Aktualizacja Nowe: przeglądarka monitoringu płac — 1 358 placówek

EN

Analizy

Zarobki lekarzy: Polska na tle sąsiadów.

Jak Czechy, Niemcy, Austria i Szwecja płacą lekarzom i co o tych płacach wiadomo publicznie. Zarobki porównujemy jedną miarą OECD: relacją do przeciętnej płacy w kraju.

Aktualizacja
Opracowanie
Redakcja
Czas czytania
12 min

Kwoty zarobków lekarzy z różnych krajów często znaczą co innego: raz to ustawowe minimum, raz stawka z tabeli, raz średnia ze statystyki. Dlatego płace porównujemy tu jedną miarą, którą OECD zbiera dla wielu krajów: tym, ile razy więcej od przeciętnego pracownika zarabia lekarz specjalista.

Resztę tekstu poświęcamy pytaniu, które przy takich porównaniach zwykle umyka: jak w Polsce, Czechach, Niemczech, Austrii i Szwecji płaci się lekarzom i co o tych płacach wiadomo publicznie. Każdy kraj opisujemy według tego samego schematu — kto płaci za leczenie, jak zatrudniony jest lekarz, co jest jawne i skąd to wiadomo. Na końcu zestawiamy liczbę lekarzy na mieszkańca, liczoną tak samo jak w analizie Dlaczego brakuje lekarzy.

2,9raza

tyle co przeciętny pracownik zarabia w Polsce specjalista na etacie (dane za 2022 r.); średnia OECD to 2,8

73%

specjalistów pracuje na umowach cywilnoprawnych, głównie kontraktach — dane OECD ich nie obejmują

3,9lekarza

praktykującego na 1000 mieszkańców w 2023 r. — najmniej z pięciu porównywanych krajów

Płace jedną miarą: wielokrotność przeciętnej płacy

OECD porównuje płace lekarzy z przeciętnym wynagrodzeniem pracownika zatrudnionego na pełny etat w tym samym kraju. Taka relacja nie zależy od kursu walut i pokazuje, jak wysoko na tle innych zarobków stoi zawód. Według raportu Health at a Glance 2025 specjalista zatrudniony na etacie zarabiał w Niemczech 3,2 raza tyle co przeciętny pracownik, w Polsce 2,9 raza, w Czechach 2,5, a w Szwecji 2,2 raza. Średnia 31 krajów OECD z takimi danymi wynosi 2,8. Dane dotyczą 2023 r., a dla Polski — 2022 r.1

Specjalista na etacie zarabia w Polsce 2,9 raza tyle co przeciętny pracownik — mniej niż w Niemczech, więcej niż w Czechach i Szwecji

Przeciętne wynagrodzenie specjalisty na etacie jako wielokrotność przeciętnej płacy w kraju, 2023 r.: Niemcy 3,2, Polska 2,9 (2022 r.), Czechy 2,5, Szwecja 2,2; średnia OECD 2,8.
Przeciętne roczne wynagrodzenie brutto specjalisty zatrudnionego na etacie podzielone przez przeciętną płacę pracownika na pełnym etacie w danym kraju; 2023 r., Polska — 2022 r. Cienki słupek: średnia 31 krajów OECD z takimi danymi. Dla Polski dane obejmują tylko lekarzy na etatach, bez kontraktów. Dla Austrii OECD nie ma danych o specjalistach na etacie.Źródło: OECD, Health at a Glance 2025, rys. 8.11

Polska jest w tym zestawieniu tylko w grupie lekarzy na etatach. Kwot z kontraktów dane OECD nie uwzględniają, na co zwrócił uwagę Demagog, sprawdzając wypowiedź o zarobkach polskich lekarzy na tle Europy.2 To duża luka: według dokumentu roboczego AOTMiT z lutego 2026 r. na umowach cywilnoprawnych, głównie kontraktach, pracuje 73% specjalistów.3 Ile zarabia przeciętny polski specjalista po uwzględnieniu kontraktów, z danych OECD nie wynika. Mediany wypłat z kontraktów i etatów pokazujemy w rozkładzie wynagrodzeń, a różnice między formami zatrudnienia — w tekście Kontrakt czy etat.

Dla Austrii OECD nie ma danych o specjalistach na etacie, tylko o lekarzach z własną praktyką: ich dochód wyniósł w 2021 r. 4,6 raza tyle co przeciętna płaca. W Niemczech ta sama grupa miała w 2023 r. 4,9.1 To dochód praktyki po odjęciu jej kosztów, a przed podatkiem i składkami, czyli nie pensja — dlatego nie stawiamy go na wykresie obok etatów.

