzin jednej osoby nikt nie zestawia, nie widać też, czy gotowość w jednej placówce nie nakłada się na pracę albo gotowość w innej.
Sprawa z 2026 r.: 331 godzin w miesiącu
Mechanizm najlepiej widać na sprawie, którą w 2026 r. opisywały media. Nie chodzi w niej o wysokość stawki, tylko o to, że żaden rejestr nie zsumował godzin ani wypłat jednej osoby, rozłożonych na kilka szpitali.
Warszawski lekarz — rezydent bez ukończonej specjalizacji, który koordynował szpitalny oddział ratunkowy — pracował jednocześnie w czterech publicznych placówkach. W 2025 r. zarobił ponad 1,6 mln zł z działalności gospodarczej, wynika z jego oświadczenia majątkowego.10 Według danych samego szpitala, w którym koordynował SOR, wykazał tam w ciągu roku 3976 godzin pracy, czyli średnio 331 godzin w miesiącu.1011 Do tego przez cztery miesiące 2025 r. miał kontrakt w innym warszawskim szpitalu i wykazał tam 732 godziny, średnio 183 w miesiącu, podała Rzeczpospolita.12 Sprawę opisywały też Polsat News13 i Interia.14
331 godzin w miesiącu to prawie dwa pełne etaty — i to w jednym tylko szpitalu z kilku, w których ten lekarz pracował.
To nie był pełny obraz. W trakcie afery okazało się, że od lutego 2026 r. ten sam lekarz był też zastępcą koordynatora SOR w piątym warszawskim szpitalu. W samym marcu wykazał tam 290 godzin, za które należało mu się ponad 104 tys. zł (350 zł za godzinę, w części przypadków 400 zł). Niezależnie od godzin przysługiwał mu dodatek funkcyjny 25 tys. zł miesięcznie, podał Polsat News.15 Gdyby te godziny dodać do średniej z samego szpitala, w którym koordynował SOR, wyszłoby ok. 620 godzin w miesiącu — ponad 20 godzin na dobę, codziennie, i to bez pozostałych placówek. To rachunek poglądowy, bo średnia dotyczy 2025 r., a 290 godzin — marca 2026 r. Nikt tych godzin nie zsumował.
W czerwcu 2026 r. lekarz zrezygnował z mandatu radnego dzielnicy i zwrócił szpitalowi ok. 0,5 mln zł.16 6 października usłyszał zarzut oszustwa na mieniu znacznej wielkości: według prokuratury przedstawił nierzetelne faktury na ponad 583 tys. zł. Prokuratura poinformowała o tym dzień później. Lekarz nie przyznał się do winy, a zarzut nie jest wyrokiem.171819
Godziny, których nie ma
W szpitalu powiatowym w Braniewie (warmińsko-mazurskie) jeden lekarz na kontrakcie bywał rozliczany za ponad 1000 godzin w miesiącu, który ma ich najwyżej 744. Nie potrzebował do tego kilku placówek: te same godziny rozliczano w dwóch lub trzech tytułach naraz, np. jako dyżur w karetce i zabezpieczenie oddziału.
Jeden lekarz rozliczył w 2024 r. o 2793 godziny więcej, niż miał cały rok.
