Studia lekarskie: od matury do LEK.

Ten tekst opisuje drogę od matury do specjalizacji: jakie matury liczą się w rekrutacji, ile punktów trzeba mieć, czego uczy się przez sześć lat i jak wygląda nauka anatomii w prosektorium, a po studiach — Lekarski Egzamin Końcowy, staż i specjalizacja. Trudność studiów lekarskich porównujemy z innymi wymagającymi kierunkami — prawem, psychologią, architekturą, matematyką, fizyką i informatyką — na tych samych miarach: progu punktowym, liczbie chętnych na miejsce i odsetku studentów, którzy przechodzą przez pierwszy rok.

Z tych liczb wynika, że na medycynę trudno się dostać przede wszystkim dlatego, że chętnych jest dużo więcej niż miejsc. Wymagany wynik z matur jest podobny jak na prawie czy psychologii, a w trakcie studiów odpada mniej osób niż na wielu innych kierunkach. Medycyna wyróżnia się za to długością: sześć lat i co najmniej 5700 godzin zajęć.

Matura i rekrutacja

Na kierunek lekarski liczy się przede wszystkim rozszerzona biologia i chemia, a na wielu uczelniach także matematyka albo fizyka. Każda uczelnia ma własny wzór. Warszawski Uniwersytet Medyczny sumuje wyniki z biologii, chemii oraz fizyki lub matematyki do 300 punktów, Uniwersytet Jagielloński liczy średnią z tych samych przedmiotów w skali do 100, a Uniwersytet Medyczny w Białymstoku sumuje dwa przedmioty do 200 punktów.¹ Dlatego niżej porównujemy procent maksymalnej liczby punktów, a nie same punkty.

W roku 2026/27 limit miejsc na studiach stacjonarnych po polsku dostało 39 uczelni.² Próg, czyli wynik ostatniej osoby przyjętej, opublikowało czternaście z nich. Pozostałe pokazują wyniki tylko kandydatom, na ich kontach w systemie rekrutacji.

Na większości uczelni próg na lekarskim wynosił w 2026 r. od 75% do 84% maksymalnej liczby punktów

1. UM Lublin 251 z 300 pkt83,7%
2. UJK Kielce 167,29 z 200 pkt · I tura · nowa83,6%
3. GUMed 167 z 200 pkt83,5%
4. UJ CM 81,33 z 100 pkt · I tura81,3%
5. UM Łódź 324 z 400 pkt · ostatni ogłoszony próg81,0%
6. UM Białystok 161 z 200 pkt80,5%
7. Uniwersytet Warszawski 79,83 z 100 pkt · nowa79,8%
8. PUM Szczecin 159 z 200 pkt79,5%
9. ŚUM Katowice 154 z 200 pkt77,0%
10. UKSW 76,5 z 100 pkt · nowa76,5%
11. Politechnika Wrocławska 600,55 z 785 pkt · I tura · nowa76,5%
12. WUM 229 z 300 pkt76,3%
13. ŚUM, filia w Bielsku-Białej 151 z 200 pkt · filia od 2023/2475,5%
14. ANS w Nowym Targu 137 z 200 pkt · ostatnia lista zakwalifikowanych · nowa68,5%
15. AMiSNS w Elblągu 141,4 z 250 pkt · ostatnia lista zakwalifikowanych · nowa56,6%
16. Dla porównania
17. SGH — studia ekonomiczne 336 z 433 pkt · matury i test SGH77,6%

Na uczelniach medycznych i dużych uniwersytetach progi mieściły się między 75,5% a 83,7% maksimum. Niżej wypadły dwie mniejsze uczelnie, które publikują listy z punktami: w Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu ostatnia osoba zakwalifikowana miała 68,5% maksimum, a w Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu — 56,6%.³

Co znaczy 80% z matury? Według skal centylowych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w 2026 r. co najmniej tyle z rozszerzonej biologii miało 6% zdających ten przedmiot, a z rozszerzonej chemii — 10%.⁴ To wynik z górnej części rozkładu, ale liczony wśród wszystkich zdających, a nie wśród kandydatów na medycynę. Takich danych CKE nie publikuje.

Próg nie jest ustalany z góry. To wynik ostatniej osoby, która zmieściła się w limicie miejsc, więc rośnie, gdy chętnych przybywa, a miejsc nie. Dobrze to widać na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 2024–2026 liczba miejsc na lekarskim prawie się nie zmieniła (258, 253, 252), a kandydatów przybyło z 1 085 do 1 779. Próg wzrósł w tym czasie z 73,67 do 81,33 punktu.⁵ Na próg wpływa też trudność matury w danym roku, ale przy stałej liczbie miejsc to liczba chętnych decyduje, jak wysoko trzeba sięgnąć. O tym, kto i na jakiej podstawie ustala liczbę miejsc, piszemy w analizie Cięcie limitów na medycynę i w tekście o reglamentacji dostępu do zawodu.

Stare i nowe uczelnie

Do roku 2014/15 limit przyjęć na kierunek lekarski miało 12 uczelni: dziewięć uniwersytetów medycznych, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika i Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Od 2015/16 limit dostało kolejnych 27 uczelni, z czego 12 w jednym roku 2023/24.⁶ Dalej nazywamy je „nowymi”, a pierwsze dwanaście — „starymi”. Tak samo dzielimy uczelnie w analizie Kto odpada z medycyny, a kto wyjeżdża.

Od roku 2015/16 liczba uczelni z kierunkiem lekarskim wzrosła z 12 do 39

12

12

12

15

16

19

20

21

21

22

24

36

33

36

39

12/1313/1414/1515/1616/1717/1818/1919/2020/2121/2222/2323/2424/2525/2626/27

Nowe uczelnie są zwykle małe. W roku 2026/27 mają od 40 do 375 miejsc, a 14 z 27 — mniej niż 100. Stare mają od 270 do 1 127. Razem nowe uczelnie dostały 3 232 z 10 730 miejsc, czyli 30%, a na studiach stacjonarnych po polsku 2 486 z 7 051, czyli 35%.² Miejsc przybyło też na starych uczelniach: z 5 202 w roku 2012/13 do 7 498 w 2026/27.⁶

Po progach nie widać podziału na stare i nowe uczelnie. Na wykresie progów wyżej nowe są zaznaczone kobaltem. Progi starych uczelni mieściły się w 2026 r. między 75,5% a 83,7% maksimum, a progi czterech nowych, które je publikują (UJK Kielce — 83,6%, Uniwersytet Warszawski — 79,8%, UKSW — 76,5%, Politechnika Wrocławska — 76,5%), w tym samym przedziale. Niżej wypadły tylko dwie małe nowe akademie, które publikują wyłącznie listy zakwalifikowanych.³ Jak nowe uczelnie wypadają w odsiewie i na LEK, piszemy niżej, w części o jakości kształcenia.