Miara ma też ograniczenia, które OECD wymienia sama. Płace etatowe bywają zaniżone, bo niektóre kraje nie wliczają nadgodzin i dodatków ani dochodów z prywatnej praktyki, a część podaje dane tylko z sektora publicznego.1 Relacja do przeciętnej płacy nie mówi też, ile za pensję można kupić: w dolarach przeliczonych według parytetu siły nabywczej, które OECD podaje w tym samym zestawieniu, specjalista na etacie w Szwecji zarabiał więcej niż w Polsce.1

Co jest jawne w pięciu krajach

Jawność płac nie jest zero-jedynkowa. W każdym z pięciu krajów część wynagrodzeń lekarzy jest publicznie znana, a część nie. Kraje różnią się tym, co jest jawne: samo minimum, pełna tabela stawek, średnie ze statystyki czy płaca konkretnej osoby. Tabela porządkuje je od najwęższego do najszerszego zakresu jawności, a szczegóły i źródła są w opisach krajów poniżej.

Jawność płac lekarzy ma kilka stopni: od ustawowego minimum po płacę konkretnej osoby

Płaca lekarza w szpitalu publicznymCo jest publiczneCzego nie widać
PolskaEtat z ustawowym minimum albo kontrakt ze stawką uzgodnioną ze szpitalemMinimum z ustawy, pensje rezydentów z rozporządzenia, mediany z jednorazowego zestawienia AOTMiTStawki kontraktów i łączne wypłaty jednej osoby z wielu placówek
CzechyTarif z rządowej tabeli w placówkach publicznych; w spółkach i placówkach prywatnych płaca umownaTabela tarifów, przeciętne płace z urzędowej statystykiWypłata konkretnego lekarza, w tym dyżury i nadgodziny
NiemcyPensja z tabeli układu zbiorowego; ordynatorzy i część starszych lekarzy poza tabeląPełna tabela: grupa stanowisk i stopień stażuUmowy pozatabelowe, dochody poszczególnych praktyk
AustriaPensja z tabeli pracodawcy w danym kraju związkowymTabele płac szpitali; dochody praktyk tylko w badaniach na danych pseudonimizowanychDochody poszczególnych praktyk
SzwecjaPłaca ustalana indywidualnie w ramach układu zbiorowegoŚrednie z urzędowej statystyki; płaca każdego pracownika publicznego na wniosekPłace u pracodawców prywatnych, także w przychodniach finansowanych przez regiony
Kolejność wierszy: od najwęższego do najszerszego zakresu jawności. Dotyczy lekarzy w szpitalach i placówkach finansowanych ze środków publicznych.Źródło: opracowanie redakcji; źródła w przypisach do opisów krajów

Żaden z tych krajów nie publikuje z własnej inicjatywy, ile pieniędzy publicznych dostała łącznie jedna osoba ze wszystkich miejsc pracy. Poza Europą wygląda to podobnie: Tajwan pokazuje średnie dla zawodu i sprawozdania szpitali (analiza o Tajwanie), a dwie kanadyjskie prowincje co roku publikują płatności dla poszczególnych lekarzy, ale każda tylko z jednego planu ubezpieczenia (analiza o Kanadzie).

Polska: jawne minimum, niejawne kontrakty

Za leczenie w publicznym systemie płaci jeden płatnik — Narodowy Fundusz Zdrowia, finansowany głównie ze składki zdrowotnej. Lekarz w szpitalu pracuje na etacie albo na umowie cywilnoprawnej, najczęściej na kontrakcie jako firma; jak pisaliśmy wyżej, w ten sposób pracuje większość specjalistów.

Tabeli płac dla lekarzy nie ma. Ustawa z 2017 r. wyznacza tylko najniższą płacę zasadniczą na etacie: od 1 lipca 2026 r. specjalista musi dostać co najmniej 12 910,16 zł brutto miesięcznie, bez dyżurów i dodatków.4 Pensje rezydentów ustala rozporządzenie ministra zdrowia — zestawiamy je według specjalizacji. Wszystko ponad minimum szpital uzgadnia z lekarzem w umowie.

Stawek kontraktów nie zbiera żaden rejestr. Najwięcej wiadomo z jednorazowego zestawienia AOTMiT z lutego 2026 r., znanego z publikacji prasowych: mediana miesięcznej wypłaty specjalisty z jednego kontraktu wyniosła 25 595 zł brutto.3 To kwota z jednej placówki. Agencja nie ma danych, które łączyłyby wypłaty tej samej osoby z różnych szpitali,5 więc lekarz pracujący w kilku miejscach jest w zestawieniu kilkoma osobnymi wpisami.