Zdarzały się doby rozliczone na 72 godziny.23 Wypłaty sięgnęły 1 772 879,50 zł. Stratę w ciągu trzech lat szpital szacuje na ok. 3,8 mln zł — to wewnętrzne wyliczenie przygotowane przez prawnika i księgową szpitala, a nie ustalenie śledczych.24 Wykrył to dopiero nowy zarząd przy przeglądzie wypłat. Lekarz złożył wypowiedzenie, a ostatnią fakturę wystawił w lipcu 2025 r.24 Śledztwo wszczęte 2 marca 2026 r. dotyczy działań byłego prezesa spółki prowadzącej szpital, a nie lekarza.25 Do lipca nikomu nie przedstawiono zarzutów,24 a 15 września 2026 r. prokuratura zawiesiła śledztwo do czasu opinii biegłego.26
Braniewo nie jest wyjątkiem:
- W Sosnowieckim Szpitalu Miejskim chirurg wykazał w 2023 r. ok. 4812 godzin — ponad 13 godzin dziennie przez cały rok, z weekendami i świętami. Po ujawnieniu sprawy szpital sam wprowadził limit 350 godzin miesięcznie.27
- W Tomaszowie Lubelskim dyrektor szpitala, a zarazem lekarz, wykazał w jednym miesiącu 491 godzin, z czego 351 jako lekarz. Sprawą zajęła się Państwowa Inspekcja Pracy.28
- Najdłuższy pojedynczy dyżur, jaki udokumentowała PIP, trwał prawie 176 godzin — ponad tydzień bez przerwy. Inny lekarz zebrał ponad 1200 nadgodzin.29
Za każdym razem granicę wyznaczyła dopiero kontrola albo sam szpital, a nie ustawa.
Sprawa jawna: ta sama arytmetyka, tylko widoczna
Nie każdy taki przypadek oznacza nadużycie — i kolejny dobrze pokazuje dlaczego. Dyrektorka szpitala powiatowego w Łosicach (Mazowsze, ok. 7 tys. mieszkańców) wykazała w oświadczeniu majątkowym za 2025 r. ok. 1,77 mln zł z pracy: ok. 438 tys. zł z umowy o zarządzanie szpitalem i ok. 1,34 mln zł z działalności leczniczej na rzecz tego samego szpitala, czyli z dyżurów, a do tego ok. 111 tys. zł emerytury.30 Opisały to Wirtualna Polska,31 Money.pl32 i TVP Warszawa.33 Ma 72 lata, jest pediatrą i neonatolożką. Dyżuruje, bo — jak tłumaczyła w Radiu dla Ciebie34 — inaczej nie byłoby komu obsadzić oddziału dziecięcego. Stawkę ma taką samą jak inni lekarze w tym szpitalu: 205 zł za godzinę.
Policzmy: 1,34 mln zł ÷ 205 zł/h ≈ 6500 godzin w roku, czyli średnio prawie 18 godzin na dobę, bez dnia wolnego — obok pracy dyrektora do 15:35. Jeśli część dyżurów była płatna wyżej, godzin byłoby mniej, ale i tak chodzi o obciążenie trudne do wyobrażenia. To nasze wyliczenie z zadeklarowanej kwoty i stawki, a nie oficjalna liczba godzin.
I najważniejsze: to nie jest zarzut. Sprawa jest jawna i zadeklarowana, a według dyrektorki — ratuje oddział. Widać ją jednak tylko dlatego, że dyrektor szpitala musi składać oświadczenie majątkowe. Lekarz na zwykłym kontrakcie, a tak rozlicza się ok. 73% specjalistów, nie składa żadnego. Taka sama suma byłaby równie realna, ale nikt by jej nie zobaczył. Jawność nie jest tu karą, tylko jedyną różnicą między sprawą, o której wiemy, a tymi, o których nie wiemy. Nazwiska nie podajemy, choć chodzi o osobę publiczną: opisujemy mechanizm i jego jawność.
„Lekarze objazdowi”: odwrotny ruch, ta sama luka
Ta sama niewidoczność ma drugą stronę. Zamiast zbierać godziny w wielu miejscach, część specjalistów robi coś odwrotnego: w każdej placówce bierze tylko to, co się najbardziej opłaca — wykonuje dobrze wyceniony zabieg i jedzie dalej, bez dyżurów, powikłań i „drogich” pacjentów. Dyrektor szpitala w Płońsku nazywa ich lekarzami objazdowymi, media — turystami.
W rozmowie z Wirtualną Polską35 opisał szpital, w którym jeden z trzech chirurgów dyżuruje bez przerwy, a kontrakt wypełniają przyjezdni ortopedzi i neurochirurdzy. Zadowoleni są wszyscy: szpital wykonuje kontrakt bez leczenia kosztownych przypadków, a przyjezdni dobrze zarabiają i nie muszą dyżurować. Jego podsumowanie: „Zostawiają pacjenta i jadą”.
