Aktualizacja Nowe: przeglądarka monitoringu płac — 1 358 placówek

EN

Dane

Budżet NFZ i kolejki rok po roku.

Koszty w planie finansowym NFZ wzrosły od 2015 r. ponad trzykrotnie, a po odliczeniu inflacji mniej więcej dwukrotnie. Średni czas oczekiwania na świadczenie wydłużył się w tym czasie o ok. 43%. Na 2026 r. Fundusz planuje 227,4 mld zł kosztów i 33,6 mld zł dotacji z budżetu państwa.

Aktualizacja
Opracowanie
Redakcja
Czas czytania
10 min

„Budżet NFZ” to w praktyce plan finansowy Funduszu, a ten ma w ciągu roku kilka wersji: projekt, plan zatwierdzony przed początkiem roku, kolejne zmiany i plan ostateczny. Po roku dochodzi jeszcze sprawozdanie z wykonania. Każda wersja daje inną kwotę, dlatego zestawienia z różnych źródeł łatwo się rozjeżdżają. Tutaj każdy rok liczymy tak samo, a pozostałe wielkości pokazujemy obok, w osobnych kolumnach.

Jedna seria, jedna definicja

Główna liczba to koszty ogółem w ostatecznym planie finansowym NFZ, czyli kwota, którą Fundusz mógł wydać w danym roku po wszystkich zmianach planu. Plany publikuje Biuletyn Informacji Publicznej NFZ.1 Rok 2026 jeszcze trwa, więc pokazujemy plan aktualny, po zmianie z 5 października 2026 r. (zarządzenie Prezesa NFZ nr 107/2026/DEF).2 Ta kwota może się jeszcze zmienić.

Od 2015 do 2025 r. koszty w planie NFZ wzrosły ponad trzykrotnie: z 71,5 do 220,2 mld zł.

Wykres liniowy. Koszty ogółem w ostatecznym planie finansowym NFZ, mld zł: 2015 — 71,5; 2016 — 75,1; 2017 — 81,4; 2018 — 85,8; 2019 — 95,4; 2020 — 109,1; 2021 — 135,1; 2022 — 138,7; 2023 — 167,6; 2024 — 193,5; 2025 — 220,2. Linia przerywana: 2026 — plan w toku po zmianie z 5.10.2026, 227,4 mld zł; 2027 — projekt planu z lipca 2026 r., 237,3 mld zł.

Koszty ogółem w ostatecznym planie finansowym NFZ; kropka to jeden rok. Linia przerywana: 2026 — plan w toku po zmianie z 5.10.2026 (227,4 mld zł); 2027 — projekt planu przedstawiony sejmowej Komisji Zdrowia 2.07.2026 (237,3 mld zł), a nie prognoza wykonania.Źródło: NFZ, plany finansowe (BIP)

Do skoku w 2021 r., o 23,8%, przyczyniły się pieniądze z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, który działał poza budżetem państwa. Według NIK od 2020 r. do połowy 2022 r. Minister Zdrowia wydał z niego 40,8 mld zł na zadania NFZ i refundację składek zdrowotnych.3 Plan NFZ nie ma na te pieniądze osobnej pozycji. Z jego układu wynika, że mieszczą się w pozostałych przychodach, które wzrosły z 12,4 mld zł w 2020 r. do 28,2 mld zł w 2021 r., a w 2022 r. spadły do 7,8 mld zł. Koszty w planie urosły wtedy już tylko o 2,6%.14 Więcej o Funduszu piszemy w analizie COVID-19: miliardy bez jawnego rozliczenia.

Obok kosztów podajemy przychody z tego samego planu i wykonanie, czyli koszty działalności operacyjnej z łącznego sprawozdania finansowego Funduszu.4 Wykonanie to punkt kontrolny, a nie ta sama seria: sprawozdanie ma inny układ pozycji niż plan. W 2025 r. plan pozwalał wydać 220,2 mld zł, a koszty działalności operacyjnej wyniosły 210,2 mld zł.