Od 5 sierpnia 2026 r. minister zdrowia może żądać od placówek danych o wynagrodzeniach powiązanych z numerem PESEL i numerem prawa wykonywania zawodu, czyli takich, które da się zsumować dla jednej osoby. Ustawa nie przewiduje jednak ich publikacji.6 Szczegóły opisujemy w analizie Ustawa o danych płacowych.

Czechy: rządowa tabela w placówkach publicznych

Czechy mają obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, które prowadzi siedem kas; największa z nich ubezpiecza ponad połowę mieszkańców.7

Płaca lekarza zależy od tego, kto prowadzi placówkę. W placówkach publicznych — państwowych, regionalnych i gminnych jednostkach, które nie są spółkami — lekarz dostaje plat. Jego część zasadniczą, tarif, wyznacza rozporządzenie rządu nr 341/2017 Sb., w którym lekarze, lekarze dentyści i farmaceuci mają osobną tabelę. Stawka zależy od klasy, czyli wymagań stanowiska, i od stopnia, czyli lat praktyki.8 Lekarz ze specjalizacją trafia zwykle do klasy 14.9 Spółki i placówki prywatne płacą wynagrodzenie umowne (mzda) i tabela ich nie obowiązuje; urząd statystyki medycznej ÚZIS liczy obie grupy osobno.910

Jawne są więc tabela stawek i średnie z urzędowej statystyki. Kwoty z tabeli podajemy niżej, w zestawieniu jawnych tabel płac. ÚZIS podaje, że w 2024 r. lekarz (razem z lekarzami dentystami) zarabiał w placówkach publicznych przeciętnie 126 109 CZK miesięcznie, czyli ok. 22,6 tys. zł, a w spółkach i placówkach prywatnych 120 123 CZK, czyli ok. 21,6 tys. zł.1011 Przeciętna jest wyraźnie wyższa niż tarif nawet w najwyższym stopniu tabeli. Tarif to więc tylko część wypłaty, a ile w przeciętnej przypada na dodatki, nagrody i nadgodziny, z tych danych nie wynika. Nie wiadomo też, ile zarabia konkretny lekarz.

Znaczenie pracy ponad normę pokazał spór z 2023 r. Zmiana kodeksu pracy podwoiła dopuszczalny limit dobrowolnych nadgodzin lekarzy do 832 godzin rocznie. Lekarze zaprotestowali, a porozumienie rządu z ich organizacjami z 8 grudnia 2023 r. przyniosło podwyżki o 5–15 tys. CZK, zależnie od wykształcenia.12

Tabela płac w placówkach publicznych obowiązywała już wcześniej: rozporządzenie z 2017 r. zastąpiło rozporządzenie nr 564/2006 Sb. i jego nowelizacje.8 W lutym 2011 r., po akcji „Děkujeme, odcházíme”, w której wypowiedzenia złożyło ponad 3,8 tys. z ok. 20 tys. lekarzy, minister zdrowia uzgodnił z ich organizacjami memorandum: płace lekarzy miały wzrosnąć o 5–8 tys. CZK miesięcznie, a zmienione tarify obowiązywać od 1 marca 2011 r. Memorandum zakładało też, że od 2013 r. przeciętna płaca lekarza osiągnie od 1,5 do 3 razy tyle co przeciętna płaca w kraju.13 Protest dotyczył więc wysokości płac, a nie jawności tabeli.

Niemcy: pełna tabela w szpitalu, praktyki poza nią

W Niemczech 89,0% mieszkańców ma ustawowe ubezpieczenie zdrowotne w jednej z 96 kas chorych, a 10,4% — ubezpieczenie prywatne, które je zastępuje (dane za 2024 r.). Leczenie ambulatoryjne prowadzą głównie praktyki lekarskie, a stacjonarne — szpitale.14

Lekarze zatrudnieni w szpitalach dostają pensję według układów zbiorowych. Przykładem jest układ dla szpitali komunalnych (TV-Ärzte/VKA), który związek lekarzy Marburger Bund publikuje w całości. Ma cztery grupy — lekarz bez specjalizacji, specjalista, Oberarzt odpowiedzialny za część oddziału i zastępca ordynatora — a w każdej stopnie zależne od lat pracy. Norma czasu pracy to 40 godzin tygodniowo.15

Poza tabelą zostają ordynatorzy (Chefarzt), jeśli ich warunki pracy ustala indywidualna umowa — wtedy układ ich nie obejmuje. Z lekarzami z dwóch najwyższych grup, po odpowiednio długim czasie w ostatnim stopniu, szpital może też uzgodnić pensję pozatabelową.15 Kwot takich umów układ nie podaje.