To przede wszystkim racjonalna odpowiedź na źle ustawiony system, a nie wina lekarzy. Napędzają ją dwie rzeczy: kontrakt bez obowiązku dyżurowania (kontrakt czy etat) i wycena, w której część procedur bywa przeszacowana, a leczenie powikłań i trudnych pacjentów — niedoszacowane (wycena świadczeń).
Nieprzejrzystość odgrywa tu jednak konkretną rolę: nikt nie widzi całego wzoru. Każda placówka zna swój kontrakt i swój zabieg. To, że ta sama osoba zbiera dobrze płatne procedury w pięciu powiatach i nigdzie nie bierze dyżuru, nie wynika z żadnej bazy. Zestawienie rozliczeń jednej osoby pokazałoby ten wzór od razu: wysoka łączna kwota, wiele placówek, zero dyżurów.
Jest w tym gorzki paradoks. Lekarz, który zostaje na dyżurze i bierze na siebie powikłania, w dokumentach wygląda na mniej wydajnego i zwykle zarabia mniej niż kolega od samych zabiegów. „Turysta” to zresztą medialny skrót — wielu dojeżdżających lekarzy łata realne braki kadrowe.
Czego te sprawy dowodzą, a czego nie
Dowodzą
mechanizm, który jest bezsporny
- Łącznych godzin jednej osoby nikt nie sumuje, a łączne wypłaty państwo może zebrać dopiero od sierpnia 2026 r., na żądanie ministra zdrowia, i ich nie publikuje.
- Limity czasu pracy obejmują etat, a omijają kontrakt, na którym pracuje większość specjalistów.
- Niemożliwe godziny wychodzą na jaw dopiero przy kontroli, zmianie zarządu albo dzięki mediom.
Nie dowodzą
czego nie twierdzimy
- Że każdy, kto pracuje w kilku miejscach, nadużywa — wielu lekarzy uczciwie łata dziury w grafikach.
- Winy konkretnych osób — część ustaleń to wciąż zarzuty i relacje, które badają prokuratura i izba lekarska.
- Że problemem jest sama praca w wielu miejscach. Problemem jest niewidoczna suma.
Przypisy 35ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy
-
Rzeczpospolita, 625 lekarzy w Polsce zarabia powyżej 100 tys. zł — AOTMiT o danych z poziomu jednej placówki. ↩
-
Menedżer Zdrowia, Dlaczego pracują po kilkadziesiąt godzin? Bo mogą. ↩
-
Ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz.U. 2026 poz. 972), w życie od 5.08.2026 — nowe brzmienie art. 27a ustawy o działalności leczniczej. ↩
-
Rynek Zdrowia, Koniec opt-outów od 2028 r. — skutki dla dochodów lekarzy i obsady dyżurów, 20.07.2026. ↩
-
Ustawa o działalności leczniczej, art. 98 — gotowość do udzielania świadczeń (LexLege). ↩
-
Rynek Zdrowia, Limit 240 zł za godzinę i 76,8 tys. zł miesięcznie dla medyków, maksymalnie dwa etaty. Jest projekt, 25.07.2026 — projekt opublikowany w RCL 24.07.2026; limit dwóch etatów, co najmniej pół etatu w każdym miejscu, zgoda głównego świadczeniodawcy. ↩
-
Rynek Zdrowia, Limity wynagrodzeń przyjęte przez rząd, 22.09.2026 — pułap 16-krotności płacy minimalnej przy 320 godzinach w miesiącu, pół roku na dostosowanie umów. ↩
-
Rynek Zdrowia, Komisja Zdrowia za rządowym projektem ustawy dot. wynagrodzeń medyków, 8.10.2026 — pierwsze czytanie 7.10.2026. ↩
-