Wszystkie kolumny serii rok po roku

Mld zł. Plan — ostateczny plan finansowy NFZ; 2026 — plan aktualny, rok w toku. Wykonanie — koszty działalności operacyjnej ze sprawozdania finansowego.
RokKoszty w planieZmiana kosztów r/rPrzychody w planieWykonanie: kosztyDotacja z budżetu państwa
201571,5—69,9——
201675,1+5,0%72,7——
201781,4+8,4%79,8——
201885,8+5,5%84,1——
201995,4+11,1%93,2——
2020109,1+14,4%105,3104,20,0
2021135,1+23,8%135,1125,52,6
2022138,7+2,6%138,7133,50,7
2023167,6+20,8%145,9162,80,2
2024193,5+15,5%184,0187,314,8
2025220,2+13,8%216,6210,232,9
2026 (plan w toku)227,4+3,3%225,2—33,6
Przed 2020 r. plan nie miał pozycji dotacji podmiotowej z budżetu państwa, a wykonania za te lata nie zestawiamy. Zmianę r/r liczymy tylko dla kosztów w planie.Źródło: NFZ, plany finansowe i sprawozdania finansowe (BIP)

W części lat plan ostateczny zakłada wyższe koszty niż przychody, czyli ujemny wynik finansowy. W 2023 r. różnica wynosiła 21,7 mld zł, w 2024 r. 9,4 mld zł, a w 2025 r. 3,5 mld zł.1 Dlatego przychodów i kosztów nie łączymy w jednej serii.

Ile to realnie

Złotówka z 2015 r. jest dziś warta mniej. Według GUS ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły od 2015 do 2025 r. łącznie o ok. 57%.5 Po odliczeniu inflacji koszty w planie NFZ wzrosły w tym czasie 1,97 raza, czyli mniej więcej dwukrotnie. To nasz rachunek: wzrost nominalny (3,08 raza) podzielony przez wzrost cen.

Od 2020 r. podwoiły się zarówno koszty w planie ostatecznym, jak i wykonanie: w obu kolumnach wzrost do 2025 r. to 2,02 raza.4 Ceny wzrosły w tym czasie o ok. 44%, więc realnie koszty w planie urosły o ok. 40%.5

~3,1raza

tyle wzrosły nominalnie koszty w planie ostatecznym: z 71,5 do 220,2 mld zł

~2,0raza

tyle wzrosły po odliczeniu inflacji, w cenach z 2015 r. — nasz rachunek

SzacunekNFZ i GUS

3,3%

o tyle koszty w aktualnym planie na 2026 r. są wyższe niż w planie ostatecznym na 2025 r.

Plan na 2026 r.: z 217 do 227 mld zł

Kwota 217 mld zł, która często pojawia się przy budżecie NFZ na 2026 r., pochodzi z projektu planu przedstawionego sejmowej Komisji Zdrowia w lipcu 2025 r. Przychody i koszty wynosiły w nim po 217,4 mld zł, w tym 26 mld zł dotacji z budżetu państwa.6

W 2026 r. plan zmieniano kilka razy. Do końca lipca zwiększono przychody, w tym dotację do 33,6 mld zł.7 Po zmianie z 5 października 2026 r. koszty wynoszą 227,4 mld zł, a przychody 225,2 mld zł.2 To o 3,3% więcej niż koszty w planie ostatecznym na 2025 r. Plan na rok w toku porównujemy z planem ostatecznym poprzedniego roku, a nie z jego wykonaniem, bo to dwie różne wielkości.

W tekstach o NFZ pojawiają się też inne kwoty z tego samego planu, na przykład koszty świadczeń opieki zdrowotnej. W aktualnym planie na 2026 r. to 212,7 mld zł.2 To część kosztów ogółem, a nie konkurencyjna wersja budżetu. O tym, jak plan zmienia się w ciągu roku, piszemy też w analizie Śladem publicznej złotówki.

Media piszą też o luce w finansach Funduszu. W czerwcu 2026 r. Rynek Zdrowia oceniał „dziurę” w budżecie NFZ na ok. 16 mld zł.8 To szacunek, a nie pozycja planu. W aktualnym planie na 2026 r. koszty przewyższają przychody o 2,2 mld zł.2

Projekt planu na 2027 r., przedstawiony sejmowej Komisji Zdrowia w lipcu 2026 r., jest zrównoważony, czyli bez deficytu: przychody i koszty wynoszą w nim po 237,3 mld zł, w tym 35 mld zł dotacji z budżetu państwa.9 Projekt ustawy budżetowej na 2027 r. przewiduje jednak dotację dla NFZ w wysokości 41,5 mld zł, więc — jak zauważa Rada Fiskalna — plan Funduszu jest w tej części niespójny z projektem budżetu.10 Według Rady Fiskalnej, która powołuje się na szacunek swojego biura, niedobór finansowania NFZ w 2027 r. wyniesie ok. 16 mld zł, i to już po uwzględnieniu tej wyższej dotacji. To szacunek, a nie pozycja planu. Rada przypomina też, że w latach 2021–2025 koszty wykonane przez NFZ przewyższały plan pierwotny o ok. 19–22 mld zł rocznie.10

Dotacja z budżetu państwa

Do 2019 r. plan NFZ nie miał dotacji podmiotowej z budżetu państwa. Były w nim tylko dotacje celowe, na przykład na zespoły ratownictwa medycznego. W planach na lata 2020–2023 dotacja podmiotowa nie przekraczała 2,6 mld zł. W 2024 r. wzrosła do 14,8 mld zł, w 2025 r. do 32,9 mld zł, a w aktualnym planie na 2026 r. wynosi 33,6 mld zł.12 To ok. 15% przychodów Funduszu.