Lekarz z własną praktyką nie dostaje pensji: jego dochód to wynik praktyki po odjęciu kosztów. Takie dochody są znane tylko jako średnie dla grupy lekarzy, jak te z danych OECD opisanych wyżej.1

Austria: tabele krajów związkowych, praktyki kasowe i prywatne

Austriackie ubezpieczenie zdrowotne obejmuje 99,9% mieszkańców. Po reformie z 2020 r. prowadzą je trzy główne instytucje, w tym kasa pracowników ÖGK. Szpitale planują kraje związkowe, które prowadzą ok. 75% potencjału szpitali ostrych, a leczenie ambulatoryjne zapewniają głównie lekarze z własnymi praktykami.16

Pensje lekarzy szpitalnych ustala każdy kraj związkowy osobno, więc tabel jest kilka. Przykładem jest tabela spółki szpitali Styrii KAGes, w której specjaliści i Oberarzt są w jednej grupie (SI/N4) z 19 stopniami.17 Do pensji miesięcznych dochodzą dwie wypłaty dodatkowe w roku: według prawa służbowego Styrii pracownikowi należy się co kwartał dodatkowa wypłata w wysokości połowy pensji.18

Poza szpitalem lekarz pracuje jako lekarz kasowy (Kassenarzt), który ma umowę z kasą i u którego pacjent nie płaci, albo jako lekarz wybrany (Wahlarzt), bez umowy z kasą. U Wahlarzta pacjent płaci sam, a ÖGK oddaje mu zwykle 80% stawki, którą zapłaciłaby lekarzowi kasowemu — często znacznie mniej, niż wynosi rachunek. Liczba lekarzy kasowych stoi w miejscu, a lekarzy wybranych przybyło od 2004 r. o 61%.16

Dochodów poszczególnych praktyk nikt nie publikuje. Instytut IHS policzył je w raporcie wydanym w 2025 r. przez związek austriackich ubezpieczycieli społecznych, na pseudonimizowanych danych ministerstwa finansów i ubezpieczeń społecznych. Mediana rocznego dochodu lekarza z umowami ze wszystkimi kasami wyniosła w 2022 r. 201 306 euro przed podatkiem (ok. 880 tys. zł), a lekarza wybranego — 100 849 euro (ok. 441 tys. zł). Obie kwoty obejmują też dochody z etatu. Autorzy zaznaczają, że w Austrii jest ogólnie mało przejrzystości dochodów, a kosztów prowadzenia praktyk, inaczej niż w Niemczech, nie bada się.1911

Szwecja: bez tabeli, ale płaca na wniosek

Szwedzki system jest finansowany głównie z podatków. Za finansowanie i większość świadczeń odpowiada 21 regionów, a ok. 44% przychodni podstawowej opieki prowadzą podmioty prywatne.20

Lekarzy zatrudnionych przez regiony obejmuje układ zbiorowy, ale tabeli stawek nie ma. Układ i polityka płacowa regionu nakazują ustalać płacę indywidualnie i różnicować ją między pracownikami.21 Statystyka publiczna podaje średnie: według urzędu statystycznego SCB specjalista zarabiał w 2025 r. przeciętnie 98 000 koron miesięcznie w przeliczeniu na pełny etat, czyli ok. 38,3 tys. zł.2211

Płaca konkretnej osoby zatrudnionej przez organ publiczny jest za to dokumentem urzędowym. Zasada jawności (offentlighetsprincipen) wynika z ustawy o wolności prasy: każdy ma prawo wglądu w dokumenty urzędowe, a urząd nie może dociekać, kto o nie prosi i w jakim celu.23 Związek zawodowy ST tłumaczy, że dane o płacach w urzędach są jawne i każdy może o nie wystąpić, a u pracodawców prywatnych takiego prawa nie ma.24 Wyjątki przewiduje ustawa o jawności i tajemnicy.25 Płace lekarzy w prywatnych przychodniach, także tych finansowanych przez regiony, pozostają więc poza tą zasadą.

Jawne tabele płac w liczbach

Tabele z Niemiec, Czech i Austrii podają płacę zasadniczą specjalisty na etacie w szpitalu publicznym.15817 Każda dotyczy innej grupy szpitali i innego zakresu obowiązków, a żadna nie obejmuje dyżurów i dodatków. Dlatego nie liczymy z nich różnic między krajami i nie stawiamy obok nich polskiego minimum, które jest progiem, a nie stawką. W Szwecji tabeli nie ma, a polskie minimum i szwedzką średnią podaliśmy w opisach krajów.

