W Centralnym Rejestrze Pielęgniarek i Położnych (CRPiP) jest 333 336 pielęgniarek i 43 965 położnych.1 Zestawiamy dane o ich wieku, liczbie pracujących i dopływie do zawodu z prognozami niedoboru, które od lat publikuje samorząd zawodowy, i sprawdzamy, co z tych prognoz wynika dziś. Liczby pochodzą głównie z rejestru i raportów Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych (NIPiP), z OECD i z GUS. Każdą datę podajemy przy liczbie, bo dane o wieku i prognozy pochodzą z różnych lat.
Drabina wieku
W styczniu 2023 r. w rejestrze było 315 670 pielęgniarek. Najliczniejszą grupę tworzyły osoby w wieku 51–60 lat (31,5%), drugą — w wieku 61–70 lat (25,3%). Ponad 60 lat miało 34% zarejestrowanych, mniej niż 40 lat — 16,5%.2 Nowszego rozkładu wieku w raportach NIPiP nie znaleźliśmy.
W 2023 r. co trzecia zarejestrowana pielęgniarka miała ponad 60 lat, co szósta — mniej niż 40
Położne są młodsze: w wieku emerytalnym była niecała co trzecia (prawie 30%), a mniej niż 40 lat miało 25,7% z nich.2
Rejestr to nie to samo co kadra przy łóżku: pracuje ok. 74% zarejestrowanych pielęgniarek.2 Wiek samych zatrudnionych NIPiP podał w raporcie z 2022 r. Wtedy 36,0% z nich miało 51–60 lat, a 29,4% — ponad 60 lat.3
Średni wiek zarejestrowanej pielęgniarki wzrósł z 44,2 roku w 2008 r. do 55,2 roku na koniec 2025 r., a położnej — z 43,2 do 52,2 roku. Średnia rośnie jednak coraz wolniej: w 2022 r. przybyło jej 0,46 roku, w 2025 r. — 0,28 roku.1 Zbiega się to z rosnącym dopływem do zawodu, o którym piszemy niżej.
Ile pielęgniarek jest w wieku emerytalnym
W debacie krążą dwie liczby: 34% pielęgniarek „już w wieku emerytalnym” i 65% „do 2030 r.”. Opisują różne grupy w różnych latach, więc nie należy ich łączyć w jeden szereg.
34% to pomiar. Tyle zarejestrowanych pielęgniarek miało w styczniu 2023 r. 61 lat lub więcej.2 Kobiety, czyli 96,5% zawodu,1 nabywają prawo do emerytury w wieku 60 lat, a 60-latki mieszczą się na wykresie w grupie 51–60. Jeśli roczniki w tej grupie są mniej więcej równe, w wieku emerytalnym było wtedy ok. 37% zarejestrowanych pielęgniarek.4
65% to prognoza. NIPiP podał w kwietniu 2022 r., że w 2030 r. w wieku uprawniającym do emerytury będzie 65% pielęgniarek zatrudnionych w tamtym momencie, wliczając te, które już go osiągnęły. Przyjął przy tym wiek 60 lat dla wszystkich, także dla mężczyzn. Odpowiada to mniej więcej wszystkim zatrudnionym, którzy w kwietniu 2022 r. mieli co najmniej 51 lat (65,4%).3
Na danych z 2023 r. wychodzi mniej. Do końca 2030 r. 60 lat skończą zarejestrowane pielęgniarki, które w styczniu 2023 r. miały co najmniej 52 lata. Przy równych rocznikach to ok. 62% rejestru, a nie 65,5% — tyle wynosi udział wszystkich grup od 51. roku życia.4
Wiek emerytalny nie oznacza odejścia z pracy. W 2022 r. pracowało 76 388 pielęgniarek i położnych, które miały już uprawnienia emerytalne — i każda z nich mogła w dowolnej chwili przejść na emeryturę.3
Rejestr a praca przy pacjencie
333 336w rejestrze
pielęgniarek z prawem wykonywania zawodu, w tym 11 504 mężczyzn
243 596zatrudnionych
czyli 73,1% zarejestrowanych; różnica to blisko 90 tys. osób
Kim są pozostali, rejestr nie mówi wprost. Za granicą przebywa według niego niecały 1% zarejestrowanych, a 8,7% ma ponad 70 lat, więc część to zapewne emerytki.2 Strona NIPiP nie wyjaśnia też, jakie formy pracy liczy jako zatrudnienie, więc nie wiadomo, czy obejmuje wszystkie pielęgniarki na kontraktach.1
Na tle Europy kadra jest szczupła. W 2023 r. w Polsce pracowało 5,9 pielęgniarki na 1000 mieszkańców, przy średniej UE 8,55 i średniej krajów OECD 9,2.6 Profil Polski w raporcie State of Health in the EU wskazuje niską liczbę lekarzy i pielęgniarek jako kluczowe ograniczenie wydolności systemu.5