Do 2023 r. dotacja nie przekraczała 2,6 mld zł. W 2026 r. to 33,6 mld zł.

Wykres słupkowy. Dotacja podmiotowa z budżetu państwa w planie finansowym NFZ, mld zł: 2020 — 0,0; 2021 — 2,6; 2022 — 0,7; 2023 — 0,2; 2024 — 14,8; 2025 — 32,9; 2026 — 33,6 (plan aktualny, rok w toku).

Dotacja podmiotowa z budżetu państwa w ostatecznym planie finansowym NFZ; 2026 — plan w toku po zmianie z 5.10.2026. Bez dotacji celowych (np. na ratownictwo medyczne). W animacji obok, dla skali: dotacja z budżetu państwa dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych — wykonanie w latach 2020–2025, plan na 2026 r.Źródło: NFZ, plany finansowe (BIP)Źródło: FUS — ZUS, sytuacja finansowa i plan finansowy FUS: 2020, 2021–2022, 2023–2024, 2025, plan na 2026

32,9mld zł

w planie ostatecznym na 2025 r.

33,6mld zł

w aktualnym planie na 2026 r. — o 2% więcej

35mld zł

w projekcie planu na 2027 r.; w projekcie budżetu państwa 41,5 mld zł

Wzrost dotacji liczymy między planami ostatecznymi albo między planem ostatecznym a aktualnym. Porównanie z projektem albo z planem zatwierdzonym przed początkiem roku daje zupełnie inny wynik, bo dotację często podnosi się w trakcie roku — na 2026 r. z 26 mld zł w projekcie do 33,6 mld zł.67 Dlaczego składka nie wystarcza na koszty świadczeń, opisujemy w analizie Śladem publicznej złotówki.

Ile z tego to płace

Plan finansowy NFZ nie ma pozycji „wynagrodzenia personelu medycznego”. Pieniądze na pensje w szpitalach i przychodniach mieszczą się w kosztach świadczeń, razem z lekami, sprzętem i resztą kosztów placówek. Osobno plan pokazuje tylko wynagrodzenia pracowników samego Funduszu, poniżej 1 mld zł.2 Ile kosztują ustawowe podwyżki płac w ochronie zdrowia, wiemy więc tylko z szacunków.

~58mld zł

skumulowany koszt ustawy o najniższych wynagrodzeniach w 2025 r. — szacunek Federacji Przedsiębiorców Polskich

SzacunekTVN24

~72mld zł

ten sam koszt w 2026 r. według wiceprezesa NFZ (kwiecień 2026 r.)

SzacunekForsal.pl

9,25mld zł

o tyle wzrosną w 12 miesięcy wydatki NFZ po rekomendacji AOTMiT z 2026 r. — przyrost, nie całość płac

DokładnaTermedia

Skumulowany koszt ustawy o najniższych wynagrodzeniach w ochronie zdrowia wyniósł w 2025 r. ok. 58 mld zł. To liczba z analiz Federacji Przedsiębiorców Polskich, organizacji pracodawców, którą przytoczył TVN24.11 Na 2026 r. wiceprezes NFZ mówił w kwietniu o 72 mld zł z planu „220 mld zł”,12 a według TVN24 — o co najmniej 71 mld zł.11 Wobec aktualnego planu (227,4 mld zł) 72 mld zł to ok. 32% kosztów, a wobec kosztów świadczeń ok. 34%. To nasz rachunek. To także mniej więcej trzy razy tyle, ile plan na 2026 r. przeznacza na podstawową opiekę zdrowotną (24,4 mld zł).2

Inną wielkością jest 9,25 mld zł z rekomendacji AOTMiT z czerwca 2026 r. O tyle według Agencji wzrosną wydatki NFZ, głównie przez lipcowe podwyżki płac minimalnych.13 To przyrost w ciągu 12 miesięcy, a nie całkowity koszt płac. Według Rynku Zdrowia do końca 2026 r. to ok. 4,5 mld zł, a w całym 2027 r. ok. 9 mld zł.8 Jak podwyżki trafiają do cen świadczeń, opisujemy w tekście Wycena świadczeń, a jak NFZ rozlicza się ze szpitalami — w tekście Rozliczenia NFZ.