W Niemczech, Czechach i Austrii płaca specjalisty na etacie w szpitalu publicznym wynika z jawnej tabeli

TabelaNajniższy stopieńNajwyższy stopieńUwagi
NiemcyTV-Ärzte/VKA (szpitale komunalne), grupa II — specjalista; od 1.06.20267 552,19 € (ok. 33,0 tys. zł)9 698,91 € (ok. 42,4 tys. zł) — 6. stopień, po 12 latach pracy jako specjalista12 wypłat w roku; układ nie przewiduje dodatkowej wypłaty rocznej
Czechyrozporządzenie 341/2017 Sb., tabela nr 3 (lekarze), klasa 14; od 1.04.202652 000 CZK (ok. 9,3 tys. zł)70 010 CZK (ok. 12,6 tys. zł) — 12. stopień, ponad 32 lata praktykitarif miesięczny; dodatków i nagród tabela nie obejmuje
AustriaStyria, KAGes, schemat SI/N, grupa SI/N4 — specjaliści i Oberarzt; od 1.07.20268 752,40 € (ok. 38,2 tys. zł)13 187 € (ok. 57,6 tys. zł) — 19. stopień14 wypłat w roku: co kwartał dodatkowo pół pensji
Płaca zasadnicza brutto miesięcznie, bez dyżurów, dodatków i nagród. Złote po kursie średnim NBP z 15.10.2026. Czeska tabela obowiązuje w placówkach publicznych, a austriacka — w szpitalach jednej spółki jednego kraju związkowego (Styria).Źródło: TV-Ärzte/VKA (Marburger Bund), rozp. 16/2026 Sb., KAGes, NBP — zob. przypisy

Ilu jest lekarzy na mieszkańca

Według OECD Polska miała w 2023 r. 3,9 lekarza praktykującego na 1000 mieszkańców — tyle co średnia krajów OECD i mniej niż średnia Unii Europejskiej, która wynosi 4,3.2627 Z pięciu porównywanych krajów to najmniej: Austria miała 5,5 lekarza, Niemcy 4,7, Szwecja 4,5 (dane za 2022 r.), a Czechy 4,2.26

Polska ma najmniej lekarzy na mieszkańca z pięciu krajów — tyle co średnia OECD i mniej niż średnia UE (4,3)

Lekarze praktykujący na 1000 mieszkańców, 2023 r.: Austria 5,5, Niemcy 4,7, Szwecja 4,5 (2022 r.), Czechy 4,2, Polska 3,9; średnia OECD 3,9, średnia UE 4,3.
Lekarze praktykujący na 1000 mieszkańców; 2023 r., Szwecja — 2022 r. Linia: średnia krajów OECD. Średnia UE według raportu State of Health in the EU 2025.Źródło: OECD, Health at a Glance 2025, rys. 8.4

OECD liczy lekarzy, którzy leczą pacjentów, w większości krajów razem z lekarzami w trakcie specjalizacji.26 Polskie źródła liczą lekarzy na kilka sposobów i każdy daje inną liczbę — różnice wyjaśniamy w analizie Dlaczego brakuje lekarzy.

Sama liczba lekarzy nie przesądza o dostępie do leczenia. W Austrii, która ma ich najwięcej z tej piątki, raport Komisji Europejskiej i OECD wskazuje nierówne rozmieszczenie lekarzy, 80 nieobsadzonych w połowie 2024 r. miejsc dla lekarzy rodzinnych z umową z kasą i przechodzenie lekarzy do praktyk bez takiej umowy.16

Co z tego wynika dla Polski

W relacji do przeciętnej płacy polski specjalista na etacie zarabia więcej niż w Czechach i Szwecji, a mniej niż w Niemczech. Ta liczba nie obejmuje jednak kontraktów, na których pracuje większość polskich specjalistów, więc nie mówi, ile zarabia przeciętny specjalista.

W Czechach, Niemczech i Austrii punktem odniesienia dla płacy w szpitalu publicznym jest jawna tabela, a w Szwecji — płaca konkretnej osoby, dostępna na wniosek. W Polsce tę rolę pełni tylko ustawowe minimum na etacie.

Łącznych dochodów jednej osoby z różnych źródeł żaden z tych krajów nie publikuje. Najbliżej jest Austria, ale tylko w badaniu: instytut IHS zsumował dochody lekarzy z praktyki i z etatu na danych pseudonimizowanych, bez ujawniania, kogo dotyczą.19 Postulujemy, żeby taka suma była w Polsce publikowana: jawne łączne wypłaty z publicznych pieniędzy dla każdej osoby, pod stałym identyfikatorem, bez nazwisk.

Metoda

Płace porównujemy jedną miarą z raportu OECD Health at a Glance 2025: stosunkiem przeciętnego rocznego wynagrodzenia brutto specjalisty do przeciętnej płacy pracownika zatrudnionego na pełny etat w danym kraju, za 2023 r. albo najbliższy rok z danymi. Liczbę lekarzy praktykujących podajemy z tego samego raportu, a średnią UE — z profilu Polski w raporcie State of Health in the EU 2025, tak jak w analizie o niedoborze lekarzy. Opisy systemów opieramy na profilach krajów z tej samej serii, a stawki — na tekstach rozporządzeń i układów zbiorowych oraz tabelach pracodawców.