Na 1000 mieszkańców Polska ma o 30% mniej pielęgniarek niż średnio UE
Dopływ do zawodu: prognozy kontra dane
Prognozy niedoboru, które NIPiP publikował w latach 2021–2023, liczyły ubytek kadry jako różnicę między osobami osiągającymi wiek emerytalny a osobami, które uzyskują prawo wykonywania zawodu (PWZ). Dopływ zamrażały na stałym poziomie. Raport z 2022 r. przyjął 6205 osób rocznie — średnią z lat 2019–2021 dla pielęgniarek i położnych łącznie — i założył, że wszystkie podejmą pracę.7
Tymczasem dopływ rósł. W 2025 r. PWZ uzyskały 10 152 osoby (9153 pielęgniarki i 999 położnych), wobec 5969 w 2019 r. i 4202 w 2014 r.8 Raport NIPiP z 2023 r. sam zastrzegał, że prognoza nie uwzględnia rosnącej od 2014 r. liczby nowych PWZ.9
Od 2022 r. nowych PWZ jest co roku więcej, niż zakładała prognoza (6 205)
Gdy w rachunek NIPiP podstawić faktyczną liczbę nowych PWZ, bilans lat 2022–2025 wynosi −317 osób zamiast −11 663, które wynikają z prognozy.7
Faktyczny dopływ z lat 2022–2025 prawie zrównoważył przechodzących w wiek emerytalny
| Osiągają 60 lat (prognoza) | Nowe PWZ: założenie | Nowe PWZ: faktycznie | Bilans faktyczny | |
|---|---|---|---|---|
| 2022 | 8 821 | 6 205 | 7 760 | −1 061 |
| 2023 | 8 659 | 6 205 | 8 433 | −226 |
| 2024 | 9 533 | 6 205 | 9 821 | +288 |
| 2025 | 9 470 | 6 205 | 10 152 | +682 |
| Razem 2022–2025 | 36 483 | 24 820 | 36 166 | −317 |
Dane o zatrudnieniu idą w tę samą stronę. Na koniec 2021 r. zatrudnionych było 263 016 pielęgniarek i położnych, na koniec 2025 r. — 274 278, czyli o 11 262 więcej.1 Prognozy z lat 2021–2022 przewidywały w tym okresie spadek: o 16 761 osób do 2025 r. według raportu z 2021 r.10 i o 11 663 według raportu z 2022 r.7
To dobra wiadomość, ale nie rozwiązanie. Dopływ z trudem równoważy przechodzących w wiek emerytalny, średni wiek kadry wciąż rośnie, a liczba pielęgniarek na 1000 mieszkańców pozostaje daleko od średniej UE.
Skąd różne liczby niedoboru
W mediach pojawiają się trzy liczby. Wszystkie pochodzą z tego samego rachunku z zamrożonym dopływem, ale z różnych lat i okresów:
- ponad 26 tys. — suma rocznych różnic w latach 2023–2030 (dokładnie 26 273), przy dopływie 6205 osób rocznie; pielęgniarki i położne zatrudnione; tę liczbę ogłosił też komunikat NIPiP z 9.02.2024 r.;9
- 28 889 — ta sama prognoza liczona od 2022 r., czyli za lata 2022–2030;7
- 36 293 — spadek liczby zatrudnionych pielęgniarek i położnych do 2030 r. w starszym raporcie z 2021 r., który zamroził dopływ na poziomie 2020 r. (5693 PWZ).10
Żadna z nich nie uwzględnia wzrostu dopływu w latach 2022–2025. Opisują scenariusz, w którym nabór zatrzymałby się na poziomie sprzed kilku lat — a tak się nie stało.
Ilu absolwentów zostaje w zawodzie
Kształcenie wyraźnie przyspieszyło. W lutym 2023 r. pielęgniarstwo mogło prowadzić 126 uczelni z akredytacją ministra zdrowia.11 Liczba nowych PWZ dla samych pielęgniarek wzrosła z 3443 w 2014 r. do 9153 w 2025 r.8
Nie każdy dyplom zamienia się jednak w pracę w zawodzie. Pomiar, który udało nam się znaleźć, dotyczy rocznika 2020: dyplom studiów pielęgniarskich uzyskało wtedy 4525 osób, a o prawo wykonywania zawodu do końca 2021 r. wystąpiły 2504 z nich, czyli ok. 55%.12 To liczba wniosków o PWZ, a nie umów o pracę, i bez podziału na placówki publiczne i prywatne. O pozostałych 45% wiadomo tylko tyle, że w tym czasie nie złożyły wniosku. Nowszego pomiaru nie znaleźliśmy, a prognozy NIPiP zakładały, że pracę podejmuje każda osoba z nowym PWZ.7
Wyjazdy: co wiadomo, a czego nie
Ile pielęgniarek wyjeżdża, nie wiadomo. Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła w 2016 r., że Polska nie monitoruje emigracji kadr medycznych.13 Są trzy pośrednie miary i każda mierzy co innego.
