Polska na tle innych krajów
Ochrona zdrowia w innych krajach.
Jak inne kraje płacą za leczenie, ile to kosztuje, ile zarabiają lekarze i co o tych pieniądzach wiadomo publicznie. Każdy kraj opisujemy według tego samego schematu i tych samych miar — obok Polski.
Kraje
Wybierz kraj.
Opis systemu ma zawsze ten sam układ: płatnik, koszt, rozliczenia, dopłaty pacjenta, zarobki lekarzy, jawność, kadry, dostęp i wyniki.
Belgia
Opis systemuObowiązkowe ubezpieczenie przez siedem kas; lekarze opłacani za każdą usługę według publicznego cennika.11,07%PKB na zdrowie21,78%z kieszeni pacjentaFrancja
Opis systemuJedna publiczna kasa z budżetem uchwalanym przez parlament; resztę kosztów pokrywają polisy uzupełniające.11,33%PKB na zdrowie10,17%z kieszeni pacjentaCzechy
Opis systemuSiedem kas i składka 13,5%; za ponad połowę ubezpieczonych płaci państwo, stawki ustala się co roku w negocjacjach.8,65%PKB na zdrowie13,56%z kieszeni pacjentaNiemcy
Opis systemu93 kasy ustawowe i osobne ubezpieczenie prywatne; pieniądze kas dzieli między lekarzy ich samorząd.12,21%PKB na zdrowie11,10%z kieszeni pacjentaAustria
Opis systemuKasa z przydziału, lekarze kasowi i rosnąca grupa lekarzy bez umowy, którym pacjent płaci sam.11,71%PKB na zdrowie16,72%z kieszeni pacjentaSzwecja
Opis systemuBez kas: 21 regionów płaci za leczenie z własnego podatku, lekarze pracują na etatach.11,16%PKB na zdrowie12,83%z kieszeni pacjentaDania
Opis systemuLeczenie opłacane z podatków i bezpłatne dla pacjenta; szpitale prowadzą regiony, lekarze rodzinni mają własne praktyki.9,59%PKB na zdrowie14,61%z kieszeni pacjentaHolandia
Opis systemuObowiązkowa polisa u prywatnych ubezpieczycieli, którzy muszą przyjąć każdego; pakiet świadczeń określa państwo.10,10%PKB na zdrowie11,85%z kieszeni pacjentaWęgry
Opis systemuJeden publiczny płatnik i państwowe szpitale; płace lekarzy szpitalnych wyznacza tabela w ustawie.6,45%PKB na zdrowie22,80%z kieszeni pacjentaWłochy
Opis systemuNarodowa służba zdrowia finansowana z podatków i prowadzona przez regiony.8,46%PKB na zdrowie22,98%z kieszeni pacjentaHiszpania
Opis systemuNarodowy system zdrowia finansowany z podatków i prowadzony przez 17 wspólnot autonomicznych.9,25%PKB na zdrowie21,47%z kieszeni pacjentaWielka Brytania
Opis systemuLeczenie opłacane z podatków i bezpłatne dla pacjenta; lekarze szpitalni na krajowych skalach płac.11,08%*PKB na zdrowie14,2%*z kieszeni pacjentaKanada
Opis systemuTrzynaście publicznych planów prowincji i terytoriów; wizyta u lekarza i szpital bez opłat, lekarze rozliczani za usługę.11,52%*PKB na zdrowie15,0%*z kieszeni pacjentaUSA
Opis systemuWielu płatników: ubezpieczyciele wybrani przez pracodawców, publiczne programy Medicare i Medicaid; 7,9% mieszkańców bez ubezpieczenia.17,20%*PKB na zdrowie11,0%*z kieszeni pacjentaTajwan
Opis systemuJeden publiczny płatnik, budżet globalny i punktowa wycena świadczeń.6,85%*PKB na zdrowie39,9%*z kieszeni pacjenta
* Wielka Brytania, Kanada, USA i Tajwan: inne źródło niż Eurostat (OECD albo urzędy krajowe); „ok.” oznacza szacunek. Skąd pochodzi każda z tych liczb, pokazuje tabela niżej.