Kwoty w euro, koronach czeskich i szwedzkich przeliczamy na złote po kursie średnim NBP z 15 października 2026 r.11 Piszemy o mechanizmach, nie o osobach, dlatego w tekście występują instytucje, a nie nazwiska.

Przypisy 27ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy
  1. OECD, Health at a Glance 2025, „Remuneration of specialists”, rys. 8.11, s. 187, i dane do rysunku — specjaliści na etacie, wielokrotność przeciętnej płacy, 2023 r. albo najbliższy rok: Niemcy 3,2, Polska 2,91 (2022), Czechy 2,45, Szwecja 2,2, średnia 31 krajów OECD 2,79; lekarze z własną praktyką: Niemcy 4,9 (2023), Austria 4,6 (2021); w dolarach według parytetu siły nabywczej specjalista na etacie w Szwecji 123,4 tys., w Polsce 108,4 tys. (2022). Definicje i zastrzeżenia (płaca brutto, dochód praktyki po kosztach, przyczyny zaniżenia płac etatowych) — rozdział o płacach lekarzy rodzinnych, s. 184. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. Demagog, weryfikacja wypowiedzi o zarobkach lekarzy w Polsce na tle Europy, 25.06.2026 — na podstawie raportu OECD Health at a Glance 2025; dane o płacach lekarzy obejmują wyłącznie zatrudnionych na etacie. ↩

  3. Rzeczpospolita, „Wypłaty lekarzy na kontraktach większe niż 100 tys. zł tylko w 1 proc. przypadków”, 18.06.2026 — dokument roboczy AOTMiT z lutego 2026 r.: 73% lekarzy specjalistów na umowach cywilnoprawnych, mediana miesięcznego wynagrodzenia z kontraktu 25 595 zł brutto. ↩ ↩2

  4. Rynek Zdrowia, Od dziś 12 910 zł dla lekarzy, 11 485 zł dla pielęgniarek — 1 lipca podwyżki medyków — minima płacy zasadniczej od 1.07.2026 r. według ustawy z 8 czerwca 2017 r.: współczynnik grupy razy kwota bazowa. ↩

  5. Rynek Zdrowia, wywiad z prezesem AOTMiT, 17.06.2026 — agencja nie ma danych łączących wynagrodzenia tej samej osoby z różnych podmiotów. ↩

  6. Ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz.U. 2026 poz. 972), w życie od 5.08.2026 — nowe brzmienie art. 27a ustawy o działalności leczniczej. ↩

  7. OECD i European Observatory on Health Systems and Policies, State of Health in the EU: Czechia, Country Health Profile 2025, rozdz. 4 — obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, siedem kas, największa obejmuje ponad połowę ludności. ↩

  8. Nařízení vlády č. 16/2026 Sb. z 26.01.2026, w mocy od 1.04.2026, z tekstem jednolitym rozporządzenia nr 341/2017 Sb. o płacach pracowników w służbach i administracji publicznej — § 5 ust. 3 (tabela nr 3 dla lekarzy, lekarzy dentystów i farmaceutów), § 11 (uchylenie rozporządzenia nr 564/2006 Sb. i jego nowelizacji), załącznik nr 3: klasa 14 — od 52 000 CZK (do roku praktyki) do 70 010 CZK (ponad 32 lata). ↩ ↩2 ↩3

  9. Medijob.cz, Platy lékařů 2026 — klasa 14 dla lekarza, który do samodzielnej pracy potrzebuje specjalizacji; tabele z rozporządzenia obowiązują w państwowych, regionalnych i gminnych jednostkach (příspěvkové organizace), a nie w sektorze płac umownych. ↩ ↩2

  10. Zdravotnický deník, artykuł o płacach w czeskiej ochronie zdrowia w 2024 r., 6.10.2025 — dane ÚZIS: przeciętny miesięczny plat lekarzy (z lekarzami dentystami) 126 109 CZK, przeciętna mzda 120 123 CZK; w 2023 r. 106 603 i 100 489 CZK. ↩ ↩2

  11. Narodowy Bank Polski, kursy średnie walut, tabela A nr 201/A/NBP/2026 z 15.10.2026: 1 EUR = 4,3691 zł, 1 CZK = 0,1794 zł, 1 SEK = 0,3906 zł. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  12. Zdravotnický deník, porozumienie rządu z lekarzami kończące protesty, 8.12.2023 — zmiana kodeksu pracy podwoiła maksymalną liczbę dobrowolnych nadgodzin do 832 rocznie; podwyżki dla lekarzy o ok. 5–15 tys. CZK zależnie od wykształcenia; porozumienie podpisali m.in. premier, minister zdrowia, Czeska Izba Lekarska, związki zawodowe i największa kasa. ↩