Sejm RP, 67. posiedzenie, 22.10.2026 — głosowanie nr 149 nad całością projektu ustawy o limitach wynagrodzeń medyków: 229 za, 144 przeciw, 67 wstrzymało się. ↩
-
TVN Warszawa, 1,6 mln zł w rok — kontrola w szpitalu i interwencja izby lekarskiej — ponad 1,6 mln zł z działalności gospodarczej według oświadczenia majątkowego; 3976 godzin w 2025 r. w samym szpitalu, w którym lekarz koordynował SOR, oraz praca w trzech innych placówkach. ↩ ↩2
-
Rynek Zdrowia, Lekarz na celowniku izby lekarskiej — średnio 331 godzin w miesiącu, 15.06.2026 — 3976 godzin w 2025 r. według danych szpitala, w którym lekarz koordynował SOR; praca w czterech placówkach. ↩
-
Rzeczpospolita, Naczelna Izba Lekarska proponuje limit godzin pracy lekarzy, 24.06.2026 — 3976 godzin w jednym szpitalu oraz 732 godziny w ciągu czterech miesięcy 2025 r. w drugim. ↩
-
Polsat News, 1,6 mln zł w rok dla lekarza bez specjalizacji. Warszawa zapowiada kontrolę, 15.06.2026. ↩
-
Interia, Afera wokół zarobków warszawskiego lekarza — NIL wszczyna postępowanie. ↩
-
Polsat News, Ten sam lekarz dorabiał w piątym szpitalu, 18.06.2026. ↩
-
Bankier.pl (PAP), Lekarz koryguje 33 faktury i rezygnuje z mandatu radnego, 18.06.2026 — rezygnacja z mandatu radnego dzielnicy, zwrot ok. 500 tys. zł, korekta faktur. ↩
-
Portal Samorządowy (PAP), Lekarz z warszawskiego szpitala usłyszał zarzut oszustwa, 7.10.2026 — zarzut oszustwa na mieniu znacznej wielkości (ponad 583 tys. zł), dozór, poręczenie majątkowe 200 tys. zł, zakaz opuszczania kraju. ↩
-
RMF24, Zarzuty dla lekarza — prokuratura o aferze w warszawskim szpitalu, 7.10.2026 — zarzut przedstawiony we wtorek 6.10.2026; lekarz nie przyznał się do winy. ↩
-
Bankier.pl (PAP), Lekarz usłyszał zarzuty — prokuratura o nierzetelnych fakturach, 7.10.2026. ↩
-
Do Rzeczy, Rezydent zarządzał SOR-em bez uprawnień — relacje pracowników. ↩
-
wPolityce, Relacje pracowników SOR o najcięższych przypadkach prowadzonych przez rezydenta. ↩
-
Rynek Zdrowia, Lekarz nadal może wystawiać recepty i L4 — NIL komentuje (data uzyskania PWZ). ↩
-
Interia, Braniewo — doby rozliczone na 72 godziny w szpitalu powiatowym. ↩
-
Dziennik Elbląski, Zarobki lekarza sięgnęły prawie 1,8 mln zł, 9.07.2026 — 11 577 godzin w 2024 r., szacunek straty prawnika i księgowej szpitala, wypowiedzenie, ostatnia faktura w lipcu 2025 r., brak zarzutów. ↩ ↩2 ↩3
-
Prokuratura Okręgowa w Elblągu, komunikat o śledztwie Prokuratury Rejonowej w Elblągu w sprawie spółki prowadzącej szpital powiatowy, 13.07.2026 — śledztwo wszczęte 2.03.2026 dotyczy działań byłego prezesa spółki w latach 2018–2024. ↩
-
TVN24, Śledztwo w sprawie chirurga zawieszone, 15.09.2026 — zawieszenie do czasu opinii biegłego. ↩
-
TVN24, Sosnowiec — niemal 5 tys. godzin w rok w szpitalu miejskim. ↩
-
Money.pl, Tomaszów Lubelski — dyrektor i lekarz pracował niemal bez przerwy. ↩
-
Dentonet, Rekordowy dyżur lekarza — prawie 176 godzin (dane PIP). ↩
-