Porównania i inne teksty
- Porównanie
Lekarz w szpitalu publicznym i w prywatnym gabinecie — jak regulują to inne kraje
Zgoda, zgłoszenie, wybór jednej strony albo nic: zasady łączenia pracy publicznej z prywatną w 15 krajach i to, co o niej wiadomo. - Porównanie
Kto liczy kolejki — jak inne kraje mierzą czas oczekiwania na leczenie
Kto mierzy kolejki, jak często i co się dzieje po przekroczeniu terminu — 15 krajów; ta sama operacja w Polsce ma w OECD dwie różne liczby. - Kanada
Kanada: gdy rząd narzuca lekarzom warunki ustawą
Spory prowincji z lekarzami o płace: Quebec, Ontario, Alberta. Część prowincji publikuje płatności imiennie.
Porównanie
Polska na tle innych krajów.
Każdy wiersz to jedna miara, każda kropka to jeden kraj. Z listy nad wykresem wybierz kraj, który chcesz zobaczyć obok Polski.
- Koszt — Wydatki na zdrowie jako % PKB 2024 r. · brak danych dla tego kraju10,16%7,84%
11,07%Belgia 11,33%Francja 8,65%Czechy 12,21%Niemcy 11,71%Austria 11,16%Szwecja 9,59%Dania 10,10%Holandia 6,45%Węgry 8,46%Włochy 9,25%Hiszpania 11,08%*Wielka Brytania 11,52%*Kanada 17,20%*USA 6,85%*Tajwan 7,84%Polska - Koszt — Udział wydatków z kieszeni pacjenta 2024 r. · brak danych dla tego kraju15,06%16,57%
21,78%Belgia 10,17%Francja 13,56%Czechy 11,10%Niemcy 16,72%Austria 12,83%Szwecja 14,61%Dania 11,85%Holandia 22,80%Węgry 22,98%Włochy 21,47%Hiszpania 14,2%*Wielka Brytania 15,0%*Kanada 11,0%*USA 39,9%*Tajwan 16,57%Polska - Kadry — Lekarze pracujący z pacjentami na 100 tys. mieszkańców 2024 r. · brak danych dla tego kraju386
334Belgia 394Francja 429Czechy 475Niemcy 564Austria 466Szwecja 466Dania 396Holandia 372Węgry 575Włochy 464Hiszpania 340*Wielka Brytania 270*Kanada, USA 236*Tajwan 386Polska - Zarobki — Specjalista na etacie wobec przeciętnej płacy lata 2022–2024 · brak danych dla tego kraju2,86×
1,95×Belgia 2,29×Francja 2,74×Czechy 3,12×Niemcy 2,17×Szwecja 2,38×Dania 3,45×Holandia 4,41×Węgry 2,79×Włochy 2,66×Hiszpania 3,34×Wielka Brytania 2,86×Polska - Dostęp — Rezygnacja z wizyty z powodu kosztu, odległości lub kolejki 2025 r. · brak danych dla tego kraju2,4%2,9%
0,9%Belgia, Austria 3,7%Francja 0,3%Czechy 1,0%Niemcy 2,1%Szwecja 2,9%Dania 0,5%Holandia 1,4%Węgry 2,5%Włochy 1,6%Hiszpania 4,5%*Wielka Brytania 9,1%*Kanada 2,9%Polska - Zadowolenie — Zadowoleni z dostępności dobrej opieki w miejscu zamieszkania 2024 r. · brak danych dla tego kraju51%
86%Belgia, Dania 60%Francja 75%Czechy, Szwecja, USA 81%Niemcy 78%Austria 83%Holandia 41%Węgry 44%Włochy 62%Hiszpania 61%Wielka Brytania 50%Kanada 51%Polska - Skuteczność leczenia — Zgony z przyczyn uleczalnych na 100 tys. mieszkańców 2023 r. · brak danych dla tego kraju86,8132,7
58,8Belgia 58,8Francja 107,2Czechy 83,3Niemcy 68,5Austria 58,4Szwecja 66,1Dania 60,0Holandia 172,3Węgry 61,9Włochy 60,2Hiszpania 71*Wielka Brytania 58*Kanada 95*USA 132,7Polska
Dane
Liczby w tabeli.