  13. ČT24, memorandum ministra zdrowia z lekarzami po akcji „Děkujeme, odcházíme”, 14.02.2011 — ponad 3 800 wypowiedzeń z ok. 20 000 lekarzy; płace wyższe o 5–8 tys. CZK miesięcznie, zmiana tarifów od 1.03.2011; w memorandum cel na 2013 r.: przeciętna płaca lekarza 1,5–3 razy przeciętna płaca w kraju (postulat związków). ↩

  14. OECD i European Observatory on Health Systems and Policies, State of Health in the EU: Germany, Country Health Profile 2025, rozdz. 4 — w 2024 r. 89,0% ludności w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym (96 kas), 10,4% w zastępczym ubezpieczeniu prywatnym; opieka ambulatoryjna zwykle w praktykach lekarskich. ↩

  15. Marburger Bund, układ zbiorowy dla lekarzy szpitali komunalnych TV-Ärzte/VKA w brzmieniu 10. zmiany — § 1 ust. 2 (układ nie obejmuje ordynatorów z indywidualnymi umowami), § 7 (40 godzin tygodniowo), § 16 (grupy I–IV; grupa IV to stały zastępca ordynatora), § 18 (pensja tabelowa; dla grup III i IV dopuszczalna pensja pozatabelowa), § 19 (stopnie), § 24 (świadczenia szczególne, bez wypłaty rocznej); załącznik: tabela od 1.06.2026, grupa II — od 7 552,19 € (1. stopień) do 9 698,91 € (6. stopień, po 12 latach pracy jako specjalista). ↩ ↩2 ↩3

  16. OECD i European Observatory on Health Systems and Policies, State of Health in the EU: Austria, Country Health Profile 2025, rozdz. 4 i 5 — ubezpieczenie obejmuje 99,9% ludności, trzy główne instytucje po reformie z 2020 r. (ÖGK, SVS, BVAEB); kraje związkowe prowadzą ok. 75% potencjału szpitali ostrych; ÖGK zwraca zwykle 80% stawki kasowej za wizytę u lekarza bez umowy; liczba lekarzy bez umowy z kasą wzrosła od 2004 r. o 61%; 5,5 lekarza na 1000 mieszkańców w 2023 r.; 80 nieobsadzonych miejsc lekarzy rodzinnych z umową z kasą w połowie 2024 r. ↩ ↩2 ↩3

  17. KAGes (Steiermärkische Krankenanstaltengesellschaft), stawki wynagrodzeń od 1.07.2026 — schemat SI/N, grupa SI/N4 (specjaliści i Oberarzt): od 8 752,40 € (1. stopień) do 13 187,00 € (19. stopień) miesięcznie. ↩ ↩2

  18. Ustawa o prawie służbowym i wynagrodzeniach pracowników kraju związkowego Styria (Stmk. L-DBR), RIS, § 147 ust. 2 (co kwartał wypłata dodatkowa w wysokości 50% pensji miesięcznej) i § 152 (terminy wypłat). Pracowników KAGes obejmuje osobna ustawa styryjska StKDBR (LGBl. 100/2023), której § 6 pkt 2 lit. a każe stosować do nich § 147 L-DBR. ↩

  19. Instytut IHS dla związku austriackich ubezpieczycieli społecznych (DVSV), Health System Watch: „Einkünfte von Ärztinnen und Ärzten in Österreich: Ein Update”, 2025 — pseudonimizowane dane ministerstwa finansów (BMF) i DVSV za lata 2015–2022; dochody z praktyki i z etatu sumowane dla każdego lekarza, przed podatkiem; tab. 1: mediana 2022 r. — 201 306 € (umowy ze wszystkimi kasami), 100 849 € (lekarze bez umowy z kasą); uwaga autorów o niewielkiej przejrzystości dochodów i braku badania kosztów praktyk. ↩ ↩2

  20. OECD i European Observatory on Health Systems and Policies, State of Health in the EU: Sweden, Country Health Profile 2025, rozdz. 4 — finansowanie głównie z podatków, 21 regionów odpowiada za finansowanie i większość świadczeń, ok. 44% przychodni podstawowej opieki prowadzą podmioty prywatne. ↩

  21. Region Västmanland, protokół z rozmów z Läkarförbundet o podwyżkach na 2026 r., 27.11.2025 — podstawą jest układ zbiorowy HÖK 25; układ i polityka płacowa regionu stanowią, że płaca ma być ustalana indywidualnie i różnicowana. ↩