23 424zaświadczeń
do uznania kwalifikacji za granicą wydano pielęgniarkom i położnym w latach 2004–2025
<6%
pracujących pielęgniarek rozważało wyjazd w ciągu 12 miesięcy, zdecydowanie — 1,7% (ankieta ze stycznia 2023 r.)
~64tys.
pielęgniarek urodzonych w Polsce pracowało w krajach OECD w latach 2020/21 — zasób według kraju urodzenia, nie liczba wyjazdów
Zaświadczenia. Kto chce pracować w innym kraju UE, potrzebuje zaświadczenia do uznania kwalifikacji. Najwięcej wydano ich w 2015 r. (1527). Od 2023 r. NIPiP liczy je w zmienionym zakresie (w 2025 r. — 230), więc nowszych lat nie da się wprost porównać ze starszymi.14 Zaświadczenie świadczy raczej o zamiarze wyjazdu niż o samym wyjeździe.13
Ankieta. W badaniu, które MedMedia Consulting (MMC) przeprowadziła na zlecenie NIPiP w styczniu 2023 r.,15 niespełna 6% pracujących pielęgniarek rozważało wyjazd w ciągu roku, a zdecydowanie — 1,7%. Pytane o kierunek, najczęściej wskazywały kraje skandynawskie (28,6%), Niemcy (25,2%), Wielką Brytanię (16,5%) i Szwajcarię (12,7%).16 To deklaracje, a nie wyjazdy.
Dane OECD. Według raportu OECD Health at a Glance 2025 w krajach OECD pracowało w latach 2020/21 ok. 64 tys. pielęgniarek urodzonych w Polsce. Wśród krajów urodzenia pielęgniarek-migrantek Polska jest trzecia, po Filipinach i Indiach.17 To jednak zasób, a nie liczba wyjazdów: obejmuje osoby, które wyjechały wiele lat temu, także takie, które zdobyły zawód już za granicą.
Starzeje się też społeczeństwo
Kadra starzeje się w tym samym czasie co pacjenci. W 2024 r. w Polsce mieszkało ponad 7,7 mln osób w wieku 65 lat i więcej (20,6% ludności) i ponad 1,6 mln osób w wieku 80+.18 Według prognozy GUS do 2030 r. liczba osób 80+ wzrośnie do 2,1 mln, a do 2060 r. — do 3,5 mln. Osoby 65+ będą wtedy stanowić ok. 30% ludności.19
>7,7mln
osób w wieku 65+ w 2024 r., czyli 20,6% ludności; w 2030 r. ma ich być 8,1 mln
2,1mln
osób w wieku 80+ w 2030 r. według prognozy, wobec 1,6 mln w 2024 r.
151 607miejsc
w opiece długoterminowej (DPS, prywatne domy opieki, ZOL, ZPO) w 2024 r., co odpowiada 5% liczby osób w wieku 75+
Według BGK, żeby w 2040 r. zapewnić miejsca dla 6% osób w wieku 75+, potrzeba by 276 tys. miejsc — prawie dwa razy więcej niż dziś.20 Rosnąca liczba najstarszych pacjentów zwiększa zapotrzebowanie na opiekę, także pielęgniarską, właśnie w latach, w których najliczniejsze roczniki pielęgniarek osiągają wiek emerytalny.
Jawna siatka płac, niejawne kontrakty
Serwis zajmuje się tym, dokąd płyną publiczne pieniądze w ochronie zdrowia. Przy pielęgniarkach część z nich widać wyjątkowo dobrze. Minimum płacy zasadniczej na etacie w podmiocie leczniczym wynika z ustawy: to współczynnik grupy zawodowej razy kwota bazowa ogłaszana co roku. Kwoty dla pielęgniarek, położnych i pozostałych zawodów zestawiamy w materiale Inne zawody medyczne: siatka płac i liczebność.
U lekarzy specjalistów jest odwrotnie: większość rozlicza się na kontraktach, których kwot nikt nie publikuje (zob. Kontrakt czy etat). Pielęgniarki pracujące na kontrakcie też wypadają z tego obrazu — ich stawki znamy tylko z ogłoszeń.