Pieniądze a kolejka

Więcej pieniędzy w planie nie oznacza krótszego czekania. Wykres zestawia oba trendy od 2015 r. w jednej skali: każdą linię liczymy względem 2015 r., który ma wartość 100. Koszty to ta sama seria co wyżej, ceny — roczne wskaźniki GUS, a kolejka — średni czas oczekiwania na świadczenie w Barometrze Fundacji Watch Health Care.1515

Od 2015 r. koszty w planie NFZ wzrosły 3,1 raza, ceny o 57%, a czas oczekiwania na świadczenie o 43%.

Indeksy, 2015 = 100, lata 2015–2025. Koszty w ostatecznym planie finansowym NFZ: z 71,5 do 220,2 mld zł, czyli 3,08 raza. Poziom cen według GUS: o 56,6% wyżej. Średni czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie według Barometru WHC: z 2,9 mies. (średnia z trzech pomiarów w 2015 r.) do 4,2 mies. (IX/X 2025), o 43%; w 2020 r. Barometru nie było.

Indeksy, 2015 = 100. Koszty: ostateczne plany finansowe NFZ. Ceny: roczne wskaźniki GUS. Kolejka: średni czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie w Barometrze WHC; każda kropka to jedna edycja badania, a 100 to średnia z trzech pomiarów z 2015 r. W 2020 r. Barometru nie było (odcinek przerywany).Źródło: NFZ, GUS, Fundacja Watch Health Care

Średni czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie wydłużył się z 2,9–3,0 mies. w 2015 r. do 4,2 mies. we wrześniu i październiku 2025 r. Według Fundacji Watch Health Care to najdłuższy czas od początku jej pomiarów.15 Kolejka nie rosła jednak równo. Na przełomie 2018 i 2019 r. wynosiła 3,8 mies., we wrześniu 2021 r. była krótsza (3,4 mies.), a potem znów się wydłużyła: do 3,5–3,6 mies. w latach 2022–2023 i 4,2 mies. w 2024 i 2025 r.

Wykres zestawia dwa trendy, ale nie pokazuje, co je łączy. Barometr pokazuje, jak zmienia się dostęp do świadczeń, ale nie wyjaśnia dlaczego. O tym, ilu lekarzy brakuje i dlaczego, piszemy w analizie Dlaczego brakuje lekarzy.

Wykres zestawia dwa trendy, ale nie pokazuje, co je łączy. Barometr pokazuje, jak zmienia się dostęp do świadczeń, ale nie wyjaśnia dlaczego. O tym, ilu lekarzy brakuje i dlaczego, piszemy w analizie Dlaczego brakuje lekarzy, a o tym, jak kolejka przekłada się na cenę prywatnej wizyty — w analizie Wizyty prywatne: im dłuższa kolejka, tym drożej.

Dwie miary Barometru WHC

Fundacja Watch Health Care sprawdza kolejki metodą „tajemniczego pacjenta”: dzwoni do placówek z umową z NFZ i pyta o pierwszy wolny termin.15 Z wyników liczy kilka średnich. Na wykresie jest jedna z nich: średni czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie, czyli na ok. 215 wizyt, badań i zabiegów razem.16 Druga to średni czas oczekiwania na poradę specjalisty, liczony dla kilkudziesięciu specjalności.

Jesienią 2025 r. obie miary dały ten sam wynik, ale wcześniej się różniły, więc tempo wzrostu zależy od tego, którą wybrać. Od września 2021 r. czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie wydłużył się z 3,4 do 4,2 mies., a na poradę specjalisty z 2,9 do 4,2 mies.1715

4,2mies.

średnio na pojedyncze świadczenie, IX/X 2025 — tyle samo na poradę specjalisty

24%

o tyle wydłużył się od IX 2021 czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie (3,4 → 4,2 mies.)

45%

o tyle wydłużył się od IX 2021 czas oczekiwania na poradę specjalisty (2,9 → 4,2 mies.)