  22. Statistiska centralbyrån (SCB), statystyka płac lekarzy, aktualizacja 16.06.2026 — przeciętna płaca miesięczna specjalisty (specialistläkare) w 2025 r. 98 000 SEK, w przeliczeniu na pełny etat. ↩

  23. Tryckfrihetsförordningen (szwedzka ustawa o wolności prasy), rozdz. 2 § 1 (prawo wglądu w dokumenty urzędowe), § 4 (dokument urzędowy to dokument przechowywany przez organ) i § 18 (zakaz dociekania tożsamości i celu wnioskodawcy). ↩

  24. Fackförbundet ST, „Har jag rätt att få veta mina kollegors löner?”, aktualizacja 29.04.2026 — w urzędach dane o płacach są dokumentem jawnym, o który może wystąpić każdy, bez podawania tożsamości i celu; u pracodawców prywatnych prawa do tych danych nie ma. ↩

  25. Rząd Szwecji, Offentlighetsprincipen — zasada jawności dokumentów urzędowych i wyjątki z ustawy o jawności i tajemnicy (offentlighets- och sekretesslagen, 2009:400). ↩

  26. OECD, Health at a Glance 2025, rozdział „Doctors (overall number and distribution)”, rys. 8.4, s. 181, i dane do rysunku — lekarze praktykujący na 1000 mieszkańców w 2023 r.: Austria 5,5, Niemcy 4,7, Szwecja 4,5 (2022), Czechy 4,2, Polska 3,9, średnia OECD 3,9; definicja: lekarze leczący pacjentów, w większości krajów z lekarzami w trakcie specjalizacji. ↩ ↩2 ↩3

  27. OECD i European Observatory on Health Systems and Policies, State of Health in the EU: Poland, Country Health Profile 2025, s. 7 — 3,9 praktykującego lekarza na 1000 mieszkańców w 2023 r. wobec 4,3 średnio w UE. ↩

Historia zmian 3

ostatnia zmiana 16.10.2026 · Tekst przebudowany: płace porównane jedną miarą OECD — ile razy więcej od przeciętnego pracownika zarabia specjalista na etacie (Polska 2,9, Niemcy 3,2, Czechy 2,5, Szwecja 2,2) — zamiast kwot przeliczanych na złote. Usunięty szacunek, że realnie Polska ma ok. 3,4 lekarza na 1000 mieszkańców, a nie 3,9.
  1. Tekst przebudowany: płace porównane jedną miarą OECD — ile razy więcej od przeciętnego pracownika zarabia specjalista na etacie (Polska 2,9, Niemcy 3,2, Czechy 2,5, Szwecja 2,2) — zamiast kwot przeliczanych na złote. Usunięty szacunek, że realnie Polska ma ok. 3,4 lekarza na 1000 mieszkańców, a nie 3,9.

  2. SprostowanieDodana Szwecja, zestawienie pięciu systemów i oś jawności płac. Dla Czech zamiast średniej chirurgów-specjalistów (157 443 koron) podana przeciętna płaca lekarza w placówkach publicznych według urzędu ÚZIS (126 109 koron, ok. 22,7 tys. zł), a najwyższy udokumentowany polski kontrakt to 316 079 zł miesięcznie, nie 151 097 zł.

  3. SprostowanieDodany opis systemów ochrony zdrowia w Polsce, Czechach, Niemczech i Austrii: kto płaci i co w płacach lekarzy jest jawne. Poprawione: koszt ustawy podwyżkowej to ok. jedna trzecia budżetu NFZ w 2026 r. (ok. 72 mld zł), a nie 25–30%, a pojedyncze kontrakty sięgają 316 tys. zł miesięcznie, a nie 300–350 tys.

Jak powstał ten tekst. Źródła to publiczne dokumenty, dane i akty prawne — każde z linkiem w przypisach. Narzędzia AI pomagają je opracować: uporządkować, policzyć i zredagować tekst. O tezach decyduje redakcja, która zatwierdza każdą publikację.

Widzisz błąd? Poprawki publikujemy w rejestrze sprostowań z datą i opisem zmiany. Opisujemy mechanizmy, a nie konkretne osoby.

Zgłoś sprostowanie

Stanowisko redakcji

Jawne kwoty, chronione nazwiska.

Postulujemy, by państwo co kwartał publikowało łączne wynagrodzenie każdej osoby pracującej w placówkach z umową z NFZ — zsumowane ze wszystkich miejsc pracy, pod stałym identyfikatorem zamiast imienia i nazwiska.

Poznaj postulatProjekt ustawy

Etap: weryfikacja prawna · wersja 0.3

Popularne