Ile kosztują studia

Studia stacjonarne po polsku na uczelniach publicznych są bezpłatne. Płaci się za studia niestacjonarne — w limicie na rok 2026/27 to 1 734 z 10 730 miejsc — za studia na uczelniach niepublicznych, także stacjonarne, i za studia w języku obcym.²⁷

Rok płatnych studiów lekarskich kosztuje od 40 000 do 69 500 zł na uczelni publicznej

1. Uczelnie publiczne · studia niestacjonarne
2. WUM · 417 000 zł za 6 lat według uczelni69 500 zł
3. PUM w Szczecinie63 000 zł
4. ŚUM w Katowicach57 000 zł
5. UM w Łodzi54 000 zł
6. GUMed53 800 zł
7. UM we Wrocławiu53 000 zł
8. UM w Białymstoku · od IV roku więcej53 000 zł
9. Uniwersytet Rzeszowski40 000 zł
10. Uczelnie niepubliczne · studia stacjonarne
11. Uniwersytet AFM w Krakowie · co rok o 800 zł więcej60 000 zł
12. Akademia Śląska · od III roku więcej50 000 zł
13. Uczelnia Medyczna im. M. Skłodowskiej-Curie50 000 zł
14. Akademia WSB · od II roku więcej48 000 zł

Za sześć lat niestacjonarnych studiów na WUM trzeba zapłacić 417 000 zł — tę kwotę podaje sama uczelnia. Uczelnie niepubliczne biorą za pierwszy rok od 48 000 do 60 000 zł, a studia po angielsku kosztują na WUM 18 800 euro rocznie.⁸ Opłata nie może przekraczać kosztów prowadzenia studiów, a w trakcie studiów uczelnia może ją podnosić najwyżej o inflację, łącznie o 30%.⁷

Kto studiuje płatnie po polsku, może od grudnia 2021 r. wziąć kredyt na studia medyczne. Bank przelewa go uczelni, najwyżej 22 000 zł na semestr, czyli do 264 000 zł za całe studia — mniej niż czesne na większości uczelni.⁹ Odsetki w czasie studiów i przez kolejne 12 lat pokrywa budżet państwa. Potem lekarz spłaca kredyt przez 12 lat i płaci połowę oprocentowania. Kredyt umarza się w całości, jeśli przez 10 lat w ciągu 12 lat od studiów lekarz pracuje w Polsce w placówce leczącej za publiczne pieniądze i w tym czasie zostanie specjalistą w jednej z dziedzin priorytetowych.¹⁰ Do końca września 2026 r. bank zawarł 5 807 takich umów na łącznie 1,27 mld zł, a dopłaty do odsetek kosztowały budżet 25,6 mln zł w samym 2025 r.¹¹

Ile państwo wydaje na studenta bezpłatnych studiów, nie wiadomo. Ministerstwo Zdrowia odpowiada, że w subwencji dla uczelni „nie jest możliwe wyodrębnienie środków” przeznaczonych na kierunek lekarski. Jako przybliżenie wskazuje opłatę za studia niestacjonarne, od 44 000 zł do prawie 60 000 zł rocznie¹² — choć WUM i PUM biorą więcej.

Na tle innych trudnych kierunków

Kierunki najprościej porównać na tej samej uczelni, bo wtedy próg znaczy to samo. Uniwersytet Warszawski publikuje dla wszystkich kierunków wynik ostatniej osoby przyjętej w skali do 100 punktów i liczbę kandydatów na miejsce.¹³

Na jedno miejsce na lekarskim na UW przypadały 33 zgłoszenia — siedem razy więcej niż na informatykę. A próg był niższy

KierunekZgłoszenia na jedno miejscePróg, pkt na 100

Informatyka4,691,1

Matematyka4,586,11

Fizyka4,681,04

Psychologia14,680,75

Prawo5,580,1

Kierunek lekarski32,879,83

miejscepozostałe zgłoszenia

Na UJ układ jest podobny. W 2026 r. ostatnia osoba przyjęta na prawo miała 86 punktów, na psychologię na Wydziale Filozoficznym 85,5, na informatykę analityczną 92, a na lekarski 81,33. Na zwykłą informatykę i matematykę wystarczyło 60 i 64 punkty, bo chętnych na miejsce było mniej — 3,96 i 2,52.⁵

Podobnie wypada Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Na studia stacjonarne po polsku przyjmuje jedną listą na całą uczelnię, a kierunek student wybiera pod koniec pierwszego roku. W 2026 r. próg wyniósł tam 336 z 433 punktów, czyli 77,6% maksimum. To wynik z przedziału, w którym mieściły się progi na lekarskim (75,5–83,7%, wykres wyżej).¹⁴ Do wyniku SGH wlicza się jednak cztery matury i własny test uczelni, więc to porównanie przybliżone. Liczby kandydatów na miejsce SGH nie publikuje.

Kierunki liczą punkty z różnych matur, więc te same punkty nie znaczą dokładnie tego samego. Skale CKE pokazują jednak, że 80% z rozszerzenia to podobnie rzadki wynik w przedmiotach, które liczą się na tych kierunkach: w 2026 r. miało go 6% zdających biologię, 8% matematykę, 10% chemię i 14% język polski. Wyjątkiem jest angielski, z którego co najmniej 80% miało 46% zdających.⁴ Język obcy wlicza się do wyniku na części kierunków — na UJ to 30% punktów na prawie, a na UW 10% punktów na lekarskim.¹⁵

Wymagany wynik z matur jest więc na lekarskim podobny jak na prawie czy psychologii na tych samych uczelniach i niższy niż na najbardziej obleganej informatyce. Lekarski wyróżnia się liczbą chętnych.

Kto przechodzi przez pierwszy rok

O samych studiach więcej mówi to, ilu studentów przechodzi dalej. System Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA), prowadzony przez Ośrodek Przetwarzania Informacji dla ministra nauki, śledzi każdy rocznik tą samą metodą na wszystkich kierunkach.¹⁶

Na drugi rok w terminie przechodzi 81,3% studentów lekarskiego — więcej niż na prawie i psychologii

	Długość studiów	Na drugi rok w terminie	Porzucili studia
Kierunek lekarski	6 lat	81,3%	7,4%
Architektura	4 lata	82,3%	8,6%
Psychologia	5 lat	74,8%	9,8%
Prawo	5 lat	73,3%	7,5%
Informatyka	4 lata	62,6%	17,7%
Matematyka	3 lata	42,3%	12,0%
Fizyka	3 lata	34,4%	21,2%

Na lekarskim w terminie przechodzi na drugi rok podobny odsetek studentów jak na architekturze, wyraźnie większy niż na prawie i psychologii i niemal dwa razy większy niż na matematyce. Dla lekarskiego ELA nie podaje jednak, ilu studentów kończy studia w terminie, więc tej miary nie zestawiamy z innymi kierunkami. Z innych danych wiadomo, że w terminie kończy je mniej więcej 80% Polaków, którzy zaczęli medycynę — zob. Kto odpada z medycyny, a kto wyjeżdża. „Porzucenie” w ELA oznacza odejście bez podjęcia innych studiów w Polsce, dlatego te liczby są niższe niż odsiew liczony ze skreśleń.