Dłuższa perspektywa w liczbach

Tabela pokazuje te same lata w wartościach bezwzględnych, razem z inflacją i płacą minimalną.1518 Przy kolejce podajemy obie miary Barometru, każdą edycję osobno.19

Kolejne lata w liczbach bezwzględnych. Kolejka: każda edycja Barometru WHC w danym roku osobno.
RokKoszty w planie NFZ, mld złInflacja, %Płaca minimalna, złWHC: świadczenie, mies.WHC: specjalista, mies.
201571,5−0,91 7502,9 · 2,9 · 3,02,4 · 2,3 · 2,4
201675,1−0,61 8503,0 · 3,0 · 2,9—
201781,42,02 0003,0 · 3,1—
201885,81,62 1003,7—
201995,42,32 2503,84,0
2020109,13,42 600brak badaniabrak badania
2021135,15,12 8003,42,9
2022138,714,43 0103,64,1
2023167,611,43 490, od lipca 3 6003,53,7
2024193,53,64 242, od lipca 4 3004,24,3
2025220,23,64 6664,24,2
2026227,4 (plan w toku)—4 806——
Koszty: ostateczny plan finansowy NFZ, 2026 — plan w toku. Inflacja: średnioroczny wskaźnik GUS, zmiana wobec poprzedniego roku. Płaca minimalna od stycznia; w 2023 i 2024 r. od lipca obowiązywała druga, wyższa stawka. Pomiar WHC z przełomu grudnia 2018 i stycznia 2019 r. stoi przy 2019 r. Porady specjalisty z edycji 2016–2018 nie podajemy.Źródło: NFZ, GUS, rozporządzenia RM, Fundacja Watch Health Care

Płaca minimalna wzrosła od 2015 r. z 1 750 zł do 4 666 zł w 2025 r., czyli 2,67 raza, a w 2026 r. wynosi 4 806 zł.18 Pokazujemy ją jako punkt odniesienia, bo z publicznej ochrony zdrowia korzystają także osoby, które zarabiają najmniej.

Kolejka zależy od specjalisty

Na wizytę u neurochirurga i endokrynologa czeka się ponad 12 miesięcy, trzy razy dłużej niż średnio u specjalisty.

Czas oczekiwania na wizytę u specjalisty według Barometru WHC, IX/X 2025: neurochirurg 13,1 mies., endokrynolog 12,9 mies., gastroenterolog 9,9 mies., kardiolog 4,6 mies., okulista 3,0 mies.; średnio u specjalisty 4,2 mies.
Średni czas oczekiwania na wizytę w poradni z umową z NFZ, w miesiącach. Pięciu z 41 specjalistów w Barometrze: trzech z najdłuższą kolejką i dwie częste poradnie.Źródło: Barometr Fundacji Watch Health Care, IX/X 2025

To wizyty w poradniach według Barometru WHC z września i października 2025 r.15 Na neurochirurga czeka się o 4,7 mies. dłużej niż rok wcześniej, na endokrynologa o 0,8 mies. dłużej. Wynik dla jednego specjalisty opiera się na kilku placówkach, więc jest mniej pewny niż średnia ze wszystkich.

Własne dane o kolejkach ma też NFZ. Opierają się na sprawozdaniach placówek o listach oczekujących. Według danych za II kwartał 2025 r., które opisała Gazeta Prawna, na wizytę u ortopedy w trybie stabilnym czekało 225,8 tys. osób, średnio 4,8 mies.20 Te same poradnie mają w obu źródłach różne wyniki, bo to dwa różne pomiary: NFZ liczy pacjentów zapisanych na listę, a WHC pyta o pierwszy wolny termin.

Ta sama poradnia, dwa źródła, dwa wyniki

PoradniaNFZ, II kw. 2025Barometr WHC, IX/X 2025
Kardiolog4,2 mies.4,6 mies.
Okulista3,4 mies.3,0 mies.
NFZ: sprawozdania świadczeniodawców za II kwartał 2025 r., za Gazetą Prawną. WHC: pierwszy wolny termin, wrzesień i październik 2025 r. Miesiące.Źródło: Gazeta Prawna; Barometr WHC 2025

NFZ podaje też czas oczekiwania na przyjęcie na oddział szpitalny, np. na neurochirurgię 5,8 mies.20 To przyjęcie do szpitala, a nie wizyta w poradni, więc nie da się go porównać z 13,1 mies. z Barometru. Ile miejsc szkoleniowych i kandydatów jest w poszczególnych dziedzinach, pokazujemy w zestawieniu Według specjalizacji.

Ile płacimy sami

W 2024 r. gospodarstwa domowe wydały na leczenie z własnej kieszeni 47,6 mld zł — o 23% więcej niż rok wcześniej.