Jawne minimum jest też punktem odniesienia w sporach o płacę. W Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kaliszu zaległości wobec personelu, głównie pielęgniarek, sięgnęły ok. 37 mln zł. Według nowego dyrektora wynikały z błędnego zaszeregowania i zaniżonych stawek zasadniczych.21 Finanse tego szpitala, w tym koszt kontraktów lekarskich, opisujemy w zestawieniu o zadłużeniu szpitali.
Jawność płac nie usunie niedoboru pielęgniarek: jego źródłem jest przede wszystkim struktura wieku kadry i przez lata zbyt mały dopływ. Ale o tym, ile pieniędzy zostaje na pensje personelu, decyduje podział jednego budżetu, a ten podział widać tylko w części. Pełny obraz dałyby jawne łączne wypłaty z publicznych pieniędzy dla każdej osoby, pod stałym identyfikatorem i bez nazwisk — dla lekarzy, pielęgniarek i pozostałych zawodów. Tego dotyczy nasz postulat.
Przypisy 21ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy
-
NIPiP, Liczba pielęgniarek i położnych zarejestrowanych i zatrudnionych (CRPiP, aktualizacja 14.01.2026): zarejestrowani według płci i średni wiek w latach 2008–2025, zatrudnieni w latach 2012–2025. Strona nie definiuje, jakie formy pracy obejmuje „zatrudnienie”. Udział kobiet: 321 832 z 333 336 pielęgniarek. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5
-
NIPiP, Raport o stanie pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce, maj 2023, rozdz. I: struktura wieku zarejestrowanych pielęgniarek i położnych (wykres 3, dane CRPiP ze stycznia 2023 r.), udział osób w wieku emerytalnym i poniżej 40 lat; odsetek zarejestrowanych pracujących w zawodzie i przebywających za granicą. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5
-
NIPiP, Pielęgniarka, położna — zawody deficytowe w polskim systemie ochrony zdrowia, kwiecień 2022, rozdz. I i V: struktura wieku 234 665 zatrudnionych pielęgniarek (CRPiP, 30.04.2022), prognoza 65% w wieku emerytalnym do 2030 r. (położne: 60%), 76 388 pielęgniarek i położnych pracujących z uprawnieniami emerytalnymi. ↩ ↩2 ↩3
-
Rachunek redakcji na danych z wykresu 3 raportu NIPiP z 2023 r., przy założeniu równych roczników w grupie 51–60 lat (po 3,15% na rocznik). Dziś: 34,0% + 3,15% ≈ 37%. Do końca 2030 r.: 34,0% + 9 × 3,15% ≈ 62%. Jak w prognozie NIPiP, pomijamy wyższy wiek emerytalny mężczyzn (65 lat), którzy stanowią 3,5% zawodu. Rachunek dotyczy rejestru, a prognoza NIPiP — zatrudnionych. ↩ ↩2
-
OECD i European Observatory on Health Systems and Policies, State of Health in the EU: Poland, Country Health Profile 2025, s. 7 i rys. 11: 5,9 pielęgniarki na 1000 mieszkańców wobec 8,5 średnio w UE (2023 r., średnia nieważona). Dane obejmują wszystkie kategorie pielęgniarek, nie tylko spełniające wymogi unijnej dyrektywy o uznawaniu kwalifikacji. ↩ ↩2
-
OECD, Health at a Glance 2025 — nota o Polsce: 5,9 praktykującej pielęgniarki na 1000 mieszkańców wobec 9,2 średnio w OECD. ↩
-
NIPiP, Pielęgniarka, położna — zawody deficytowe w polskim systemie ochrony zdrowia, kwiecień 2022, rozdz. IV–V: liczba nowych PWZ w latach 2019–2021 (średnio 6205), założenia prognozy (stały dopływ, 100% podejmuje pracę, wiek emerytalny 60 lat), tabela osób osiągających uprawnienia emerytalne w latach 2022–2030, ubytek 11 663 do 2025 r. i 28 889 do 2030 r. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5
-
NIPiP, Liczba osób, które uzyskały prawo wykonywania zawodu: pielęgniarki i położne w latach 2014–2025. ↩ ↩2
-
NIPiP, Raport o stanie pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce, maj 2023, rozdz. I.3: ubytek od 2,5 tys. osób w 2023 r. do prawie 3,9 tys. w 2029 r., łącznie ponad 26 tys. w latach 2023–2030, oraz zastrzeżenie o rosnącej od 2014 r. liczbie PWZ. Liczbę 26 tys. ogłosił też komunikat NIPiP z 9.02.2024 r. Dokładna suma (26 273) — z tabeli w raporcie z 2022 r. ↩ ↩2