Najdłuższe studia

Tym, czym lekarski naprawdę się wyróżnia, jest długość. Standard kształcenia lekarza wymaga 12 semestrów, co najmniej 5700 godzin zajęć i 360 punktów ECTS.¹⁷ Jednolite studia architektoniczne, które też mają standard, wymagają 3800 godzin przy tej samej liczbie punktów ECTS.¹⁸ Prawo i psychologia to studia pięcioletnie za 300 punktów ECTS, bez standardu kształcenia.¹⁹ Psychologia dostanie go od 19 lutego 2027 r.²⁰

Sześć lat: przedmioty i egzaminy

Standard dzieli studia na grupy zajęć. Pierwsze lata to nauki podstawowe: anatomia, histologia, biochemia, fizjologia, a potem patologia, mikrobiologia i farmakologia. Od czwartego roku dominują przedmioty kliniczne, prowadzone w szpitalach.²¹ Szósty rok to 900 godzin praktycznego nauczania klinicznego na oddziałach, a do tego dochodzi 600 godzin praktyk wakacyjnych.¹⁷

Sześć lat, 5 760 godzin i 30 egzaminów: plan studiów lekarskich na WUM

Wszystkie przedmiotyTylko egzaminy

Nauki podstawowe

I rok884 godz.
2 egzaminy

AnatomiaHistologiaPierwsza pomocStatystykaHistoria medycynyBiofizykaEtykaJęzyk obcyWFBiologia molekularnaPsychologiaKomunikacjaUzależnieniaBHPDo wyboruPraktyki

II rok870 godz.
5 egzaminów

FizjologiaBiochemiaImmunologiaParazytologiaJęzyk obcyGenetykaKomunikacjaMetodologiaEpidemiologiaDo wyboruPraktyki

Nauki przedkliniczne

III rok874 godz.
5 egzaminów

PatomorfologiaFarmakologiaMikrobiologiaDiagnostyka lab.GenetykaPropedeutyka internyPropedeutyka pediatriiRadiologiaKomunikacjaZdrowie publiczneStomatologiaOnkogenetykaDo wyboruPraktyki

Przedmioty kliniczne

IV rok1 064 godz.
5 egzaminów

Choroby zakaźneDermatologiaLaryngologiaRadiologiaUrologiaChirurgiaInternaPediatriaPsychiatriaMedycyna rodzinnaMedycyna nuklearnaChirurgia dziecięcaOnkologiaImmunologia klinicznaDo wyboruPraktyki

V rok1 168 godz.
6 egzaminów

NeurologiaMedycyna sądowaAnestezjologiaOnkologiaOrtopediaOkulistykaChirurgiaGinekologiaInternaPediatriaFarmakologia klinicznaTransplantologiaNeurochirurgiaRehabilitacjaMedycyna paliatywnaGeriatriaPraktyki

Praktyczne nauczanie kliniczne

VI rok900 godz.
7 egzaminów

Choroby wewnętrznePediatriaChirurgiaGinekologiaPsychiatriaRatunkowaRodzinnaSpecjalność do wyboru

egzaminzaliczeniepraktyki wakacyjne

Najedź na przedmiot albo go dotknij, żeby zobaczyć liczbę godzin i punktów ECTS.

W programie WUM dla osób, które zaczęły studia w 2026 r., jest 30 egzaminów: dwa na pierwszym roku (anatomia i histologia), potem od pięciu do siedmiu rocznie.²¹ Każdy egzamin ma trzy terminy — pierwszy i dwa poprawkowe. Kto nie zda, może w niektórych przypadkach dostać wpis warunkowy na kolejny rok albo powtarzać rok; na WUM ten sam rok można powtarzać tylko raz.²²

Zajęcia przy pacjentach

Zajęcia praktyczne z przedmiotów klinicznych mogą się odbywać „wyłącznie w klinikach i oddziałach szpitalnych”, które ze względu na swój profil i liczbę leczonych pacjentów pozwalają studentom zdobyć wymagane umiejętności. Do tego dochodzą ćwiczenia w centrach symulacji, a na szóstym roku symulacja może zająć od 5% do 15% godzin. Grupa przy pacjencie liczy najwyżej sześć osób.²³

Uczelnia nie musi mieć własnego szpitala. Ustawa o zawodach lekarza pozwala prowadzić praktyczne nauczanie w podmiotach leczniczych, które zawarły z uczelnią umowę, jeśli leczą pacjentów w zakresie programu, zatrudniają lekarzy z odpowiednimi kwalifikacjami i mają potrzebną bazę diagnostyczną. Student pracuje tam pod bezpośrednim nadzorem opiekuna.²⁴ Szpitale prowadzone przez uczelnie medyczne mają w ustawie o działalności leczniczej obowiązek kształcić studentów i udostępniać uczelni oddziały, a inne szpitale mogą to robić na podstawie umowy. Tylko takie szpitale i oddziały mogą używać nazw „klinika”, „kliniczny” i „uniwersytecki”.²⁵ Najwyższa Izba Kontroli, która w 2025 r. skontrolowała dziesięć szpitali klinicznych, oceniła, że zapewniły one właściwe warunki kształcenia studentów.²⁶

Anatomia i prosektorium

Anatomia to pierwszy duży egzamin. Na WUM zajmuje 180 godzin pierwszego roku, na UJ 190, w Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu 160, a w Białymstoku 190.²⁷ Większość tych godzin to ćwiczenia w prosektorium, na preparatach z ludzkich ciał, kościach i modelach. Nazwy struktur zna się po łacinie, a na WUM także po polsku i angielsku.

Egzamin ma zwykle dwie części. W praktycznej student przechodzi od stanowiska do stanowiska i nazywa struktury wskazane szpilką na preparacie. Na WUM to 30 stanowisk po dwie szpilki i minuta na każde, na UJ — 20 preparatów po 40 sekund, a zdaje się po rozpoznaniu co najmniej połowy. Druga część to test ze 100–120 pytań.²⁸ Przez rok dochodzą do tego kolokwia; na UJ jest ich pięć i trzeba z nich zebrać co najmniej połowę punktów, żeby podejść do egzaminu.²⁸

Na egzaminie z anatomii trzeba nazwać po łacinie strukturę, którą wskazuje szpilka

Kości osteologiaSerce i naczynia angiologia

Osteologia · I rok

Kości

ossa

Anatomię zaczyna się od kości. Każdą trzeba znać po łacinie, a na egzaminie praktycznym rozpoznać struktury wskazane szpilką na preparacie.

206

kości w szkielecie dorosłego

160–190

godzin anatomii na I roku

20–30

stanowisk na egzaminie praktycznym

Najedź na kość albo ją kliknij. Kość ramienna i udowa mają szpilki.