Starostwo Powiatowe w Łosicach, Biuletyn Informacji Publicznej — oświadczenie majątkowe dyrektora SPZOZ w Łosicach za 2025 r. (stan na 31.12.2025), pkt VIII: umowa o zarządzanie 437 877,34 zł, działalność lecznicza na rzecz SPZOZ ok. 1,336 mln zł, emerytura 111 050,83 zł. ↩
-
Wirtualna Polska, Łosice — 1,7 mln zł w rok z pracy lekarki i dyrektorki szpitala. ↩
-
Money.pl, Łosice — prawie 1,7 mln zł w rok jako lekarz i dyrektor. ↩
-
TVP Warszawa, Łosice — większość zarobków dyrektorki z dyżurów lekarskich. ↩
-
Radio dla Ciebie, Łosice — bez dyżurów dyrektorki oddział trzeba by zamknąć. ↩
-
Wirtualna Polska, Płońsk — dyrektor szpitala o „lekarzach turystach”, 09.07.2026. ↩
Historia zmian 8
ostatnia zmiana 28.10.2026 · Łosice: kwoty z oświadczenia majątkowego dyrektorki szpitala za 2025 r. podajemy za oryginałem w BIP powiatu — ok. 438 tys. zł z umowy o zarządzanie i ok. 1,34 mln zł z działalności leczniczej, razem ok. 1,77 mln zł, a nie ok. 1,7 mln zł. Wyliczenie godzin poprawione do ok. 6500 w roku (prawie 18 na dobę).
SprostowanieŁosice: kwoty z oświadczenia majątkowego dyrektorki szpitala za 2025 r. podajemy za oryginałem w BIP powiatu — ok. 438 tys. zł z umowy o zarządzanie i ok. 1,34 mln zł z działalności leczniczej, razem ok. 1,77 mln zł, a nie ok. 1,7 mln zł. Wyliczenie godzin poprawione do ok. 6500 w roku (prawie 18 na dobę).
Dopisane: projekt z limitem łącznie dwóch etatów Sejm uchwalił 22 października; teraz zajmuje się nim Senat.
SprostowanieDopisane: przepisy, na podstawie których minister zdrowia może zebrać wypłaty jednej osoby z wielu placówek, płatna gotowość „pod telefonem” i postęp prac nad limitem dwóch etatów. Poprawione: 331 godzin miesięcznie to średnia z jednego szpitala, a nie z czterech, rok 2024 miał 8784 godziny, a śledztwo dotyczące szpitala powiatowego na Warmii dotyczy byłego prezesa spółki prowadzącej szpital, a nie lekarza.
Dodany opis klauzuli opt-out (art. 96 ustawy o działalności leczniczej), która wygaśnie 1 stycznia 2028 r. i nie obejmuje kontraktów, oraz zapowiedź rządu z 21 lipca 2026 r.: łączny czas pracy u wszystkich zatrudniających z umową z NFZ najwyżej dwa pełne etaty.
Dodane kolejne przypadki: chirurg w szpitalu miejskim w Sosnowcu wykazał w 2023 r. ok. 4812 godzin, dyrektor-lekarz w Tomaszowie Lubelskim — 491 godzin w jednym miesiącu, a Państwowa Inspekcja Pracy udokumentowała dyżur trwający prawie 176 godzin.
Dodana sekcja o „lekarzach objazdowych”, którzy w każdej placówce biorą tylko najlepiej płatne zabiegi, bez dyżurów — według relacji dyrektora szpitala w Płońsku.
Dodany przypadek ze szpitala powiatowego na Warmii i Mazurach: jeden lekarz na kontrakcie rozliczył w roku 11 577 godzin i 1 772 879,50 zł, bo te same godziny wykazywano w kilku tytułach naraz.
Dodane trzy warunki, które pozwalają łączyć placówki bez limitu, oraz jawny przypadek dyrektorki szpitala w Łosicach: ok. 1,3 mln zł z dyżurów przy stawce 205 zł za godzinę, czyli ponad 6300 godzin w roku (wyliczenie redakcji).