Bezpośrednie wydatki gospodarstw domowych na ochronę zdrowia, mld zł: 2020 — 32,2; 2021 — 33,6; 2022 — 37,0; 2023 — 38,6; 2024 — 47,6.
Bezpośrednie wydatki gospodarstw domowych na ochronę zdrowia w Narodowym Rachunku Zdrowia GUS, mld zł. Danych za 2025 r. GUS jeszcze nie opublikował.Źródło: GUS, Narodowy Rachunek Zdrowia za 2024 r. (M.P. 2026 poz. 971)

To pieniądze, które pacjenci płacą bezpośrednio, bez ubezpieczenia i abonamentu. Pochodzą z Narodowego Rachunku Zdrowia GUS.2122 W latach 2021–2023 te wydatki rosły o 4–10% rocznie, a w 2024 r. o 23%. Z danych GUS nie wynika, z czego bierze się tak duży skok. Na jednego mieszkańca to ok. 1 270 zł w 2024 r. To nasz rachunek: kwota GUS podzielona przez 37,5 mln mieszkańców.23 Razem z abonamentami medycznymi i dobrowolnymi ubezpieczeniami wydatki prywatne na zdrowie wyniosły w 2024 r. 66,4 mld zł.21

Drugą rzeczą, którą płacimy sami, jest składka zdrowotna. GUS nie podaje, ile składki płaci osoba z medianą wynagrodzeń, więc liczymy to sami. Pracownik płaci 9% podstawy, czyli pensji brutto pomniejszonej o 13,71% składek na ubezpieczenia społeczne.24 Przy medianie z października 2025 r. (7 414 zł brutto) to ok. 6 909 zł rocznie, wobec ok. 4 383 zł w 2020 r.

Składka zdrowotna pracownika z medianą płac — nasz rachunek z danych GUS

RokMediana płac brutto, październikSkładka zdrowotna rocznie (nasz rachunek)Badanie GUS
20204 702,66 złok. 4 383 zł„Struktura wynagrodzeń”
20225 701,62 złok. 5 314 zł„Struktura wynagrodzeń”
20246 856,75 złok. 6 390 zł„Rozkład wynagrodzeń”
20257 414,00 złok. 6 909 zł„Rozkład wynagrodzeń”
Składka = 9% × (mediana brutto − 13,71%) × 12. Mediany z lat 2020 i 2022 pochodzą z badania „Struktura wynagrodzeń według zawodów”, z lat 2024 i 2025 z „Rozkładu wynagrodzeń”. To różne badania, więc lata nie są w pełni porównywalne. Mediany za 2021 i 2023 r. nie ma.Źródło: GUS, mediana wynagrodzeń; obliczenia własne

Sama kwota nie mówi jednak, o ile wzrosło obciążenie. Do końca 2021 r. 7,75% podstawy odliczało się od podatku, a od 2022 r. tego odliczenia nie ma. Jednocześnie zmieniły się zasady podatku dochodowego.25 Więcej o tym piszemy w analizie Śladem publicznej złotówki.

Czego plan nie pokazuje

Plan NFZ mówi, ile Fundusz wyda na poszczególne rodzaje świadczeń, ale nie mówi, ile z tego trafi do konkretnych osób. Łącznych wypłat z publicznych pieniędzy dla jednej osoby nie publikuje nikt. Co wiemy o wynagrodzeniach lekarzy, pokazujemy w zestawieniu Rozkład wynagrodzeń, a postulujemy, by te łączne wypłaty były jawne: pod stałym identyfikatorem, bez nazwisk.

Ile wynoszą długi publicznych szpitali, pokazujemy w zestawieniu Zadłużenie szpitali.

Przypisy 25ustawy, dane i komunikaty, z których korzystaliśmy
  1. NFZ, Biuletyn Informacji Publicznej, Finanse NFZ — plany finansowe. Ostateczne plany finansowe na lata 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025, arkusz „NFZ”, kwoty w tys. zł: koszty ogółem (poz. K, w planie na 2015 r. poz. O), przychody ogółem (poz. J, w 2015 r. poz. N), dotacja podmiotowa z budżetu państwa (do 2022 r. poz. A5, od 2023 r. poz. A4). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  2. NFZ, Zarządzenie Prezesa NFZ nr 107/2026/DEF w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 rok, 5.10.2026 (Baza Aktów Własnych NFZ) — plan po zmianie: koszty ogółem 227,35 mld zł, przychody ogółem 225,17 mld zł, koszty świadczeń 212,72 mld zł, w tym podstawowa opieka zdrowotna 24,41 mld zł; dotacja podmiotowa 33,6 mld zł; wynagrodzenia pracowników NFZ 0,81 mld zł. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  3. NIK, Realizacja zadań finansowanych z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, informacja o wynikach kontroli, 2023, s. 23 — wydatki Ministra Zdrowia z Funduszu od 2020 r. do końca pierwszej połowy 2022 r.: 52 222,4 mln zł, w tym 40 776,9 mln zł na zadania NFZ i refundację skutków zwolnienia ze składek zdrowotnych. ↩

