Aktualizacja Nowe: przeglądarka monitoringu płac — 1 358 placówek

EN

Analizy

Medycyna estetyczna zastrzeżona dla lekarzy: czy odbiera godziny publicznej opiece?.

Zabiegi z toksyną botulinową, wypełniaczami czy laserami mogą wykonywać tylko lekarze z certyfikatem albo właściwą specjalizacją. Czy przez to ich godziny przesuwają się poza NFZ? Tego nikt nie mierzy.

Aktualizacja
Opracowanie
Redakcja
Czas czytania
7 min

Od 2023 r. przepisy przewidują osobną umiejętność lekarską: „medycynę estetyczno-naprawczą”. W styczniu 2026 r. Ministerstwo Zdrowia wyjaśniło, że zabiegi z toksyną botulinową, wypełniaczami czy laserami to świadczenia zdrowotne, których kosmetolog nie może wykonywać. Kosmetolodzy, którzy robili je latami, chcą to cofnąć.

W tym sporze pada też argument, który dotyczy pacjentów NFZ. Jeśli rynek zabiegów estetycznych przypada lekarzom, część ich godzin może trafiać tam zamiast do publicznej opieki. To hipoteza. Ile godzin lekarzy rzeczywiście przesuwa się poza publiczny system, nikt nie mierzy i nie publikuje.

Co mówią przepisy

Rozporządzenie ministra zdrowia z 13 czerwca 2023 r. dodało do listy umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów „medycynę estetyczno-naprawczą” z kodem 028.1 Umiejętność potwierdza certyfikat. Zakres zabiegów opisuje minimalny standard certyfikacji, który Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego opublikowało w lipcu 2025 r.2

W styczniu 2026 r. Ministerstwo Zdrowia wydało komunikat, w którym uznało te zabiegi za świadczenia zdrowotne i wskazało, kto może je wykonywać.34 Komunikat nie jest nowym przepisem. Resort powołał się w nim na ustawę o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz rozporządzenie z 2023 r.,3 a branżowe Wiadomości Kosmetyczne oceniły, że potwierdza on istniejący stan prawny.5

Uprawnienie nie przysługuje każdemu lekarzowi. Według komunikatu mają je specjaliści dwóch dziedzin oraz lekarze, którzy zdobyli certyfikat.36

Czy może wykonywać zabiegi z zakresu kodu 028
Specjalista dermatologii i wenerologii albo chirurgii plastycznejTak
Inny lekarz albo lekarz dentystaTak, jeśli ma prawo wykonywania zawodu na czas nieokreślony, przeszedł szkolenie i zdobył certyfikat umiejętności
Kosmetolog, kosmetyczkaNie, także po kursie zakończonym certyfikatem, bo według resortu taki certyfikat potwierdza tylko odbycie szkolenia
Pielęgniarka i inne zawody medyczneNie

Standard obejmuje między innymi:64

  • zabiegi z toksyną botulinową;
  • wypełniacze: usieciowany kwas hialuronowy, hydroksyapatyt wapnia, kwas polimlekowy i polikaprolakton;
  • mezoterapię igłową, na przykład z nieusieciowanym kwasem hialuronowym, witaminami czy peptydami;
  • zabiegi z osoczem bogatopłytkowym i fibryną;
  • zabiegi urządzeniami medycznymi: laserami, IPL, radiofrekwencją i HIFU;
  • średnio głębokie i głębokie peelingi medyczne;
  • nici, skleroterapię, lipotransfer, lipolizę iniekcyjną i leczenie powikłań po zabiegach.

Standard nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej ani zabiegów urządzeniami, które producent dopuścił do użytku przez osoby niebędące lekarzami.64 O tym, kto może pracować na danym urządzeniu, rozstrzyga więc jego dokumentacja.5

Spór z kosmetologami

Kosmetologię wykłada się na studiach wyższych, ale zawodu kosmetologa nie reguluje żadna ustawa. Fundacja Beauty Razem, która reprezentuje branżę beauty, w listopadzie 2025 r. zaapelowała do premiera o wykreślenie kodu 028 z rozporządzenia. Przekonuje, że powikłania powodują osoby bez wykształcenia kierunkowego, a nie kosmetolodzy po studiach.7

Za zastrzeżeniem przemawia bezpieczeństwo pacjentów. Wiele z tych zabiegów to iniekcje albo zabiegi laserami wysokoenergetycznymi,4 a powikłania po nich leczy lekarz. Spór dotyczy więc tego, kto i po jakim szkoleniu może wykonywać które zabiegi.