Wszystkie kości z rysunku

• Czaszka cranium
• Żuchwa mandibula
• Kręgi szyjne vertebrae cervicales
• Kręgi piersiowe vertebrae thoracicae
• Kręgi lędźwiowe vertebrae lumbales
• Kość krzyżowa os sacrum
• Kość guziczna os coccygis
• Rękojeść mostka manubrium sterni
• Mostek sternum
• Żebra costae
• Obojczyk clavicula
• Łopatka scapula
• Kość ramienna humerus
• Kość promieniowa radius
• Kość łokciowa ulna
• Kości nadgarstka ossa carpi
• Kości śródręcza ossa metacarpi
• Paliczki ręki phalanges manus
• Kości miedniczne ossa coxae
• Kość udowa femur
• Rzepka patella
• Kość piszczelowa tibia
• Kość strzałkowa fibula
• Kości stępu ossa tarsi
• Kości śródstopia ossa metatarsi
• Paliczki stopy phalanges pedis

Preparaty pochodzą najczęściej od osób, które za życia przekazały swoje ciało uczelni. Ustawa o cmentarzach wymaga do tego pisemnego oświadczenia; uczelnie dopuszczają też przekazanie zwłok, których nikt z rodziny nie pochował, na podstawie decyzji starosty.²⁹ Programy dawstwa ciała mają własne regulaminy — UJ, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu i Uniwersytet Warszawski wymagają oświadczenia poświadczonego przez notariusza.³⁰ Po zakończeniu zajęć uczelnie chowają dawców i organizują uroczystości pożegnania; w Uniwersytecie Rzeszowskim w 2025 r. odbyła się trzecia taka uroczystość.³¹

Wirtualny stół, gogle i druk 3D

Od roku akademickiego 2025/26 przepisy wprost dopuszczają naukę anatomii poza prosektorium. Od 5% do 15% godzin ćwiczeń z nauk morfologicznych może się odbywać w warunkach symulowanych: na wirtualnym stole anatomicznym, na preparatach i modelach 3D, planszach i fantomach. Prosektorium zostaje „w wymiarze godzin umożliwiającym osiągnięcie wymaganych efektów uczenia się”.²³

Wirtualne stoły — duże ekrany dotykowe z trójwymiarowym modelem ciała, który można przekrawać warstwa po warstwie — ma już kilkanaście uczelni. Uniwersytet Medyczny w Łodzi kupił dwa za 1,114 mln zł z funduszy unijnych w 2017 r., UM w Białymstoku jeden w 2023 r., a WUM jeden w 2024 r. za 632,5 tys. zł.³² Collegium Medicum UJ od 2022 r. używa na zajęciach z anatomii 10 gogli rozszerzonej rzeczywistości HoloLens 2, w których model ciała wyświetla się w przestrzeni sali.³³ Pomorski Uniwersytet Medyczny otworzył w 2026 r. nowy budynek anatomii z goglami wirtualnej rzeczywistości i wirtualnym stołem — obok 75 stanowisk prosektoryjnych.³⁴ Żadna z uczelni, do których informacji dotarliśmy, nie zastąpiła prosektorium technologią.

Pracownia anatomii, którą PUM otworzył w 2026 r.: gogle VR obok stanowisk prosektoryjnych

YouTube · Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie · 3:27Nowoczesna anatomia na najwyższym poziomie!Odtwórz film. Kliknięcie załaduje odtwarzacz YouTube (Google).

W badaniach nowe metody nie wypadają gorzej od tradycyjnych, a gogle VR i modele z drukarki 3D w większości metaanaliz dawały nawet lepsze wyniki testów. Szczegóły:

• Gogle wirtualnej rzeczywistości (VR) w dwóch metaanalizach badań z losowym przydziałem dawały umiarkowanie lepsze wyniki testów niż metody tradycyjne, ale trzecia nie wykazała istotnej różnicy.³⁵
• Rozszerzona rzeczywistość (AR), czyli model nałożony na widok sali, w metaanalizie 24 badań nie wypadła lepiej od metod tradycyjnych.³⁵
• Modele z drukarki 3D dają najbardziej spójny dodatni wynik, choć badania są małe i bardzo zróżnicowane.³⁶
• Wirtualne stoły nie mają metaanaliz badań z losowym przydziałem. W przeglądzie 22 badań wyniki studentów poprawiły się w 86% z nich, ale uczyć się wyłącznie na stole wolało od 2,4% do 30,2% ankietowanych.³⁷
• Samodzielna sekcja nie dawała lepszych wyników testów niż nauka na gotowych preparatach, modelach czy w programach komputerowych — tak wyszło w przeglądzie 27 badań z udziałem 7731 osób. Badania sprawdzały jednak wiedzę krótko po zajęciach.³⁸

Nowe metody mają też koszty uboczne. W ankiecie wśród 84 studentów Collegium Medicum UJ 71% zgłosiło dolegliwości przypominające chorobę lokomocyjną przy goglach VR.³⁹

AnalizaSztuczna inteligencja w medycynie: stan na 2026Co AI potrafi już dziś w diagnozowaniu, radiologii i chirurgii, jak wypada w niezależnych badaniach i dlaczego hamulcem jest certyfikacja.Czytaj analizę

Sam wymóg prosektorium nie pochodzi z ustawy ani od samorządu lekarskiego, tylko z rozporządzenia ministra nauki o standardzie kształcenia. Infrastruktura uczelni ma obejmować „w szczególności prosektorium i pracownię mikroskopową”, a zajęcia mogą się odbywać także w podmiotach leczniczych, z którymi uczelnia ma umowę.¹⁷ Przepisy nie określają jednak, czym jest prosektorium — na przykład czy wystarczy pracownia z gotowymi preparatami z ludzkich ciał, w której studenci sami nie przeprowadzają sekcji.

Spór o prosektoria dotyczy przede wszystkim nowych kierunków lekarskich. Porozumienie Rezydentów OZZL w 2023 r. podało, że 17 jednostek prowadzi kierunek lekarski bez własnego prosektorium. To dane organizacji, bez listy uczelni i opisu metody, więc nie da się ich sprawdzić.⁴⁰

Więcej studentów a jakość kształcenia

Samorząd lekarski od 2023 r. ostrzega, że szybki przyrost studentów i nowych kierunków obniży poziom kształcenia. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej pisało w 2025 r., że zapewnienie właściwej jakości „wymaga posiadania wykwalifikowanej i doświadczonej kadry dydaktycznej oraz dostępu do bazy klinicznej”.⁴¹ To te same warunki, które wymienia standard kształcenia: prosektorium, zajęcia przy pacjentach w klinikach i małe grupy. Spór dotyczy więc tego, czy uczelnie, które przyjmują coraz więcej studentów, te warunki spełniają.

Kierunek lekarski może uruchomić uczelnia akademicka z wysoką kategorią naukową w naukach medycznych albo uczelnia, która prowadzi już studia przygotowujące do zawodu medycznego, np. pielęgniarstwo, i ma kategorię naukową w naukach medycznych lub o zdrowiu albo zatrudnia co najmniej 12 nauczycieli akademickich z tych dziedzin. Pozwolenie wydaje minister nauki po zasięgnięciu opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej (PKA) i ministra zdrowia, ale te opinie go nie wiążą.⁴² W latach 2022–2023 dziesięć uczelni dostało pozwolenie mimo negatywnej opinii PKA.⁴³

Gdy w 2024 r. PKA na wniosek ministra oceniła osiem z tych kierunków, pięć dostało ocenę negatywną. Ministerstwo nie cofnęło im pozwoleń, ale nie przyznało limitu przyjęć na kolejny rok. Rok później trzy z tych pięciu uczelni oceniono pozytywnie, a dwie — akademie nauk stosowanych w Nowym Sączu i w Nowym Targu — znów negatywnie.⁴³ Wcześniej Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że braki kadrowe dotyczyły „przede wszystkim nowo utworzonych kierunków w uczelniach, które nie miały doświadczenia w kształceniu kadr medycznych”. Ministerstwo Zdrowia nie badało też, jak przekraczanie limitów przyjęć wpływa na jakość kształcenia.⁴⁴