  4. NFZ, łączne sprawozdania finansowe Funduszu za 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025 — koszty działalności operacyjnej w rachunku zysków i strat; w sprawozdaniu za 2021 r. także przychody wykazane jako „środki z funduszu przeciwdziałania COVID-19” (nota 10.2). ↩ ↩2 ↩3

  5. GUS, Roczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych — średnioroczne wskaźniki za lata 2016–2025; poziom cen w 2025 r. wobec 2015 r. to ich iloczyn (nasz rachunek). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  6. Sejm RP, Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Zdrowia (nr 88), 9.07.2025 — projekt planu finansowego NFZ na 2026 r.: przychody 217 388 948 tys. zł, dotacja z budżetu państwa 26 000 000 tys. zł. ↩ ↩2

  7. NFZ, Zarządzenie Prezesa NFZ nr 73/2026/DEF, 2026 (Baza Aktów Własnych NFZ) — zmiana planu finansowego na 2026 r.; w planie według stanu na 23.07.2026 dotacja podmiotowa wynosi 33,6 mld zł. ↩ ↩2

  8. Rynek Zdrowia, 9 mld zł na podwyżki dla medyków. Zapłaci Narodowy Fundusz Zdrowia, 11.06.2026. ↩ ↩2

  9. Sejm RP, Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Zdrowia (nr 152), 2.07.2026 — projekt planu finansowego NFZ na 2027 r.: przychody 237 342 389 tys. zł, koszty 237 342 389 tys. zł, dotacja z budżetu państwa 35 000 000 tys. zł. ↩

  10. Rada Fiskalna, Opinia Rady Fiskalnej o projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 z dnia 27 sierpnia 2026 roku, 11.09.2026 — s. 29: niedobór finansowania NFZ w 2027 r. szacowany przez Biuro Rady Fiskalnej na ok. 16 mld zł „już po uwzględnieniu dotacji podmiotowej w wysokości 41,5 mld zł”; wykonanie kosztów NFZ w latach 2021–2025 wyższe od planu pierwotnego o ok. 19–22 mld zł rocznie; plan NFZ w zakresie dotacji niespójny z projektem budżetu. S. 35–36: dotacja podmiotowa dla NFZ w projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. — 41,5 mld zł. ↩ ↩2

  11. TVN24, „Grzech pierworodny” ustawy. Kulisy finansowania płac minimalnych w ochronie zdrowia, 23.04.2026 — koszt w 2025 r. za analizami Federacji Przedsiębiorców Polskich, w 2026 r. według wiceprezesa NFZ podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego. ↩ ↩2

  12. Forsal.pl, Miliardy złotych na podwyżki w ochronie zdrowia, 23.04.2026 — wypowiedź wiceprezesa NFZ podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego. ↩

  13. Termedia, Menedżer Zdrowia, Na podwyżki NFZ ma wydać ponad 9 mld zł. AOTMiT publikuje rekomendację, 2.07.2026 — rekomendacja Prezesa AOTMiT nr 84/2026 z 9.06.2026, wariant zatwierdzony przez ministra zdrowia. ↩

  14. Prawo.pl, analiza „Monitor finansowania ochrony zdrowia” Federacji Przedsiębiorców Polskich, 18.12.2023. ↩

  15. Fundacja Watch Health Care, Barometr WHC — raport z IX/X 2025 — rys. 2: średni czas oczekiwania na pojedyncze świadczenie we wszystkich edycjach od 2012 r.; metoda badania; porada specjalisty 4,2 mies. (rok wcześniej 4,3 mies.); czasy oczekiwania u poszczególnych specjalistów. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  16. Rynek Zdrowia, Barometr Watch Health Care: średni czas oczekiwania na leczenie w 2025 r. to ponad 4 miesiące — średnia z 215 świadczeń. ↩

  17. Fundacja Watch Health Care, Barometr WHC — raport z września 2021 — pojedyncze świadczenie 3,4 mies., porada specjalisty 2,9 mies. ↩

  18. Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, wydawane co roku we wrześniu na rok następny, np. na 2021 r. (Dz.U. 2020 poz. 1596). ↩ ↩2

  19. Fundacja Watch Health Care, raporty Barometru WHC — porada specjalisty z tekstów raportów poszczególnych edycji: 2015 (trzy edycje), XII/I 2019, IX 2021, XI 2022, VII/VIII 2023, X/XI 2024 i IX/X 2025. ↩

  20. Gazeta Prawna, NFZ podał najnowsze dane o kolejkach. Do tych specjalistów nie ma już wolnych terminów, 12.11.2025 — dane NFZ za II kwartał 2025 r.: poradnie (ortopeda 4,8 mies., 225,8 tys. oczekujących; kardiolog 4,2; okulista 3,4) i oddziały szpitalne (neurochirurgia 5,8 mies.). ↩ ↩2