Hipoteza: godziny poza NFZ

Za zabiegi estetyczne pacjent płaci sam, poza NFZ, a cenę ustala gabinet. Jeśli wykonać je może tylko lekarz, popyt, który dotąd obsługiwali kosmetolodzy, może przejść do lekarzy. Stąd hipoteza: część godzin lekarzy, które mogłyby przypaść pacjentom publicznego systemu, trafia do gabinetów estetycznych. Lekarz, który przenosi część pracy tam, gdzie bardziej mu się to opłaca, nie robi nic złego. Reaguje na warunki, które ustawiły przepisy.

Ta hipoteza ma słabe punkty:

  • Godziny w gabinecie estetycznym mogą dochodzić do pracy w publicznym systemie, a nie jej zastępować. Wielu lekarzy pracuje w kilku miejscach naraz, co opisujemy w mechanizmie wieloetatowości.
  • Część popytu może w ogóle nie trafić do lekarzy, tylko zniknąć albo przejść do szarej strefy.
  • Lekarze wykonywali zabiegi estetyczne także przed 2023 r., więc nie wiadomo, jaka część tej pracy jest nowa.
  • Zastrzeżenie obejmuje lekarzy z certyfikatem albo jedną z dwóch specjalizacji. Nie wiadomo, ilu ich jest.

Co wiadomo

  • Które zabiegi według Ministerstwa Zdrowia wymagają lekarza z certyfikatem albo specjalizacją
  • Że pacjent płaci za nie prywatnie, poza NFZ
  • Ilu lekarzy ma prawo wykonywania zawodu i ilu go wykonuje

Czego nikt nie mierzy

  • Ilu lekarzy zdobyło certyfikat umiejętności 028 (nie znaleźliśmy publicznych danych)
  • Ilu lekarzy wykonuje zabiegi estetyczne i ile godzin w tygodniu
  • Czy te godziny zastępują pracę w publicznym systemie, czy do niej dochodzą
  • Ile lekarz zarabia na zabiegach w porównaniu z pracą finansowaną przez NFZ

Godziny lekarzy mają znaczenie, bo kadra jest starsza, niż sugeruje sama liczba. Zawód wykonuje według rejestru izby lekarskiej 164 892 lekarzy, z czego 24 595 ma 71 lat i więcej (stan na 31.12.2025).9 Zarazem kadra się nie kurczy: według Ministerstwa Zdrowia lekarzy z prawem wykonywania zawodu mieszkających w Polsce było 155,8 tys. w 2023 r., a 164,8 tys. w 2025 r.10 Ilu jest lekarzy według różnych definicji i dlaczego nie łączymy tych liczb w jednym rachunku, wyjaśniamy w analizie Dlaczego brakuje lekarzy.

Skala: szacunki jednej strony sporu

Liczby o skali rynku i możliwym odpływie lekarzy, które krążą w debacie, pochodzą od Fundacji Beauty Razem. Fundacja zabiega o wykreślenie kodu 028, więc ma w tym sporze własny interes. Dlatego jej liczby podajemy z nazwą źródła i z tym, czego o nich nie wiadomo.

Apel do premiera z 10 listopada 2025 r. Fundacja pisze, że zabiegi estetyczne wykonuje dziś ok. 3 tys. lekarzy. Z ok. 141 tys. lekarzy pracujących bezpośrednio z pacjentem do sektora estetycznego może według niej odejść 25–30%. Dodatkowe koszty NFZ szacuje na 5–9 mld zł rocznie, a łączne straty państwa na 12–16 mld zł rocznie, wliczając ok. 5,85 mld zł podatków i składek od zamykanych firm.7 Liczba 141 tys. pochodzi z GUS i dotyczy 2024 r.11 Szacunki odpływu i kosztów fundacja przypisuje własnym analizom, ale rachunku nie publikuje. W tym samym apelu pojawia się też inny przedział: „ryzyko odpływu 20-50 proc. lekarzy”.7

Ankieta z 13 listopada 2025 r. Fundacja przebadała przez internet 1560 osób ze swojej społeczności, więc próba nie była losowa. 80,8% badanych stanowili kosmetolodzy po studiach. Z ankiety pochodzą liczby o samej branży: wśród badanych zajmujących się zabiegami 98,5% to kobiety, a średni wiek uczestników badania to 36 lat. Szacunek 25–30% nie pochodzi z tej ankiety.2 Według fundacji zabiegami estetycznymi zajmuje się ok. 70 tys. osób, ale sposobu liczenia tej liczby nie podaje.2