-
NIPiP, raport z 2021 r., za: Puls Medycyny — spadek liczby zatrudnionych pielęgniarek i położnych o 16 761 do 2025 r. i o 36 293 do 2030 r., przy dopływie równym liczbie PWZ z 2020 r. (5693). ↩ ↩2
-
NIPiP, Raport o stanie pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce, maj 2023, rozdz. II.2 — według listy akredytacji Ministra Zdrowia z lutego 2023 r. ↩
-
Demagog, Ile wykształconych pielęgniarek nie podejmuje pracy w zawodzie?, 13.10.2021 — na podstawie odpowiedzi NIPiP na wniosek o informację publiczną. Liczba 2504 obejmuje wnioski złożone w latach 2020–2021. ↩
-
K. Domagała i in., artykuł o emigracji polskich kadr medycznych, International Journal of Environmental Research and Public Health, 2022 — powołanie na raport NIK „Kształcenie i przygotowanie zawodowe kadr medycznych” (2016) i ocena, że zaświadczenia wskazują raczej zamiar wyjazdu niż faktyczną emigrację. ↩ ↩2
-
NIPiP, Liczba zaświadczeń wydanych na potrzeby uznawania kwalifikacji zawodowych: lata 2004–2025 (2004–2007 łącznie), od 2023 r. z adnotacją o zmianie zakresu zaświadczeń. Suma 23 424 — obliczenie redakcji. ↩
-
Raport NIPiP nie podaje daty badania ani pełnej nazwy wykonawcy (pisze o „badaniu MMC”; na stronie tytułowej: MedMedia Sp. z o.o.). Datę i nazwę MedMedia Consulting znamy ze źródeł wtórnych: mp.pl, Portret polskiej pielęgniarki i położnej, 21.12.2023 — badanie przeprowadzone w styczniu 2023 r. ↩
-
NIPiP, Raport o stanie pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce, maj 2023, rozdz. VII: reprezentatywne badanie MMC na zlecenie NIPiP (wykresy 38–39), metodą ankiety internetowej (CAWI), 16 518 pielęgniarek i 3 051 położnych. Kierunki wskazywały tylko osoby rozważające wyjazd; można było wskazać kilka krajów. ↩
-
OECD, Health at a Glance 2025 — International migration of nurses: pielęgniarki pracujące w krajach OECD według kraju urodzenia, 2020/21 (Filipiny ok. 270 tys., Indie 120 tys., Polska 64 tys.); dane z bazy OECD o imigrantach (DIOC), opartej na spisach i badaniach aktywności. To samo w pełnym raporcie PDF, rozdz. 8, s. 200. ↩
-
GUS, Sytuacja demograficzna Polski do 2024 r., rozdz. o strukturze ludności według wieku. ↩
-
GUS, Prognoza ludności rezydującej dla Polski na lata 2023–2060, tablica 1. Prognoza, nie pomiar. ↩
-
BGK, Opieka długoterminowa w Polsce, luty 2026: 151 607 miejsc w 2024 r. (wskaźnik 5,0% populacji 75+) i 276 tys. miejsc potrzebnych w 2040 r. przy wskaźniku 6%. ↩
-
abcZdrowie, Szpital w Kaliszu z 37 mln zł długu. Nowy dyrektor ujawnia skalę zaniedbań, 29.07.2025. ↩
Infografika do pobrania
1 grafika · pion i poziom, jasna i ciemna
Grafika do udostępnienia w dwóch formatach: pionowym 1080×1350 (Instagram, Facebook, X) i poziomym 1200×675 (X, LinkedIn, prezentacje), w wersji jasnej i ciemnej. Źródła, adres strony i kod QR do niej są na grafice.
Historia zmian 1
ostatnia zmiana 16.10.2026 · Tekst przebudowany na nowszych danych (średni wiek pielęgniarki 55,2 roku na koniec 2025 r.), z prognozami niedoboru zestawionymi z faktycznym dopływem. Poprawione: 55% absolwentów z 2020 r. to ci, którzy wystąpili o prawo wykonywania zawodu, a nie ci, którzy podjęli pracę.
SprostowanieTekst przebudowany na nowszych danych (średni wiek pielęgniarki 55,2 roku na koniec 2025 r.), z prognozami niedoboru zestawionymi z faktycznym dopływem. Poprawione: 55% absolwentów z 2020 r. to ci, którzy wystąpili o prawo wykonywania zawodu, a nie ci, którzy podjęli pracę.