Te same miary co na wykresie i udział źródeł publicznych, kraj w wierszu. Kliknij nagłówek, żeby posortować. Znak „?” objaśnia miarę, a podkreślona liczba ma własny komentarz. Przy zarobkach rok danych stoi obok wartości, bo OECD podaje różne lata.
| Polska | 7,84% | 76,92% | 16,57% | 386 | 2,9% | 51% | 132,7 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Belgia | 11,07% | 73,39% | 21,78% | 1,95× (2024) | 0,9% | 86% | 58,8 | |
| Francja | 11,33% | 83,31% | 10,17% | 394 | 2,29× (2023) | 3,7% | 60% | 58,8 |
| Czechy | 8,65% | 85,55% | 13,56% | 429 | 2,74× (2024) | 0,3% | 75% | 107,2 |
| Niemcy | 12,21% | 85,88% | 11,10% | 475 | 3,12× (2024) | 1,0% | 81% | 83,3 |
| Austria | 11,71% | 75,72% | 16,72% | brak danych | 0,9% | 78% | 68,5 | |
| Szwecja | 11,16% | 86,06% | 12,83% | 466 | 2,17× (2024) | 2,1% | 75% | 58,4 |
| Dania | 9,59% | 82,71% | 14,61% | 466 | 2,38× (2024) | 2,9% | 86% | 66,1 |
| Holandia | 10,10% | 83,04% | 11,85% | 396 | 3,45× (2024) | 0,5% | 83% | 60,0 |
| Węgry | 6,45% | 73,84% | 22,80% | 372 | 4,41× (2024) | 1,4% | 41% | 172,3 |
| Włochy | 8,46% | 73,62% | 22,98% | 575 | 2,79× (2024) | 2,5% | 44% | 61,9 |
| Hiszpania | 9,25% | 72,25% | 21,47% | 464 | 2,66× (2024) | 1,6% | 62% | 60,2 |
| Wielka Brytania | 3,34× (2020) | 61% | ||||||
| Kanada | brak danych | 50% | ||||||
| USA | brak danych | brak danych | 75% | |||||
| Tajwan | brak danych | brak danych | brak danych | brak danych | ||||
| UE-27 | 10,16% | 80,33% | 15,06% | brak danych | brak danych | 2,4% | brak danych | 86,8 |
* Wielka Brytania, Kanada, USA i Tajwan: inne źródło niż Eurostat (OECD albo urzędy krajowe); „ok.” oznacza szacunek. Najedź na podkreśloną liczbę albo ją kliknij, żeby zobaczyć, skąd pochodzi.
Jawność
Co wiadomo o pieniądzach.
Kraje różnią się tym, jak blisko podchodzą do odpowiedzi na pytanie, ile publicznych pieniędzy dostała łącznie jedna osoba.
| Jak działa system | Co jest jawne | |
|---|---|---|
| Polska | Jeden publiczny płatnik (NFZ), składka od dochodu; świadczenia kontraktowane z placówkami. | Pojedyncze umowy placówek publicznych są w Centralnym Rejestrze Umów od lipca 2026 r., a płace podaje placówka na wniosek, jeśli zechce. Sumy dla osoby nie publikuje nikt. |
| Belgia | Obowiązkowe ubezpieczenie przez siedem kas; lekarze opłacani za każdą usługę według publicznego cennika. | Jawny jest status taryfowy każdego lekarza i przeciętne wypłaty według specjalności. Publikacji sumy dla konkretnego lekarza nie znaleźliśmy. |
| Francja | Jedna publiczna kasa z budżetem uchwalanym przez parlament; resztę kosztów pokrywają polisy uzupełniające. | Jawny jest sektor taryfowy każdego lekarza i dochody lekarzy według specjalności. Publikacji sumy dla konkretnego lekarza nie znaleźliśmy. |
| Czechy | Siedem kas i składka 13,5%; za ponad połowę ubezpieczonych płaci państwo, stawki ustala się co roku w negocjacjach. | Umowy kas z placówkami muszą być opublikowane, inaczej nie są skuteczne. Płacę konkretnego lekarza urząd poda tylko po wykazaniu przeważającego interesu publicznego. |
| Niemcy | 93 kasy ustawowe i osobne ubezpieczenie prywatne; pieniądze kas dzieli między lekarzy ich samorząd. | Jawne są tabele płac, cenniki i wynagrodzenia zarządów kas. Zarobków konkretnego lekarza się nie publikuje. |