Rząd wielkości łatwo sprawdzić: 25–30% ze 141 tys. to ok. 35–42 tys. lekarzy. To ponad dziesięć razy więcej, niż według tej samej fundacji wykonuje dziś zabiegi estetyczne. Przedział jest bliski innej liczbie z ankiety: pracę w gabinetach może stracić ok. 39 tys. osób (to deklaracje właścicieli salonów przeliczone na cały rynek), a prezes fundacji nazywa to luką do zastąpienia przez lekarzy.2 Jeśli to jest podstawa szacunku, zakłada on, że każdą zwolnioną osobę zastąpi lekarz. Tego nikt nie sprawdził.

Czego brakuje, żeby to rozstrzygnąć

Hipotezę dałoby się sprawdzić, gdyby istniały dwa rodzaje danych. Pierwszy to liczba lekarzy, którzy zdobyli certyfikat 028, i daty jego uzyskania. Drugi to informacja o tym, jak zmieniała się praca tych samych lekarzy w publicznym systemie przed uzyskaniem certyfikatu i po nim.

Drugą część przybliżyłyby jawne dane pseudonimizowane, czyli łączne wypłaty z publicznych pieniędzy dla każdej osoby, pod stałym identyfikatorem, bez nazwisk. Widać by było, czy wypłaty dla tych samych osób z roku na rok rosną, czy maleją. Spadek u części lekarzy byłby pierwszym twardym sygnałem, że ich godziny przesuwają się poza publiczny system. Takie dane nie pokażą jednak, dokąd te godziny trafiają.

Na tej analizie opiera się punkt szerszego programu, w którym proponujemy, by państwo nie wzmacniało tego bodźca, zastrzegając zabiegi estetyczne dla lekarzy.

Przypisy 15ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy
  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 13 czerwca 2023 r. w sprawie umiejętności zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów, Dz.U. 2023 poz. 1189, załącznik nr 1, poz. 28: „Medycyna estetyczno-naprawcza”, kod 028. ↩

  2. Fundacja Beauty Razem, raport z ankiety „Likwidacja kosmetologii estetycznej”, 13.11.2025. Data publikacji standardu CMKP (7.07.2025), opis próby (CAWI, 1560 respondentów ze społeczności fundacji, 80,8% kosmetologów), 98,5% kobiet i średni wiek badanych 36 lat, ok. 70 tys. osób zajmujących się zabiegami, ok. 39 tys. miejsc pracy zagrożonych według deklaracji badanych. Fundacja jest stroną sporu. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. Rzeczpospolita, o komunikacie Ministerstwa Zdrowia w sprawie medycyny estetycznej, 4.02.2026. Komunikat z 30.01.2026, krąg uprawnionych, podstawa prawna (art. 17 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, rozporządzenie z 2023 r., minimalny standard certyfikacji). ↩ ↩2 ↩3

  4. DOZ.pl, „Te zabiegi medycyny estetycznej wykona tylko lekarz. Jest stanowisko Ministerstwa Zdrowia”, 3.02.2026. Lista zabiegów i wyłączeń; w tekście komunikat datowany na 23.01.2026, w bibliografii na 30.01.2026. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  5. Wiadomości Kosmetyczne, o tym, co komunikat Ministerstwa Zdrowia zmienia dla branży beauty, 4.02.2026. Komunikat potwierdza istniejący stan prawny; o użyciu urządzenia przez osobę niebędącą lekarzem decyduje dokumentacja producenta. ↩ ↩2

  6. Prawo.pl, o komunikacie Ministerstwa Zdrowia w sprawie medycyny estetycznej, 4.02.2026. Krąg uprawnionych, grupy zabiegów w minimalnym standardzie certyfikacji, wyłączenia. ↩ ↩2 ↩3

  7. Fundacja Beauty Razem, apel do premiera w sprawie „medycyny estetyczno-naprawczej”, 10.11.2025. Wniosek o wykreślenie kodu 028, ok. 3 tys. lekarzy wykonujących usługi estetyczne, 25–30% lekarzy według „analiz BR”, 5–9 mld zł kosztów NFZ, 12–16 mld zł strat państwa (w tym ok. 5,85 mld zł z VAT, PIT/CIT i ZUS), drugi przedział 20–50%. Fundacja jest stroną sporu. ↩ ↩2 ↩3