Czy przybywa słabszych lekarzy, nie wiadomo, bo kierunki otwarte w 2023 r. wypuszczą pierwszych absolwentów najwcześniej w 2029 r. Wyniki uczelni, które już mają absolwentów, nie układają się jednak według podziału na „stare” i „nowe”. W wiosennej sesji LEK w 2026 r. najwyższą średnią wśród zdających po raz pierwszy mieli absolwenci Uniwersytetu Opolskiego i Uczelni Łazarskiego, czyli dwóch nowych uczelni. Najniższą miała Akademia Śląska, też nowa, a poniżej średniej wypadły również uniwersytety medyczne w Warszawie, Lublinie i Gdańsku.⁴⁵

W 2026 r. najwyższy i najniższy wynik LEK mieli absolwenci nowych uczelni

średnia wszystkich zdających 152,6

1. Uniwersytet Opolski · 141 zdających · nowa165,4
2. Uczelnia Łazarskiego · 59 zdających · nowa161,0
3. CM UMK (Bydgoszcz) · 137 zdających160,4
4. UM we Wrocławiu · 344 zdających160,0
5. UM w Poznaniu · 277 zdających159,6
6. CM UJ (Kraków) · 256 zdających159,3
7. ŚUM w Katowicach · 616 zdających157,7
8. UM w Łodzi · 350 zdających156,9
9. UKSW · 107 zdających · nowa156,7
10. UM w Białymstoku · 197 zdających154,7
11. Uniwersytet Rzeszowski · 93 zdających · nowa154,2
12. Krakowska Akademia AFM · 33 zdających · nowa154,1
13. PUM w Szczecinie · 142 zdających152,7
14. UJK w Kielcach · 108 zdających · nowa151,8
15. WUM · 315 zdających151,0
16. Uniwersytet Zielonogórski · 100 zdających · nowa150,0
17. UM w Lublinie · 47 zdających149,9
18. Uczelnia Medyczna im. M. Skłodowskiej-Curie · 11 zdających · nowa149,6
19. GUMed (Gdańsk) · 275 zdających147,0
20. UWM w Olsztynie · 20 zdających146,6
21. Akademia Śląska · 59 zdających · nowa138,9

Odsiew według uczelni pokazuje tylko ankieta Naczelnej Izby Lekarskiej za rok 2023/24. Uczelnie same podały w niej, jaki odsetek studentów nie dostał promocji na kolejny rok, a NIL nie zdefiniował, co to znaczy. Na pierwszym roku wyniki rozciągają się od 0 do 24%. Mediana wynosi 10% wśród ośmiu uczelni „starych” i 10,5% wśród dziesięciu „nowych” według podziału NIL, a po pominięciu dwóch nowych z wynikiem zerowym, które mogły jeszcze nie zamknąć pierwszego rocznika — 14%.⁴⁶ Wyniki każdej uczelni i porównanie LEK z sześciu sesji pokazujemy w analizie Kto odpada z medycyny, a kto wyjeżdża.

LEK to test wiedzy, a nie umiejętności przy łóżku chorego. Tych nikt publicznie nie porównuje między uczelniami. PKA odpowiada na krytykę samorządu, że tezy o ogólnym obniżeniu jakości są „zbyt ogólne, subiektywne i krzywdzące” wobec uczelni z pozytywnymi ocenami. Przypomina też, że jej procedury dla kierunków medycznych zatwierdziła w 2025 r. Światowa Federacja Edukacji Medycznej (WFME), a sama PKA nie decyduje ani o tworzeniu kierunków, ani o limitach przyjęć.⁴⁷

Jakie są narzędzia

Część narzędzi już istnieje. Nowy kierunek lekarski PKA ocenia po pierwszym, trzecim i szóstym roku, a uczelnia z oceną negatywną może nie dostać limitu przyjęć albo stracić pozwolenie.⁴³ Ministerstwo nauki zapowiedziało też zmianę ustawy: o kierunek lekarski mogłyby się starać tylko uczelnie akademickie z wysoką kategorią naukową (A+, A albo B+) w naukach medycznych lub naukach o zdrowiu. Zmiany dotąd nie uchwalono: tekst jednolity ustawy z września 2026 r. wciąż przewiduje obie drogi do kierunku lekarskiego.⁴³⁴² Naczelna Rada Lekarska proponuje więcej: wiążącą opinię PKA, wygaszenie kierunków bez pozytywnej oceny, ponowną ocenę wszystkich kierunków otwartych od 2017 r. i nadzór jednego ministerstwa zamiast dwóch.⁴⁸

Po studiach: LEK i staż

Po szóstym roku absolwent zdaje Lekarski Egzamin Końcowy: 200 pytań testowych, a zdaje się po uzyskaniu 56% poprawnych odpowiedzi.⁴⁹ Jesienią 2025 r. zdało 98,3% podchodzących — więcej niż egzaminy kończące drogę do innych zawodów zaufania publicznego.⁵⁰

Jesienią 2025 r. LEK zdało 98,3% podchodzących — więcej niż egzaminy adwokacki, radcowski, na architekta i inżyniera budownictwa

1. Egzamin lekarski (LEK) CEM · jesień 202598,3%
2. Egzamin radcowski MS · kwiecień 202583,2%
3. Egzamin adwokacki MS · kwiecień 202582,3%
4. Inżynier budownictwa PIIB · 202572,6%
5. Architekt IARP · 202560,7%
6. Prawo jazdy kat. B praktyczny · II półr. 202535,0%
7. Doradca podatkowy MF w Sejmie · 8.10.2025 · szacunek25,0%

W sesji jesiennej 2026 r. w pierwszym podejściu zdało 87,1%. CEM nie podaje przyczyny spadku. Egzamin z poprzednich lat można rozwiązać na naszej stronie: egzamin LEK online.

Staż podyplomowy

Dyplom nie daje jeszcze pełnego prawa wykonywania zawodu. Absolwent dostaje je najpierw tylko na czas stażu podyplomowego.⁵¹ Staż lekarza trwa 13 miesięcy. Część stała obejmuje choroby wewnętrzne (11 tygodni), pediatrię i chirurgię (po 8), medycynę rodzinną (6), medycynę ratunkową (3) i intensywną terapię (2), a przez 10 tygodni stażysta uczy się w dziedzinie, którą sam wybierze.⁵²

Na staż kieruje okręgowa rada lekarska. Kto miał wyższą średnią ocen z egzaminów na studiach, ten jest kierowany jako pierwszy do wybranego szpitala, a organizację i finansowanie stażu prowadzi marszałek województwa.⁵³ Od 1 lipca 2026 r. wynagrodzenie zasadnicze stażysty wynosi 8 458,38 zł brutto miesięcznie.⁵⁴ Stażysta leczy pod nadzorem doświadczonego lekarza; może m.in. wystawiać recepty i stwierdzać zgon, ale tylko w ramach stażu. Pełne prawo wykonywania zawodu dostaje dopiero po stażu i po zdaniu LEK.⁵³⁵¹ Ilu przyjętych na studia dochodzi w ten sposób do prawa wykonywania zawodu, liczymy krok po kroku w analizie Kto odpada z medycyny, a kto wyjeżdża. To ok. 55% miejsc w limicie przyjęć, ale większość różnicy to miejsca dla cudzoziemców i na studiach w języku obcym, a nie odsiew.