| Austria | Kasa z przydziału, lekarze kasowi i rosnąca grupa lekarzy bez umowy, którym pacjent płaci sam. | Dochody lekarzy policzono z danych podatkowych bez nazwisk, tabele płac szpitalnych są publiczne. Cen w gabinetach bez umowy państwo nie zna. |
| Szwecja | Bez kas: 21 regionów płaci za leczenie z własnego podatku, lekarze pracują na etatach. | Płaca każdego pracownika regionu jest dokumentem jawnym na wniosek, a kolejki publikuje się co miesiąc. Płac w prywatnych firmach opłacanych przez region nie widać. |
| Dania | Leczenie opłacane z podatków i bezpłatne dla pacjenta; szpitale prowadzą regiony, lekarze rodzinni mają własne praktyki. | Urząd publikuje imiennie powiązania lekarzy z przemysłem wraz z roczną kwotą, a płacę pracownika publicznego można poznać na wniosek. Wypłat dla poszczególnych praktyk nie widać. |
| Holandia | Obowiązkowa polisa u prywatnych ubezpieczycieli, którzy muszą przyjąć każdego; pakiet świadczeń określa państwo. | Wynagrodzenia zarządów szpitali są z mocy ustawy publikowane imiennie, a szpitale co dwa tygodnie zgłaszają czas oczekiwania. Limit i publikacja nie obejmują specjalistów pracujących na własny rachunek. |
| Węgry | Jeden publiczny płatnik i państwowe szpitale; płace lekarzy szpitalnych wyznacza tabela w ustawie. | Pacjent może sprawdzić swoje miejsce w kolejce do operacji, a tabela płac lekarzy jest w ustawie. Zarobków poszczególnych lekarzy i zgód na pracę dodatkową nie widać. |
| Włochy | Narodowa służba zdrowia finansowana z podatków i prowadzona przez regiony. | Rząd co roku raportuje parlamentowi prywatną praktykę lekarzy w publicznych szpitalach, a wynagrodzenia kierowników oddziałów są publikowane — bez kwot z prywatnej praktyki. Łącznego dochodu lekarza nie widać. |
| Hiszpania | Narodowy system zdrowia finansowany z podatków i prowadzony przez 17 wspólnot autonomicznych. | Zgody na łączenie pracy publicznej z prywatną są jawne z mocy ustawy, a kolejki publikuje się co pół roku dla każdego regionu. Zarobki lekarzy pozostają chronione. |
| Wielka Brytania | Leczenie opłacane z podatków i bezpłatne dla pacjenta; lekarze szpitalni na krajowych skalach płac. | Kolejki w każdym szpitalu publikuje się co miesiąc, a każda przychodnia podaje średnie zarobki swoich lekarzy. Zarobków konkretnego lekarza szpitalnego nie widać. |
| Kanada | Trzynaście publicznych planów prowincji i terytoriów; wizyta u lekarza i szpital bez opłat, lekarze rozliczani za usługę. | Kolumbia Brytyjska publikuje płatności z planu imiennie, a czas oczekiwania na operacje cały kraj mierzy według jednej definicji. Sumy z różnych źródeł publicznych nikt nie zestawia. |
| USA | Wielu płatników: ubezpieczyciele wybrani przez pracodawców, publiczne programy Medicare i Medicaid; 7,9% mieszkańców bez ubezpieczenia. | Wypłaty z programu Medicare dla każdego lekarza i płatności przemysłu są publikowane imiennie. Płatności prywatnych ubezpieczycieli i łącznego dochodu nie widać. |
| Tajwan | Jeden publiczny płatnik, budżet globalny i punktowa wycena świadczeń. | Pacjent dostaje rachunek z każdej wizyty, sprawozdania szpitali są jawne. Zarobków pojedynczych lekarzy Tajwan nie publikuje. |