  21. Obwieszczenie Prezesa GUS z 30 września 2026 r. w sprawie Narodowego Rachunku Zdrowia za 2024 r. (M.P. 2026 poz. 971) — bezpośrednie wydatki gospodarstw domowych 47 640,5 mln zł, wydatki prywatne ogółem 66 377,7 mln zł. ↩ ↩2

  22. GUS, Wydatki na ochronę zdrowia w latach 2021–2023 — bezpośrednie wydatki gospodarstw domowych: 33 625,3 mln zł (2021), 36 963,4 mln zł (2022), 38 633,2 mln zł (2023); za 2020 r. (32,2 mld zł): Prawo.pl, Wydatki gospodarstw domowych na zdrowie w 2020 r., na podstawie danych GUS. ↩

  23. GUS, Zasoby kadrowe w wybranych zawodach medycznych na podstawie źródeł administracyjnych w 2024 r. — liczba ludności przyjęta jako mianownik wskaźników (37 489 087). ↩

  24. GUS, mediana wynagrodzeń brutto w październiku: 2020 i 2022 („Struktura wynagrodzeń według zawodów”), 2024 („Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej”); 2025: Prawo.pl, Mediana wynagrodzeń w październiku 2025 r., za GUS. Składkę liczymy sami: 9% × (mediana − 13,71%) × 12. ↩

  25. Rzecznik Praw Obywatelskich, Składka zdrowotna — brak możliwości odliczenia od podatku. Odpowiedź MZ — do 2021 r. odliczenie do 7,75% podstawy, zniesione od 1.01.2022. ↩

Infografiki do pobrania

2 grafiki · pion i poziom, jasna i ciemna

Grafiki do udostępnienia w dwóch formatach: pionowym 1080×1350 (Instagram, Facebook, X) i poziomym 1200×675 (X, LinkedIn, prezentacje), w wersji jasnej i ciemnej. Źródła, adres strony i kod QR do niej są na grafice.

Historia zmian 3

ostatnia zmiana 27.10.2026 · Dołączona część o kolejkach i wydatkach pacjentów, wcześniej osobne zestawienie „Pieniądze a kolejka”: średni czas oczekiwania na świadczenie według Barometru WHC wydłużył się od 2015 r. o ok. 43%, do 4,2 miesiąca, a gospodarstwa domowe wydały w 2024 r. na leczenie z własnej kieszeni 47,6 mld zł, o 23% więcej niż rok wcześniej.
  1. Dołączona część o kolejkach i wydatkach pacjentów, wcześniej osobne zestawienie „Pieniądze a kolejka”: średni czas oczekiwania na świadczenie według Barometru WHC wydłużył się od 2015 r. o ok. 43%, do 4,2 miesiąca, a gospodarstwa domowe wydały w 2024 r. na leczenie z własnej kieszeni 47,6 mld zł, o 23% więcej niż rok wcześniej.

  2. Dodany wykres dotacji z budżetu państwa dla NFZ w latach 2020–2026, z porównaniem skali do dotacji dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

  3. SprostowanieZestawienie przebudowane na jedną serię: koszty w ostatecznych planach finansowych NFZ od 2015 r., z planem na 2026 r. i projektem na 2027 r. Poprawione: wcześniejsze kwoty mieszały wersje i pozycje planu (za 2023 r. podawaliśmy 144 mld zł, a koszty w planie ostatecznym to 167,6 mld zł), „spadek o 1,4%” w 2026 r. porównywał plan z wykonaniem, a „69% wzrostu nakładów na płace” dotyczy wszystkich nakładów publicznych w latach 2018–2024, nie budżetu NFZ.

Jak powstał ten tekst. Źródła to publiczne dokumenty, dane i akty prawne — każde z linkiem w przypisach. Narzędzia AI pomagają je opracować: uporządkować, policzyć i zredagować tekst. O tezach decyduje redakcja, która zatwierdza każdą publikację.

Widzisz błąd? Poprawki publikujemy w rejestrze sprostowań z datą i opisem zmiany. Opisujemy mechanizmy, a nie konkretne osoby.

Zgłoś sprostowanie

Stanowisko redakcji

Jawne kwoty, chronione nazwiska.

Postulujemy, by państwo co kwartał publikowało łączne wynagrodzenie każdej osoby pracującej w placówkach z umową z NFZ — zsumowane ze wszystkich miejsc pracy, pod stałym identyfikatorem zamiast imienia i nazwiska.

Poznaj postulatProjekt ustawy

Etap: weryfikacja prawna · wersja 0.3

Popularne