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt ustawy, który skraca staż do sześciu miesięcy. W wykazie prac rządu jego przyjęcie zaplanowano na IV kwartał 2026 r.⁵⁵ Naczelna Rada Lekarska się temu sprzeciwia: wejście do zawodu bez stażu jest według niej „po prostu niebezpieczne tak dla pacjentów, jak i dla samego lekarza”.⁵⁶ Na razie to projekt, a nie obowiązujące prawo.

Specjalizacja

Po stażu i LEK lekarz może samodzielnie wykonywać zawód. Żeby zostać na przykład chirurgiem, pediatrą albo lekarzem rodzinnym, musi jeszcze odbyć szkolenie specjalizacyjne i zdać Państwowy Egzamin Specjalizacyjny.⁵⁷ Rozporządzenie ministra zdrowia wymienia 77 specjalizacji lekarskich. Zaraz po stażu można zacząć 69 z nich, a pozostałe osiem, np. transplantologię kliniczną albo urologię dziecięcą, dopiero po uzyskaniu innej specjalizacji.⁵⁸ Jak wygląda samo szkolenie — nabór, program, dyżury, nadzór i egzamin — opisujemy w analizie Specjalizacja lekarska.

Szkolenie trwa od czterech do sześciu lat. Cztery lata to m.in. medycyna rodzinna i okulistyka, pięć — choroby wewnętrzne, pediatria i psychiatria, a sześć — chirurgia ogólna, anestezjologia i intensywna terapia oraz neurochirurgia.⁵⁸⁵⁹ Część specjalizacji zaczyna się od wspólnego modułu podstawowego: kardiologia to dwa lata chorób wewnętrznych i trzy lata kardiologii. Po module podstawowym można przejść do pokrewnej dziedziny bez zaczynania od nowa, jeśli zakwalifikuje się w kolejnym naborze. Szkolenie wydłuża się o nieobecności, np. chorobę albo urlop macierzyński.⁵⁷

Od przyjęcia na studia do tytułu specjalisty mija więc od 11 do 13 lat, nie licząc przerw i czekania na miejsce. Co to oznacza dla liczby specjalistów w kolejnych latach, opisujemy w analizie Dlaczego brakuje lekarzy.

Rezydentura i miejsca pozarezydenckie

Miejsca specjalizacyjne są dwojakie. Rezydentury przyznaje i finansuje z budżetu państwa minister zdrowia. Rezydent ma umowę o pracę z placówką, w której się szkoli.⁵⁷ Od 1 lipca 2026 r. jego wynagrodzenie zasadnicze wynosi 10 595,24 zł brutto miesięcznie, a w jednej z 23 dziedzin priorytetowych, np. pediatrii albo medycynie ratunkowej, 11 654,76 zł. Po dwóch latach rośnie do 10 913,10 i 12 714,29 zł.⁶⁰ Rezydent może też dobrowolnie zobowiązać się, że po specjalizacji przepracuje w Polsce dwa lata z pięciu w placówce, która leczy za publiczne pieniądze. Dostaje za to 600 albo 700 zł miesięcznie więcej, a jeśli zobowiązania nie dotrzyma, zwraca do 75% tych dopłat.⁵⁷

Miejsca pozarezydenckie to pozostałe wolne miejsca w placówkach uprawnionych do szkolenia. Lekarz szkoli się wtedy na przykład na umowie o pracę albo umowie cywilnoprawnej z taką placówką, na płatnym urlopie szkoleniowym u swojego pracodawcy albo za stypendium placówki. Pensji z puli ministra zdrowia wtedy nie dostaje.⁵⁷

Na specjalizację nie ma egzaminu wstępnego. Wniosek składa się przez internetowy System Monitorowania Kształcenia dwa razy w roku: w lutym i we wrześniu. Można w nim wskazać do 15 wariantów, czyli połączeń dziedziny, województwa i trybu.⁵⁷ Gdy chętnych jest więcej niż miejsc, kolejność ustala ranking. Na rezydenturę liczy się w nim przede wszystkim wynik LEK, do 200 punktów, a za doktorat i publikacje można dostać najwyżej 10 punktów więcej. Przy remisie decyduje średnia ocen ze studiów.⁵⁷⁵⁸ Dlatego część lekarzy podchodzi do LEK jeszcze raz, choć już go zdała.

Na jesienny nabór 2026 r. wykaz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) przewiduje 6 530 miejsc rezydenckich i 7 752 pozarezydenckie. Najwięcej rezydentur jest w chorobach wewnętrznych (774) i medycynie rodzinnej (749).⁶¹ Wyników tego naboru jeszcze nie ma. Wiosną 2026 r. przyjęcie miejsca potwierdziło 2 868 lekarzy i lekarzy dentystów, a puste zostało 52% miejsc rezydenckich i 89% pozarezydenckich.⁶² Miejsc jest więc w sumie więcej niż chętnych, ale nie w każdej dziedzinie. Liczbę miejsc i chętnych w poszczególnych dziedzinach pokazujemy w zestawieniu według specjalizacji.

Egzamin specjalizacyjny

Szkolenie kończy Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES). Dwa razy w roku organizuje go Centrum Egzaminów Medycznych. Składa się z testu ze 120 pytań, zdanego od 60% punktów, i z egzaminu ustnego. Kto ma z testu co najmniej 75%, jest z części ustnej zwolniony.⁵⁷ Test PES zdaje mniejsza część podchodzących niż LEK: w 2025 r. 80,3% podejść, a wśród zdających po raz pierwszy 89,5%.⁶³ LEK w pierwszym podejściu zdało jesienią 2025 r. 96,0%.⁵⁰

Następny etapSpecjalizacja lekarska: od stażu do tytułu specjalistyNabór, program z kursami i zabiegami, dyżury, rezydentura, praca poza nią i egzamin specjalizacyjny.Czytaj analizę

Przypisy 63ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy

1. Wzory rekrutacji na rok 2026/27: WUM, załącznik nr 9 do warunków rekrutacji; UJ, uchwała nr 58/VI/2025 Senatu UJ, załącznik nr 1; UMB, uchwała rekrutacyjna 2026/27. ↩

2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 28 sierpnia 2026 r. w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym, Dz.U. 2026 poz. 1167, załącznik nr 1, kolumna „studia stacjonarne w języku polskim”. ↩ ↩² ↩³

3. Progi 2026/27: UM Lublin (lista osób przyjętych z 6.10.2026), UJK, GUMed (lista przyjętych z 14.10.2026), UJ, UM w Łodzi, UMB, UW, PUM, ŚUM, UKSW, Politechnika Wrocławska, WUM; ANS w Nowym Targu i AMiSNS w Elblągu — listy zakwalifikowanych na stronach rekrutacji uczelni. Procent maksimum — obliczenia własne. ↩ ↩²

4. Centralna Komisja Egzaminacyjna, Wstępne informacje o wynikach egzaminu maturalnego 2026 — centyle, 8.07.2026, poziom rozszerzony. „Co najmniej 80%” = 100 minus centyl wyniku o jeden punkt niższego — obliczenia własne. ↩ ↩²

5. Uniwersytet Jagielloński, Rekrutacja na studia pierwszego stopnia i jednolite studia magisterskie — zestawienie statystyczne, 5.10.2026, kolumny „realny próg punktowy” (I tura) i „liczba osób na miejsce”. ↩ ↩²

6. Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny na lata 2012/13–2026/27, zał. nr 1, w wersji końcowej (z nowelizacjami z tego samego naboru), m.in. Dz.U. 2014 poz. 1125 (2014/15), Dz.U. 2015 poz. 1119 (2015/16), Dz.U. 2023 poz. 1322 i poz. 2027 (2023/24), Dz.U. 2026 poz. 1167 (2026/27); wykaz wszystkich aktów z linkami — w tabeli w analizie English Division. Liczba uczelni z limitem większym od zera i sumy miejsc — obliczenia własne. ↩ ↩²

7. Ustawa z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1362, art. 79 ust. 1 (za co uczelnia publiczna pobiera opłaty) i art. 80 ust. 1 i 3 (opłata nie wyższa niż koszty; podwyżki raz w roku najwyżej o wskaźnik cen, łącznie o 30%). ↩ ↩²

8. Czesne za rok 2026/27: WUM, zarządzenie nr 96/2026 Rektora, zał. nr 3 (69 500 zł, „za cały tok studiów” 417 000 zł) i zarządzenie nr 58/2026 (studia po angielsku); UM we Wrocławiu, zarządzenie nr 57/XVI R/2026, zał. nr 1; UM w Białymstoku, tabela opłat do zarządzenia nr 34/2026; UM w Łodzi, opłaty za studia; GUMed, zarządzenie nr 41/2026; ŚUM, opłaty za studia; PUM, opłaty za studia (zarządzenie nr 89/2026); Uniwersytet Rzeszowski, zarządzenie nr 97/2026, zał. nr 3; Uczelnia Medyczna im. M. Skłodowskiej-Curie, zarządzenie nr 5/2026; Uniwersytet AFM, cennik studiów; Akademia Śląska, opłaty; Akademia WSB, kierunek lekarski. Opłaty za semestr przeliczone na rok — obliczenie własne. ↩

9. Minister Zdrowia, obwieszczenie z 24 kwietnia 2026 r. w sprawie maksymalnej wysokości kredytu na studia medyczne, M.P. 2026 poz. 424 — 22 000 zł na semestr; za 12 semestrów 264 000 zł (obliczenie własne). Kredyt wprowadziła ustawa z 17 listopada 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2232), w życie od 18 grudnia 2021 r. ↩

10. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1362, art. 103a ust. 1 i 12 (kto i na jak długo), art. 103b ust. 1 (wypłata na rachunek uczelni), art. 103c ust. 1, 3–6 (spłata po 12 latach, przez 12 lat, połowa oprocentowania), art. 103d ust. 1 (umorzenie w całości) i art. 422a ust. 2 (odsetki z Funduszu Kredytowania Studiów Medycznych); dziedziny priorytetowe — tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 791. ↩

11. Bank Gospodarstwa Krajowego, Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych, sprawozdanie z realizacji planu finansowego według stanu na 30 września 2026 r. (umowy narastająco: 5 807 na 1 268 835,73 tys. zł) i według stanu na 31 grudnia 2025 r. (dopłaty do odsetek w 2025 r.: 25 635,27 tys. zł). ↩

12. Ministerstwo Zdrowia, odpowiedź na interpelację nr 18621, 11.08.2026. ↩

13. Uniwersytet Warszawski, Punkty ostatniej osoby przyjętej 2026/27 i Liczba kandydatów na jedno miejsce 2026/27. ↩

14. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie: archiwalne progi punktowe na studia licencjackie (obywatele polscy, studia stacjonarne, 2026 r. — 336 pkt, w pierwszym rankingu 340 pkt), przeliczanie punktów z matury (do 333 pkt), test SGH (do 100 pkt), rekrutacja krok po kroku (pierwszy rok ogólnoekonomiczny) i limity przyjęć 2026/27 (970 miejsc). Procent maksimum — obliczenie własne. ↩

15. UJ, uchwała nr 58/VI/2025 Senatu UJ, załącznik nr 1 (prawo); UW, załącznik nr 1 do uchwały rekrutacyjnej 2026/27 (kierunek lekarski). ↩

16. Ekonomiczne Losy Absolwentów, dane źródłowe — Studenci, kierunek studiów (plik students-major-data.csv, odczyt 27.10.2026), wskaźniki P_TERM_2 i P_PROC_DROPOUT; średnie ważone liczbą studentów — obliczenia własne. ↩

17. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza (…), tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 755, załącznik nr 1, ust. 1.3–1.5; godziny grup zajęć i praktyk oraz infrastruktura (ust. 6.1) w brzmieniu z Dz.U. 2023 poz. 2152. ↩ ↩² ↩³

18. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 18 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu architekta, Dz.U. 2019 poz. 1359, część o jednolitych studiach magisterskich, ust. 1.1–1.3. ↩

19. UJ, program studiów na kierunku prawo; UW, uchwała nr 77 Senatu UW (psychologia). ↩

20. Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, Dz.U. 2026 poz. 187, art. 145 (psycholog dopisany do art. 68 ustawy o szkolnictwie wyższym) i art. 161 pkt 2 (wejście w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia, które nastąpiło 18.02.2026). ↩

21. WUM, program studiów dla cyklu kształcenia rozpoczynającego się w roku 2026/2027, tabele lat I–VI, kolumna „forma zaliczenia” — liczenie własne. ↩ ↩²

22. WUM, Regulamin studiów, załącznik do uchwały nr 23/2026 Senatu, § 28–29 i przepisy o wpisie warunkowym i powtarzaniu roku. ↩

23. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 sierpnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów kształcenia (…), Dz.U. 2025 poz. 1133, § 1, zmiany w załączniku nr 1: ust. 4.4 (grupy) i ust. 6.5 (zajęcia w warunkach symulowanych). ↩ ↩²

24. Ustawa z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37, art. 5 ust. 9–13. ↩

25. Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 156, art. 89 ust. 1–6. ↩

26. Najwyższa Izba Kontroli, NIK o funkcjonowaniu szpitali klinicznych, 25.06.2026; informacja o wynikach kontroli P/25/041. ↩

27. WUM, Przewodnik dydaktyczny dla studentów I roku 2026/2027; UJ CM, sylabus kierunku lekarskiego 2025/26; UMW, wykaz przedmiotów 2025/2026; UMB, plan studiów na cykl 2025–2031. ↩

28. WUM, Przewodnik dydaktyczny dla studentów I roku 2026/2027 (regulamin zajęć z anatomii); UJ CM, harmonogram i kryteria zaliczenia anatomii 2026/27. ↩ ↩²

29. Ustawa z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1590, art. 10 ust. 2 i 6. ↩

30. UJ CM, Program Świadomej Donacji; UMW, zarządzenie nr 84/XVI R/2021, załącznik nr 1; UW, zarządzenie nr 90 Rektora UW z 9.09.2024. ↩

31. Uniwersytet Rzeszowski, They donated their bodies to science, 30.10.2025. ↩

32. Ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym UE: UM w Łodzi, 424718-2017 i 25316-2018; UMB, 767919-2023 i komunikat uczelni; WUM, 702212-2024 i opis projektu. ↩