  8. Podatki.biz, „Prezydent nie podpisał ustawy dot. transportu publicznego oraz tzw. Lex Szarlatan”, 20.08.2026; Wiadomości Kosmetyczne, o skierowaniu „Lex Szarlatan” do Trybunału Konstytucyjnego, 20.08.2026. Stan na sierpień 2026 r. ↩

  9. Naczelna Izba Lekarska, Zestawienie liczbowe lekarzy i lekarzy dentystów według wieku, płci i tytułu zawodowego, stan na 31.12.2025 — 164 892 lekarzy (bez lekarzy dentystów) wykonujących zawód, w tym 24 595 w wieku 71 lat i więcej. ↩

  10. Ministerstwo Zdrowia, odpowiedź na interpelację nr 15990 w sprawie skali emigracji lekarzy, 8.04.2026. Brak szczegółowych danych o wyjazdach i powrotach; lekarze z prawem wykonywania zawodu mieszkający w Polsce według CRL: 155,8 tys. (2023), 160,8 tys. (2024), 164,8 tys. (2025). ↩ ↩2

  11. GUS, „Zasoby kadrowe w wybranych zawodach medycznych na podstawie źródeł administracyjnych w 2024 r.”: 141 193 lekarzy pracujących bezpośrednio z pacjentem w 2024 r. ↩

  12. Naczelna Izba Lekarska, Centralny Rejestr Lekarzy, zestawienie nr 5: liczba wydanych zaświadczeń według województwa i okresu, wydruk z 31.12.2025. Kolumna L: lekarze, którym w danym roku wydano co najmniej jedno zaświadczenie (liczone są osoby, nie dokumenty), bez zaświadczeń o równoważności specjalizacji. ↩

  13. NIK, „Zasoby kadry medycznej w systemie ochrony zdrowia”, 2023, s. 32–33. NIK zastrzega, że liczba zaświadczeń nie jest liczbą osób, które wyjechały. ↩

  14. OECD, International Migration Outlook 2025, listopad 2025, tab. 5.6 i aneks 5.C: 16 275 lekarzy urodzonych w Polsce w krajach OECD ok. 2020/21, wskaźnik ekspatriacji 11,4%. ↩

  15. Bundesärztekammer, Ärztestatistik 2025, stan na 31.12.2025, tab. 10 i 12: 2 093 lekarzy z obywatelstwem polskim (1 840 aktywnych zawodowo), 36 pierwszych rejestracji w 2025 r. ↩

Historia zmian 1

ostatnia zmiana 16.10.2026 · Tekst przebudowany: odpływ godzin lekarzy do medycyny estetycznej opisany jako hipoteza, której nikt nie mierzy. Poprawione: zabiegi z kodu 028 mogą wykonywać tylko specjaliści dwóch dziedzin i lekarze z certyfikatem, ustawa „Lex Szarlatan” nie rozstrzyga, kto wykonuje zabiegi estetyczne, liczba lekarzy wykonujących zawód rośnie, a nie maleje, a 141 tys. lekarzy pracujących z pacjentem to dane GUS za 2024 r., a nie rejestru izby lekarskiej.
  1. SprostowanieTekst przebudowany: odpływ godzin lekarzy do medycyny estetycznej opisany jako hipoteza, której nikt nie mierzy. Poprawione: zabiegi z kodu 028 mogą wykonywać tylko specjaliści dwóch dziedzin i lekarze z certyfikatem, ustawa „Lex Szarlatan” nie rozstrzyga, kto wykonuje zabiegi estetyczne, liczba lekarzy wykonujących zawód rośnie, a nie maleje, a 141 tys. lekarzy pracujących z pacjentem to dane GUS za 2024 r., a nie rejestru izby lekarskiej.

Jak powstał ten tekst. Źródła to publiczne dokumenty, dane i akty prawne — każde z linkiem w przypisach. Narzędzia AI pomagają je opracować: uporządkować, policzyć i zredagować tekst. O tezach decyduje redakcja, która zatwierdza każdą publikację.

Widzisz błąd? Poprawki publikujemy w rejestrze sprostowań z datą i opisem zmiany. Opisujemy mechanizmy, a nie konkretne osoby.

Zgłoś sprostowanie

Stanowisko redakcji

Jawne kwoty, chronione nazwiska.

Postulujemy, by państwo co kwartał publikowało łączne wynagrodzenie każdej osoby pracującej w placówkach z umową z NFZ — zsumowane ze wszystkich miejsc pracy, pod stałym identyfikatorem zamiast imienia i nazwiska.

Poznaj postulatProjekt ustawy

Etap: weryfikacja prawna · wersja 0.3

Popularne