33. Collegium Medicum UJ, projekt MRAME, HoloAnatomy and mixed reality in the Jagiellonian University, 2.11.2022. ↩

34. Pomorski Uniwersytet Medyczny, Nowoczesna anatomia na PUM dzięki środkom z KPO, 7.05.2026. ↩

35. D. Salimi, M. Asgari i in., Efficacy of virtual reality and augmented reality in anatomy education: A systematic review and meta-analysis, Anatomical Sciences Education 2024, 17(9); P. García-Robles, I. Cortés-Pérez i in., Immersive virtual reality and augmented reality in anatomy education: A systematic review and meta-analysis, Anatomical Sciences Education 2024, 17(3); C. Moro, J. Birt i in., Virtual and Augmented Reality Enhancements to Medical and Science Student Physiology and Anatomy Test Performance: A Systematic Review and Meta-Analysis, Anatomical Sciences Education 2021, 14(3). ↩ ↩²

36. S. Asghar, N. Naaz i in., Effectiveness of 3D-printed models prepared from radiological data for anatomy education: A meta-analysis and trial sequential analysis of 22 randomized, controlled, crossover trials, Journal of Education and Health Promotion 2022, 11:353; G. Chytas, G. Noussios i in., The effectiveness of three-dimensional printing in undergraduate and postgraduate anatomy education: A review of reviews, Morphologie 2024, 108(361). ↩

37. T. Telecan, R. Capraș i in., Dissection in the 21st century: virtual tables versus traditional methods and their influence on medical students’ perception – a systematic review, BMC Medical Education 2025, 25:1332. ↩

38. A. Wilson, C. Miller i in., A meta-analysis of anatomy laboratory pedagogies, Clinical Anatomy 2018, 31(1). ↩

39. M. Walecki, K. Dąbrowa i in., From traditional to immersive: The impact of 3D technologies on medical student learning, Bio-Algorithms and Med-Systems 2024, 20(1). To ankieta, a nie test wiedzy. ↩

40. Porozumienie Rezydentów OZZL, stanowisko w sprawie nauczania anatomii na kierunkach lekarskich bez odpowiedniego zaplecza, 13.11.2023 (stan na 1.08.2023). ↩

41. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, stanowisko nr 54/25/P-IX z 26 czerwca 2025 r. w sprawie limitów przyjęć. ↩

42. Ustawa z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1362, art. 53 ust. 3 i 6 oraz art. 54 ust. 2. ↩ ↩²

43. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, odpowiedź na interpelację nr 12246, 13.10.2025, odpowiedzi na pytania 1–3. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

44. Najwyższa Izba Kontroli, Zasoby kadry medycznej w systemie ochrony zdrowia, P/22/047, informacja o wynikach kontroli, czerwiec 2023. ↩

45. Centrum Egzaminów Medycznych, zbiorcze wyniki Lekarskiego Egzaminu Końcowego, sesja wiosenna 2026 r., tabela „lekarze zdający po raz pierwszy” (odczyt 27.10.2026). ↩

46. Naczelna Izba Lekarska, Komisja Kształcenia Medycznego, Raport z badania „Barometr 25” za rok akademicki 2023/24, s. 95 — odsetek studentów bez promocji według uczelni i roku studiów; s. 6–9 — uczelnie uczestniczące i podział na „stare” i „nowe”; mediany — obliczenia własne. ↩

47. Polska Komisja Akredytacyjna, oświadczenie z 17 czerwca 2026 r. w odpowiedzi na stanowisko Prezydium NRL nr 40/26/P-IX. ↩

48. Naczelna Rada Lekarska, stanowisko nr 7/23/IX z 15 grudnia 2023 r.. ↩

49. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37, art. 14d ust. 2 i art. 14e ust. 4. ↩

50. Centrum Egzaminów Medycznych, wyniki Lekarskiego Egzaminu Końcowego — sesje jesienne 2025 i 2026. ↩ ↩²

51. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37, art. 5 ust. 3, 4 i 7. ↩ ↩²

52. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 lutego 2023 r. w sprawie stażu podyplomowego lekarza i lekarza dentysty, Dz.U. 2023 poz. 377, § 3 i załącznik nr 1. ↩

53. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37, art. 15b, art. 15d ust. 1 i 3, art. 15i ust. 1. ↩ ↩²

54. Minister Zdrowia, obwieszczenie z 22 kwietnia 2026 r. w sprawie wysokości zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego lekarza stażysty, pkt 2; kwota to 95% przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. (8903,56 zł, M.P. 2026 poz. 192) — współczynnik 0,95 dla stażysty z załącznika do ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 2139, lp. 4. ↩

55. Wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów, projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (UD384), odczyt 27.10.2026. ↩

56. Naczelna Rada Lekarska, stanowisko nr 3/26/X z 12 czerwca 2026 r., pkt 1. ↩

57. Ustawa z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37: art. 16 ust. 1–3 (tytuł specjalisty, moduły, zmiana dziedziny po module podstawowym), art. 16c ust. 1, 1a, 1d, 8, 10, 10a i 11 (wniosek w SMK, terminy, warianty, ranking), art. 16h ust. 1 i 2 (tryb rezydencki i pozarezydencki), art. 16j ust. 1, 2b i 2l (finansowanie rezydentury, dobrowolne zobowiązanie i kara), art. 16l ust. 1 (przedłużenie szkolenia), art. 16rc ust. 1, 2 i 10 oraz art. 16s ust. 3–4 (PES). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸

58. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 4 maja 2023 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów, Dz.U. 2023 poz. 975: załącznik nr 1 (wykaz 77 specjalizacji lekarskich), nr 5 (minimalny czas szkolenia i specjalizacje, które trzeba mieć wcześniej) i nr 7 § 1 (punkty w postępowaniu kwalifikacyjnym); liczenie własne. ↩ ↩² ↩³

59. CMKP, modułowe programy specjalizacji lekarskich, programy dla lekarzy bez specjalizacji, np. medycyna rodzinna, choroby wewnętrzne, anestezjologia i intensywna terapia, chirurgia ogólna. ↩

60. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 25 czerwca 2026 r. w sprawie wysokości zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego lekarzy i lekarzy dentystów odbywających specjalizacje w ramach rezydentury, Dz.U. 2026 poz. 856, § 1 i 2; dziedziny priorytetowe — rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie określenia priorytetowych dziedzin medycyny, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 791. ↩

61. CMKP, liczba miejsc na postępowanie kwalifikacyjne jesień 2026, 27.08.2026 — miejsca według województw i dziedzin, razem z lekarsko-dentystycznymi; wśród rezydenckich 69 doktoranckich. Sumy dla kraju — obliczenia własne. ↩

62. CMKP, ostateczne wyniki rekrutacji na specjalizacje w sesji wiosna 2026, 14.04.2026 — 4 039 miejsc rezydenckich i 8 221 pozarezydenckich, 2 868 potwierdzeń (1 927 i 941); odsetki pustych miejsc — obliczenia własne. ↩

63. Centrum Egzaminów Medycznych, wyniki części testowej PES — listy wyników sesji wiosna i jesień 2025 we wszystkich dziedzinach (jeden numer kodowy = jedno podejście) i statystyki „przystępujący po raz pierwszy” dołączone do list; odsetki — obliczenia własne. CEM nie publikuje wyników części ustnej. ↩